datum datum

Het brein en de routeplanner

Ze lijken toch echt niet goed samen te gaan

Door Carola Houtekamer Carola Houtekamer
11
reacties
op 21 oktober 2009
Studio NRC

Studio NRC

Autorijden en tegelijkertijd je routeplanner in de gaten houden. Vooral voor oudere mensen blijkt dit een te grote opgave. Psycholoog Ellen Wilschut promoveert er deze maand op aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Wilschut zette jonge en oudere mensen in een EEG-scanner en in een rijsimulator. Oudere mensen blijken minder goed irrelevante informatie te kunnen onderdrukken, zag ze. Als een oudere bestuurder op het schermpje van een ingewikkeld navitagiesysteem moet kijken, kan dat wel een seconde schelen in de reactiesnelheid. (Best veel op de snelweg.)  Goede reden om navigatiesystemen zo simpel mogelijk te houden.

Er is rumoer over het navigatiesysteem in de auto. Kan het brein dat nou wel aan of niet? Sinds 1 januari 2008 is rijden met navigatiesystemen opgenomen in het examen. Verplicht is het nog niet. Maar de KLPD zei deze zomer dat rijdend je tomtom instellen verboden zou moeten worden. (Desgevraagd, dat wel.)

Multitasken bestaat eigenlijk niet. Cognitief psycholoog Jan Theeuwes van de Vrije Universiteit in Amsterdam, die onderzoek doet naar aandacht en verkeer, zei in NRC: „Het is eigenlijk switchtasken. Bepaalde taken kun je gelijktijdig doen, zoals rijden en radio luisteren. Maar als je een beslissing moet nemen, gaat één van beide altijd voor.”  De hersenen kunnen geen twee dingen tegelijk, concludeerde ook psycholoog Paolo Toffanin.

Een paar conversation starters. Lukt jou dat nou goed, geconcentreerd met een tomtom rijden? Denk jij dat je goed kunt multi-tasken? Ben je wel eens (bijna) op een auto geklapt omdat je op je schermpje tuurde?

11 reacties op "Het brein en de routeplanner"rss-icon

Ik vind rijden met TomTom soms wel afleiden, maar aan de andere kant is het rijden met een uitgeprinte routeplanner of met een kaart op je schoot ook niet echt ideaal. Overigens ligt het er ook wel aan of je simpelweg naar je TomTom luistert, of dat je ook nog op het scherm zit te turen. En ik heb mijn vader wel eens een nieuw adres zien intoetsen terwijl hij reed, dat is natuurlijk niet zo verstandig… 
 
En ik geloof dat ik bellen tijdens het rijden meer vind afleiden dan naar mijn TomTom luisteren/kijken, ookal is het handsfree.  
 
Even off-topic: ben ik de enige die een vreemd gedrukte krant heeft? Ik kan de oneven pagina’s steeds niet helemaal lezen omdat de vouw in het midden door de tekst heen loopt. Het begin van iedere regel staat daardoor steeds op de achterkant. Erg irritant.

Antwoord

De oplossing lijkt me simpel en zit in de voortschreiding van de techniek: voortaan lekker de navigator de auto laten besturen. Kun je zelf lekker bellen en met de radio spelen.

Antwoord

Dat zou veel ongelukken veroorzaken. Je hebt geen idee hoe vaak TomTom je een doodlopende c.q. eenrichtingsstraat in wil sturen en soms zelfs helemaal het water in, of linjksaf midden op de snelweg, omdat ie denkt dat je op de naastgelegen weg rijdt. En dan heb ik het nog niet over de bospaden waar geen auto komen kan of de snelheid, soms denkt TomTom dat je maar 50 masg i.p.v. 120, lekker als degenen achter je een ander navigatiesysteem hebben. Nee de navigatie laten sturen is géén goed idee.

