datum datum

Plasterk: veel universitaire- en hbo-opleidingen lijken te veel op elkaar

Wat is het verschil tussen bedrijfskunde en fysiotherapie?

Door Derk Walters Derk Walters
16
reacties
op 31 augustus 2009
Plasterk. Foto Vincent Mentzel

Plasterk. Foto Vincent Mentzel

Het stelsel van hoger onderwijs voldoet niet meer, zegt minister Plasterk (Onderwijs, PvdA). Op het hbo persen we voormalige mbo’ers en ex-vwo’ers in één systeem, dat voor de één te moeilijk en voor de ander te eenvoudig is. De universitaire opleiding bedrijfskunde wordt alleen nog gekozen door mensen die manager willen worden in het bedrijfsleven, niet door mensen die wetenschapper willen worden. Wat is dan nog het verschil met de hbo-opleiding fysiotherapie?

Plasterk ziet meer in een systeem met vier niveaus. Veel van de bestaande universitaire studies zouden samen met hbo-opleidingen kunnen worden gedoceerd op één instelling. Een treetje hoger in het systeem zou dan de researchuniversiteit kunnen komen, gemodelleerd naar het voorbeeld van de university college -brede, kleinschalige opleidingen met een hoog academisch gehalte

Behelst Plasterks voorstel méér dan andere etiketten plakken op de bestaande niveaus? Volgens collegevoorzitter Karel van der Toorn van de Universiteit van Amsterdam klopt het dat instellingen „geen maatwerk” kunnen leveren. Maar, zegt hij, een stelselverandering helpt niet zo veel. Je kunt ons beter meer geld geven, dan kunnen we de individuele student de aandacht geven die hij verdient.

Wat vind jij? Meer geld, of betere labels? Of wellicht iets geheel anders?

16 reacties op "Plasterk: veel universitaire- en hbo-opleidingen lijken te veel op elkaar"rss-icon

Ik vind het lastig. Aan de ene kant denk ik dat er al genoeg veranderingen hebben plaatsgevonden in het onderwijs de laatste jaren. Maar aan de andere kant, als je wilt bevorderen dat er meer academici moeten komen, dan moet je dat stimuleren. Ik ben alleen niet voor vier verschillende niveau’s. Zorg ipv daarvan dat huidige HBO opleidingen beter aansluiten op academische denk-niveau. Ik kom zelf van de HBO af en ben nu bezig met mijn master Sociologie. Ik vind dat de stap nog veel te groot is. Dit zal waarschijnlijk verschillen per opleiding. Ik denk dat HBO gewoon HBO moet blijven en de universiteit de universiteit. Maar maak wellicht wat meer onderscheid tussen puur academische opleidingen en meer bedrijfsmatige opleidingen op het wetenschappelijk onderwijs.

Antwoord

Als student bedrijfskunde ben ik het niet met de visie van minister Plasterk eens. Er wordt gesugereerd dat er bijna geen verschil meer is tussen een HBO en een universitaire studie, dit is niet juist. Wetenschappelijk onderzoek is nog steeds een belangrijk deel van de universitaire opleidingen. Onderzoeksvakken zijn duidelijk aanwezig tijdens de opleiding (althans in de studie bedrijfskunden aan de Rotterdam School of Management, Erasmus universiteit) en er word veel onderzoek gedaan door studenten.(met name in de Master periode) Daarnaast ligt de nadruk bij universitaire opleidingen meer op het ontwikkelen van een denkniveau dan (zoals op het HBO) het leren van vak. Wel zijn de universitaire opleidingen de laatste jaren aangevult met vaardigheidsvakken, omdat het bedrijfsleven hier nadrukkelijk om vroeg. “Studenten van de Universiteit kunnen niks”, vonden veel bedrijven.

