Zomertour Generatie Y: Servië

De twintigers van Europa: deel 5

Door Marjolein van der Meer & Emma Meelker

op 14 augustus 2009

Marjolein van der Meer & Emma Meelker voeren een semi-wetenschappelijk onderzoek uit naar de identiteit van twintigers in Europa. Een zomertour met acht radio-uitzendingen over een optimistische, ambitieuze, maar twijfelende generatie: Generatie Y.

Deel 5: This episode is called Vla. Onze bus staat midden in de straat, rondom gaat het leven luidruchtig door. De batik gordijntjes sluiten ons huisje af van het straatgewoel. Ik draai me nog eens om. Misselijk.We beloven onszelf al dagenlang dat we de stad..echt..gaan verlaten. Maar ook vandaag gaat het er niet van komen, want Marjolein strompelt binnen, mompelt iets. ‘Net overgegeven in de prullenbak…’ Die avond sla ik het scherm van onze computer aan diggelen en de volgende dag verliezen we de belangrijkste audiobestanden voor de volgende show. Dit is geen excuusbrief. Dit is ook geen vakantieblog. Dit is een sterk gekleurde maar voor ons waarheidsgetrouwe weergave van een week Servië. Deze keer maar voor een klein deel in geluid, want gekke twintigers die wij zijn, denken wij ook te kunnen schrijven nu de radiogoden niet met ons zijn.

Wij vertellen jullie graag over onze ervaringen met Guça, een Servisch festival dat doet in ‘traditionele’ muziek. In Amsterdam zijn de Balkan Beats niet van de lucht, en ervaren als we zijn in het Amsterdamse, verwachtten wij violen met trompetten, geruite blouses en charmant bebaarde figuren. Niets daarvan! Varkens aan het spit, bier, bier, grill, dikke mannen zonder shirt. Dikke mannen zonder shirt met toeters. En perverse dronken hoofden. En lawaai. En nog een keer toeters. Wij noemen het nu het Sodom en Gomorra van de Balkan, maar een aantal interessante ontmoetingen met de jonge bezoekers van het festival maken de trip toch de moeite waard. Het zijn bijvoorbeeld de Franse hippies die aandoenlijk slechte muziek maken en ons toch kunnen verleiden hun tamboerijn aan te nemen, die ons de zonniger kant van dit festival laten zien. Het is goed om te merken dat deze hippies wél met zo veel goede moed bereid zijn te houden van dit festival. Het gaat hen erom de muziek te delen en al die verschillende Balkan volkeren te ontmoeten die samen op dezelfde muziek helemaal uit hun dak gaan.

Want dat is Guça ook. Een plek waar naar verluidt mensen vanuit alle staten van de vroegere Joegoslavische Republiek samenkomen en uitbundig vieren dat het zomer is en dat het echte leven voor vijf dagen niet bestaat. ‘Politics is bullshit’ zegt de Sloveense jongen die ons uitnodigt voor een biertje aan zijn tafel. Steeds bestelt hij op slinkse wijze een nieuw glas, ondanks onze verwijzingen naar het bijna volle voor onze neus. We blijven zitten. De jongen is hier met zijn broer en ouders. Waar zijn die? Dronken in slaap gevallen. Het meisje dat met hen mee is en liefhebbend over de jongens moedert vertelt ons dat ze bang is om morgen weer terug te gaan. Ook zij is hier om te vergeten, haar twee baantjes in de fabriek, het café en de studie logistiek, haar strenge ouders. Veel keuze lijkt zij niet te hebben.

Maar naast pan-Balkisch lijkt Guça ook een plek te zijn van Servisch nationalisme. Het enorme kabaal waarmee de mannen met petten en vlaggen door de straten paraderen doet vermoeden dat er meer aan de hand is dan alleen bier. We zijn bang te snel conclusies te trekken, maar gelukkig zijn er anderen die dat voor ons doen. Nauwelijks hoorbaar tussen het lawaai van de straat vinden we twee sympathieke muzikanten, een duo bestaande uit een Chileen en een Slowaak, verbonden door vriendschap en liefde voor volksmuziek. Ook zij zijn van mening dat de muziekprogrammering niet veel voorstelt. Muzikanten die te snel te professioneel zijn geworden en slechts een kunstje vertonen, dunkt de Sloveen. De Chileen gaat nog een stukje verder en zegt dat een tijdperk van onderdrukking de Chilenen bescheidener maakte, maar dat hier het tegenovergestelde aan de hand lijkt te zijn. Hij noemt het samenzijn op Guça ‘op het fascistische af’. Als we rondkijken zien we dat gereflecteerd in nationalistische teksten en gezichten op t-shirts. Op dit festival worden krachten gemeten en lichamen toegetakeld ten behoeve van het grote vergeten. Met dit als open conclusie van onze Guça ervaring trekken we verder de Balkan in.