Antwoord

De auto wordt natuurlijk wel uitgerust met wat extra sensoren, zodat ‘ie inderdaad niet tegen een muur aanrijdt, of een afgrond in. Wanneer hij te dicht op een voorganger komt gaat ‘ie automatisch remmen. En automatische bordenherkenning, zodat informatie over gewijzigde snelheden wordt meegenomen.  
. 
Verder communiceert hij met de auto’s voor zich en achter zich, zodat de auto’s niet verrast worden door een manoevre, maar al kilometers voor de afslag precies weten waar de auto heen zal gaan en wanneer hij wat extra ruimte nodig heeft. Hetzelfde geld voor als er hulpdiensten langs moeten. De linker-rijstrook voegt vol automatisch in naar rechts en een ambulance stuift zonder problemen langs. 
. 
Toekomstmuziek? Al deze snufjes zijn technisch al mogelijk en in meer of mindere mate geimplementeerd (zie de tv-reclame met de auto en de kolibri). Ik trek domweg het lijntje door van de ontwikkelingen die we nu zien, naar over een jaar of 10. 
. 
Het is nog even spannend denk ik of het de auto’s zijn of de weg zelf is die echt zo “intelligent” zal worden (ik gok op de auto’s), maar de druk van de techniek lijkt me lastig tegen te houden.

Antwoord

Het zou interessant zijn als men ook eens straaljarepiloten aan een dergelijke test zou onderwerpen. Bekend is dat zij erg snel veel beslissingen moeten nemen terwijl zij op dat moment erg veel informatie op zich afkrijgen. Beschikken zij over gaven die andere mensen niet hebben?

Antwoord

Seline, mijn TomTommaîtresse met zachte g, staat vaak op een hoog geluidsvolume waardoor ik mijn zicht volledig op de weg kan concentreren. 
 
Als ik een keer afgeleid ben, dan komt het louter en alleen door haar zwoele stem.

Antwoord

@steven: haha. @Jorden: daar wordt heel veel onderzoek naar gedaan, door onder meer TNO Defensie en Veiligheid. Bijvoorbeeld of piloten beter hoogte kunnen houden met behulp van een trilband om de buik dan met een schermpje met lijntjes.

Antwoord

Rijden met een navigatiesysteem doe ik niet heel vaak, maar als ik naar een onbekende bestemming moet en ik kan een Tom Tom lenen, vind ik dat zeer welkom.  
 
Voor een bekende route vind ik het vooral vervelend omdat je inderdaad toch nu en dan op het schermpje tuurt en afgeleid raakt. Ik zet het apparaat dan ook pas aan als ik de afrit kies.  
 
Dan raak ik niet afgeleid door het zoeken naar een adres, afslagen tellen, straatnaamborden lezen, keren, op zoek moet naar een plattegrond enz. En dan kan ik juist veel beter op het verkeer letten. Selectief gebruik dus.

Antwoord

Ja, ik snap in de discussie niet echt wat nou het verschil is tussen een TomTom en iemand die naast je zit en kaart leest. En inderdaad meer games spelen zal wel helpen in dit soort situaties. 
 
TomToms zijn goed te doen in je eentje; navigeren op je iPhone met Google Maps is een stuk lastiger. Op die manier ben ik in San Francisco bijna bij een Mini achterin geknald met mijn Wrangler. Gelukkig hebben die Jeeps ook goede remmen…

Antwoord

@Niels: hoe lang duurt het bij jouw dan voor hij opgestart is en een GPS fix heeft?  
 
Op de snelweg, of op een bekend stuk route, kijk ik er alleen maar op omdat de snelheidsmeter nauwkeuriger is, verder niet. Pas in de stad ga ik hem gebruiken. En zeg nu zelf: wat is nu een moeilijkere beslissing, even naar de pijl op je display kijken of tot wanhoop gedreven worden door onzichtbare straatnaambordjes? Dat laatste wordt ik in sommige wijken echt heel erg gefrustreerd van.

Antwoord

Is er misschien ook onderzocht hoeveel concentratie het kost om je weg zonder navigatiesysteem te vinden, dat wil zeggen door gewoon ouderwets op de borden te letten. Ik waag te betwijfelen dat dat minder afleidt van letten op het verkeer. Sterker nog, ik geloof dat bestuurders met een navigatiesysteem veel ontspannener kunnen rijden, als ze ten minste eraan gewend zijn. Waarschijnlijk hadden deze respondenten niet eerder met een navigatiesysteem gereden, althans niet dit specifieke. 90% van elke user interface is een kwestie van gewenning.

Antwoord

Reageer