Antwoord

Ik ben het meer eens met dhr van Toorn, het niveau van de universiteiten loopt terug. Niet voor niets is het comité ROUW ook opgericht om Plasterk duidelijk te maken dat er beter geinvesteerd kan worden in het huidige onderwijsbeleid. Hierdoor zal het niveau van de universiteiten ook weer toenemen waardoor er weer een duidelijker verschil zal ontstaan tussen het HBO en de universiteit.

Antwoord

HBO moet blijven zoals het is. Wel vind ik dat er bij de master studies onderscheid gemaakt mag gaan worden in zeer academisch en meer praktijk(bedrijfs)gerichte opleidingen. Ik denk dat er veel studenten zijn die hier een duidelijke keuze in willen maken.

Antwoord

Binnen universiteiten wordt al onderscheid gemaakt tussen degenen die wel en niet wetenschappelijk aan de slag willen: na een meer algemene bachelor kan de student in veel gevallen kiezen tussen masters waarin praktische vaardigheden worden aangeleerd en onderzoeksmasters, die studenten voorbereiden op het doen van onderzoek.  
 
Dat gezegd: een groot deel van de studenten bij mijn universitaire studie is helemaal niet geïnteresseerd in onderzoek en alle vakken die daarmee te maken hebben en is van begin af aan van plan de praktijk in te gaan. Het lijkt me beter als er voor deze groep een equivalente HBO-opleiding komt, zonder het onderzoek.

Antwoord

Eigenlijk is er al een systeem met 4 niveau’s; je hebt het Associate, Bachelor, Master en Doctor niveau gekoppeld aan de lengte van de studie. Ook in het buitenland wordt deze indeling (straks of al)gehanteerd. 
Beroepsopleidingen zouden dan voor de eerste 2 niveaus gelden en meer onderzoeksgerichte opleidingen leiden op voor de laatste 2 niveau’s. 
Of je daar nu aparte opleidingsinstituten voor moet creëren is de vraag. Op die manier ontstaat er een onderwijscultuur van uitsluiting, terwijl onderwijs juist mogelijkheden voor zelfontplooiing en doorstroming zou moeten bieden. De gemiddelde student zal niet geïnteresseerd zijn in het instituut, maar in zijn interessegebied en wat je met de studie in de maatschappij kunt doen. 
Meer geld lijkt me een fictieve vraag met een begrotingstekort van 35 miljard euro. 
(Student Master Sociologie)

Antwoord

Een nieuwe minister, een nieuwe onderwijsvernieuwing. Blijkbaar is simpelweg 4 jaar de winkel openhouden niet voldoende voor een ambitieuze minister. 
 
Hoeveel mensen zijn de laatste 15 jaar afgestudeerd aan een opleiding met dezelfde naam als toen ze begonnen?

Antwoord

Het verschil is een leren van een andere denkwijze. Lang niet iedereen van het wetenschappelijke onderwijs wordt ook onderzoeker. Gelukkig maar, want met het steeds kleiner wordende budget zouden die ook niet allemaal te betalen zijn. Daarnaast wordt ik er nogal moe van dat leerlingen van het MBO ook ineens ‘studenten’ heten, waar het tot een paar jaar geleden nog zo was dat dit was voorbehouden aan de mensen die aan de universiteit studeren. Het is juist van belang om de scheidingen te houden. Waarom zou je anders nog VWO gaan doen, als je later toch weer met iedereen bij elkaar terecht komt?!

Antwoord

Studenten van de Universiteit zullen zeggen dat het verschil met HBO groot is, terwijl HBO studenten zullen beweren dat het verschil verwaarloosbaar is. De waarheid ligt er ergens tussen in, denk ik. Ik denk dat het verstandig is als er inderdaad nog eens goed gekeken wordt naar het systeem dat we in Nederland hebben. Het zou goed zijn als de niveaus in de toekomst beter zouden aansluiten op het buitenland. Daarnaast zou de stap tussen HBO en Universitair onderwijs makkelijker neembaar moeten zijn.

