Laat je besmetten nu het virus nog mild is
Helaas, je bent te laat, griepparty's hebben nu geen zin meer
Griepupdate. Studio NRC
Elke maandag beantwoordt de coördinator van het NRC-griepteam, medisch redacteur Wim Köhler, vragen over de griep. Heb jij ook een vraag? Stuur deze naar blog@nrcnext.nl.
De griep komt er al aan. Niet alleen in Nederland. Ook Groot-Brittannië en de Verenigde Staten meldden dat de afgelopen week meer mensen zich met griep bij de dokter meldden dan in voorgaande weken. Ook in Oost-Europa spookt het Mexicaanse virus al rond. Dit weekeinde overleden twee mensen aan de Mexicaanse griep in Nederland.
In Nederland is het aantal mensen dat zich twee weken geleden (de cijfers van die week werden vanmorgen gepubliceerd) bij de huisarts meldde gestegen naar 5,5 per 10.000. Zodra dat getal twee weken achter elkaar boven de 5,0 ligt ‘wordt er verondersteld dat een epidemie begonnen is’, schrijft het RIVM. Eind januari, tijdens de gewone wintergriep gingen wekelijks 14 mensen per 10.000 mensen met griepklachten naar de huisarts. Vanaf begin maart bleef de waarde onder de 5.
Wie de epidemie nu nog vóór wil zijn, en griep wil hebben gehad voor de meeste anderen hem hebben, die moet opschieten met zijn griepparty. Heeft dat eigenlijk zin, om zo snel mogelijk griep te hebben gehad? Die vraag spookt al maanden rond in het land en bereikt ook dit blog.
Het idee is dan dat het griepvirus kan muteren naar een virus dat veel zieker maakt, of zelfs extreem dodelijk is. En dat je weerstand tegen zo’n ernstiger vorm kon opbouwen als je je liet besmetten zolang de Mexicaanse griep nog mild was.
Nederlandse griepdeskundigen waarschuwden voor het mutatiegevaar. Maar dat was dit voorjaar, toen het virus zijn ronde op het zuidelijke halfrond nog moest maken. Daar zou het concurrentie ondervinden van het virus dat de gewone wintergriep veroorzaakt (op het zuidelijk halfrond is voorjaar net begonnen) of het zou zelfs genen kunnen uitwisselen met de dodelijke H5N1-vogelgriep. Onder die evolutiedruk, en bij toevallige menging met andere virussen, zouden gemuteerde virussen kunnen ontstaan die ernstiger ziek maken.
Wanneer zou expres besmetten wel zin hebben? Weerstand tegen een griepvirus wordt bepaald door de reactie van je afweersysteem op twee eiwitten op het oppervlak van het virus (hemagglutinine en neuraminidase, dat zijn de H en N van H1N1). De meeste ziekmakende eigenschappen zitten echter op andere eiwitten. De Mexicaanse H1N1 kan bij gelijkblijvende H en N agressiever worden door mutatie, of door het overnemen van ziekmakender eiwitten van andere virussen. Als dat gebeurt, dan heeft het zin om afweer op te bouwen met een eerder besmetting.
Wanneer heeft besmetten geen zin? Het kon net zo goed dat de H- en N-eiwitten van de Mexicaanse griep ook muteren. Dat is zelfs tamelijk normaal bij griepvirussen. Bij forse mutaties in H en N heeft een opzettelijke vroege besmetting dan helemaal geen effect op een volgende infectie. Vooral niet als ook je afweersysteem nog een beetje wrak is.
Griepdeskundigen vinden griepparty’s daarom onzin, want niemand kon zeggen welke kant het Mexicaanse virus op het zuidelijk halfrond op zou muteren.
Nu is het te laat. Op het zuidelijk halfrond is de wintergriep inmiddels achter de rug. En het virus dat nu onze kant op komt – met terugkerende backpackers en via India en Rusland waar de griep nu heerst en opkomt – is mild en ongemuteerd. Het is gelijk aan het virus dat in maart en april van dit jaar vanuit Mexico en de Verenigde Staten aan zijn reis over de wereld begon.
Het virus is nu zo dichtbij dat in iedere school die je binnen stapt, iedere bus waarin je rijdt, ieder concert dat je bezoekt, een griepparty aan de gang kan zijn. Maar dan een surpriseparty waarbij je er pas twee dagen later en met flinke koorts achter komt dat je er geweest bent.
