Architect van de Vietnam-oorlog overleden

Film bij het nieuws: The Fog of War

De Amerikaanse oud-minister van Defensie Robert McNamara is vandaag overleden. Hij stierf in zijn slaap in zijn woning in Washington, meldt The Washington Post op gezag van de familie. McNamara was minister van Defensie onder de presidenten John Kennedy en Lyndon Johnson. Hij stond van 1961 tot en met 1968 aan het hoofd van het Pentagon en werd de ‘architect of the Vietnam war’ genoemd.

McNamara heeft tijdens die oorlog, waarbij 58.000 Amerikaanse militairen omkwamen, veel lessen geleerd. Die ‘Vietnamese spoken’ bleven hem zijn hele leven volgen, aldus de necrologie in The Washington Post. In 2003 deelde hij een gedeelte van die lessen in de Oscar-winnende documentaire The Fog of War:
YouTube Preview Image
De oorlogsmist is een metafoor voor de onduidelijkheid over de kracht van de tegenstander, zijn bedoelingen en het verloop van de strijd die er aan het begin van een oorlog is.

Bianca Stigter recenseerde deze film voor NRC Handelsblad en vond dat er door regisseur Errol Morris te weinig doorgevraagd werd. Ook was er weinig aandacht voor de 3 tot 4 miljoen Vietnamese slachtoffers.

In The Fog of War geeft McNamara wel toe dat hij na een eerdere oorlog, mits die verloren was, als oorlogsmisdadiger berecht had moeten worden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was McNamara namelijk verantwoordelijk voor het zo ‘efficiënt’ mogelijk bombarderen van Japan. De man die in één nacht in 1945 met een bombardement op Tokio verantwoordelijk was voor 100.000 burgerslachtoffers, is nu zelf op 93-jarige leeftijd gestorven.

4 reactiesrss-icon

Jan Arends

De Vietnam-oorlog was de eerste die de U.S.A. duidelijk en mondiaal verloor. De domino-gedachte van Amerikaanse politici -’als Vietnam valt dan…’- was een misvatting.  
Vietnam had en heeft een andere nationale beschaving als de vele omringende landen. Dat McNamara niet zo verschrikkelijk leed aan zijn besluiten werd duidelijk gemaakt door de vrouw van John Kennedy die hem eens niet vroeg maar smeekte aan deze slachtpartij een einde te maken. 
Alle oorlogen hebben twee verliezers: de winnaars en de verliezers. Het is jammer maar helaas…

Jan Arends op Antwoord

Arjan

‘In The Fog of War geeft McNamara wel toe dat hij na een eerdere oorlog, mits die verloren was, als oorlogsmisdadiger berecht had moeten worden’ 
Bedoelt ie hier nou dat als de 2e WO verloren was geweest hij berecht had moeten worden? Maar nu ie gewonnen is ze hem niet moeten/moesten berechten?

Arjan op Antwoord

Robert H.

“Bedoelt ie hier nou dat als de 2e WO verloren was geweest hij berecht had moeten worden? Maar nu ie gewonnen is ze hem niet moeten/moesten berechten?” 
 
Nee, ik ben er vrij zeker van dat McNamara in dit artikel verkeerd is geciteerd. Hij zei dat, als de as-mogendheden de oorlog hadden gewonnnen, hij als oorlogsmisdadiger terecht zou hebben gestaan. Hij was zich er terdege van bewust dat de bombardementen op Japan erg wreed waren, maar de planners van die massalae bombardementen op Japanse steden (zoals McNamara) hebben dit altijd gezien als noodzakelijk kwaad.

Robert H. op Antwoord

Eelco

In dit filmpje (zie de link) legt Errol Morris uit hoe McNamara er toe kwam om die uitspraak over oorlogsmisdaden te doen: 

 
http://nfb.ca/playlist/capturi....._morris_2/ 

 
Er staat nog een ander filmpje met Morris op die website waaruit duidelijk wordt hoe zeer McNamara bij het maken van die film de touwtjes in handen had. Hij wekte de indruk dat hij elk moment met de gesprekken kon stoppen. Dat verklaart misschien wel de kritiek van de NRC over het niet verder doorvragen van Morris. 

 
Ik denk dan ook dat Morris een ander soort film in gedachten had, en de juiste beslissing heeft genomen door juist niet teveel op de vele slachtoffers aan beide kanten van de conflicten te focussen. Het is een wat eenzijdige, maar doordoor niet minder krachtige film geworden over het leven van de technocraat McNamara die zeer openhartig (voor een politicus dan) zijn verhaal vertelt, inclusief alle fouten die hij heeft gemaakt, en de lessen die hij eruit heeft getrokken. De film is daardoor (en ook door het vakmanschap van Morris) erg indrukwekkend om te zien. 

 
McNamara heeft beslissingen gemaakt die onvoorstelbaar grote negatieve gevolgen hebben gehad voor de wereld. Toch denk ik dat het beeld van hem zoals het in dit stukje hierboven wordt geschetst nogal eenzijdig is. De boodschap van McNamara in The Fog of War is nu juist dat het onderscheid tussen een goede en slechte beslissing op het moment zelf vaak heel moeilijk te maken is.

Eelco op Antwoord

Laat zelf een reactie achter

Reacties die voor andere bezoekers informatief of vermakelijk zijn, maken het nextblog interessanter en levendiger. Schroom dus niet om jouw goed onderbouwde mening te delen of aanvullende informatie te geven. Als je reageert, vragen we je naam en e-mailadres op te geven. Je eerste reactie wordt vooraf gemodereerd op basis van de spelregels. Als die is goedgekeurd, kun je voortaan direct reageren. Je reactie kan in de krant gebruikt worden.

Ook een avatar bij je reactie? Upload je foto op gravatar.com

Trackbacks naar deze post