Antwoord

Plasterk vraagt aandacht voor de toename in aantallen en diversiteit van studenten. Daarvoor moeten er meer studieplaatsen en meer diverse opleidingen komen. Aan beide wordt gewerkt: universiteiten en hogescholen hebben nu veel meer studenten dan een decenium of wat geleden. Die studenten kunnen nu uit meer soorten en niveaus opleidingen kiezen (Associate Degree, HBO-bachelor, universiteits-bachelor, HBO-master, universiteits-master, doctoraat). Goed om te onderzoeken of die diversiteit van opleidingen aansluit bij de diversiteit aan behoeften van studenten. Maar de stap naar ‘en daarom moeten we het onderscheid HBO-universiteit opheffen’ kan ik niet volgen. Diversiteit van opleidingen is niet gekoppeld aan diversiteit (of uniformiteit) van instellingen. Belangrijker is: zorg dat er veelvormge beloningsstructuren zijn die het voor hogeronderwijsinstellingen en de ‘professionals’ die daar werken aantrekkelijk maken om niet allemaal top-universiteit te willen spelen.

Antwoord

Het verschil tussen bachelor hbo en bachelor wo zou niet groot hoeven zijn. Elke hbo instelling kan d.m.v. haar opleidingseisen garanderen dat haar afgestudeerden voldoende onderzoeksvaardig zijn. En eigenlijk moeten ze dat ook. 
 
Een hbo student moet namelijk, als het goed is, in staat zijn een ‘complex vraagstuk’ op te lossen. Dat staat in de accreditatienormen die de overheid stelt aan hbo-ers. Daarom worden hbo-ers, als het goed is, getoetst op onderzoeksvaardigheden. 
 
Probleem is echter dat hbo’s nogal willekeurig met deze eis om mogen gaan. Er zijn voldoende voorbeelden te geven van afgestudeerde hbo’-ers die een simpel vraagstuk niet kunnen oplossen. 
 
Zou dat komen omdat een hbo per afgestudeerde student betaald krijgt?

Antwoord

Mijns inziens is het kiezen van je studie op 17/18 jarige leeftijd niet veel te vroeg. Hooguit kan gezegd worden dat met de wildgroei aan nieuwe studies, waarvan vaak de maatschappelijke relevantie betwijfeld kan worden, het voor de toekomstige student het niet makkelijker wordt om een keuze te maken. Het vervelende effect van nieuwe flitsend klinkende studies is dat dit studenten wegtrekt van studies waar er binnen de maatschappij een tekort aan afstudeerders zijn. 
 
Er is wat te zeggen voor het idee van een ‘brugjaar’ voor studenten, maar dan moet dat wel per faculteit worden gegroept, met een te brede eerste jaar is het jaar verloren voor de student. Zelf heb ik in 2000 een gezamenlijke propedeuse voor Technische Natuurwetenschappen gevolgd en dat werkte best goed aangezien het eerste jaar van de drie studies die hier toen onder vielen veel overlap hadden. Daarbij is het belangrijk om genoeg ruimte voor keuzevakken te houden zodat de student zijn weg in de keuze kan vinden, een beetje zoals het nu met het nieuwe major/minor bachelor systeem gaat. 
 
Op dit moment weet het bedrijfsleven, instituten en banken/investeerders wat ze kunnen verwachten van studenten die afstuderen op de universiteit en hogeschool. Een revolutie in het onderwijsstelsel zal vooral ertoe leiden dat een generatie studenten onterecht moeilijker een baan zullen vinden. Zoals al eerder is vermeldt is het misschien eens tijd dat er geen grote onderwijsveranderingen optreden ala Tweede Fase, Studiehuis, BaMa, Minor/Major, etc. maar dat er eens een evaluatie periode ingaat waarbij er wordt geïnvesteerd in het bestaande systeem. OC&W: als je toch geld over hebt voor een vierjarenplan, steek het dan bijvoorbeeld in stimulatie voor het studeren van relevante studies en in salarissen voor leraren.

Antwoord

Het HBO mag van mij blijven, graag zelfs. Als ze universiteiten en HBO’s samenvoegen moeten studenten die een praktische studie willen volgen zoeken naar die vakken, terwijl studenten die een wetenschappelijke/onderzoeksstudie willen volgen dit ook moeten doen. 
Bij mij weten kan je in de VS kiezen voor een praktische variant van studies en een wetenschappelijke. Op beide levels kunnen studenten de bachelor/master gradaties halen (en zelfs PhD?). Zo’n systeem zouden we moeten hebben, en hebben we eigenlijk al: je hebt op HBO naast bachelor ook al master studies. Die zouden praktisch gericht moeten blijven. Wellicht om internationaal aan te sluiten kunnen HBO’s “University Colleges” genoemd worden? Of we noemen ze “gewoon” allemaal “universiteit” samen gaan tussen universiteiten en HBO’s zie ik niet zitten, dan worden er helemaal kolossen gecreëerd.

Antwoord

Ik denk dat het een heel slecht idee is van Plasterk en de PvdA. Plasterk beschouwd het doel van de universiteit als het opleiden van ‘echte wetenschappers’ die liefst hun doctoraat gaan halen. Maar een universiteit is in mijn ogen gewoon het hoogste niveau van een bepaalde studierichting die je kan volgen. Gezien het bedroevende niveau op HBO’s tegenwoordig lijkt het me niet verstandig om aan mensen die wel intelligent zijn, maar die na hun universiteit gewoon willen gaan werken (en vaak intern bij een bedrijf als jong talent de nodige ervaring opdoen in speciale programma’s) dit hoge niveau van onderwijs te ontzeggen.  
Het voorstel uit PvdA hoek heeft voor mij ook een nare bijsmaak van ex ante nivellering. Het zal immers, door de onvermijdelijke achteruitgang van het onderwijs die door dit voorstel zal volgen, moeilijker zijn voor bedrijven om de mensen de talenten er uit te pikken. Het aanbod van werknemers zal op papier groter zijn, maar van gemiddeld lager niveau, er is dus risico voor een bedrijf dat ze iemand met HAVO-slimheid aannemen terwijl ze eigenlijk WO denkniveau zoeken, dus zullen lonen voor geslaagden van deze te ontwikkelen HBO/WO hybride lager zijn. Dit komt voor de PvdA ideologie natuurlijk goed uit. 
De linkse partijen moeten eens leren dat je beter de mensen die echt slim zijn zo hoog mogelijk onderwijs kan geven, dan dat je iedereen een Master titel geeft die daarmee niks meer waard is…Op papier zijn we dan een heel slim land en heb je als minister een lekker korte termijn resultaat te pakken, maar op de lange termijn zal dat laatste Nederland als land alleen maar schaden. Van die titel op papier wordt niemand slimmer, maar een slim individu met een echt goede opleiding kan wat betekenen voor de ‘kennis-economie’. Aangezien Plasterk nog langer leeft dan de paar jaar die hij nog heeft als minister, moet hij misschien is nadenken aan de ‘legacy’ die hij echt wil achterlaten voor toekomstige generaties.

Antwoord

Er zit naar mijn idee veels te veel verschil tussen WO en HBO opleidingen. Laat het dus zoals het is. Minister Plasterk kan beter het MBO onderwijs aanpakken, wat onoverzichtelijk is, waardoor de studiekeuze hier niet gemakkelijk is.

Antwoord

Ik heb voor school een profielwerkstuk over dit wetsvoorstel EN een betoog die ik moet houden. Kan iemand mij misschien helpen bij het vinden van argumenten VOOR en TEGEN ik heb zelf al best wel wat maar ik kan maar niet voldoen aan de tijdseisen. Ik heb ergens gelezen zijn wetsvoorstel iets te maken heeft met geld?? Ik zoek me suf maar ik kan er niks over vinden. wil iemand mij aub helpen want ik kan niet meer van onderwerp veranderen…………………….

Antwoord

Reageer