Waarom is de nerd zo populair?
Denkcafé Arminius besteedt er een avond aan
In Revenge of the Nerd krijgt de nerd het meisje
Wat is een nerd, waarom is ‘ie zo populair en wat is de reden dat we ‘m zo hard nodig hebben? Vanavond spreken evolutionair psycholoog Hans van de Braak en trendwatcher Tom Palmaerts over De Nerd in denkcafé Arminius in Rotterdam.
De nerd is natuurlijk een Amerikaanse uitvinding, met bijbehorende Amerikaanse tv-programma’s, zoals Beauty & the geek. De Nederlandse versie op RTL heette Beauty & de nerd, met domme gansjes die wereldvreemde jongens moesten leren masseren.
Nerd-zijn is nog niet eenvoudig. In zijn boek Nerds, Who They Are and Why We Need More of Them dat ik vorig jaar voor de krant besprak, schrijft kinderpsycholoog Dave Anderegg dat het stereotype ‘nerd’ vrij lastig in elkaar zit. Een nerd is een onaantrekkelijke, onverzorgde jongen met een bril. Het kan een vrouw zijn, maar dan moet dat er speciaal bij worden vermeld. Een nerd houdt van wiskunde en techniek en is een mama’s-kindje dat bij leraren slijmt. Hij kan niet sporten, wel alle afleveringen van Star Trek navertellen, heeft geen vriendinnetjes en al helemaal nooit seks.
En dan wordt het lastig, stelt Anderegg.
Want slim en mooi sluiten elkaar niet uit in de werkelijkheid, net zo min als dom en lelijk. Meiden kunnen ook van techniek en wiskunde houden. En van mama’s-kindjes verwacht je juist dat die braaf elke dag onder de douche worden gestuurd. Niet dat ze vet haar hebben. Het nerd-stereotype is niet logisch.
Maar wat het stereotype wel geloofwaardig maakt is dat er nu ook een diagnose voor de nerd is: Asperger. Bill Gates is een tikje autistisch, vinden we, of “a little Aspergy”.
Hoogleraar psychopathologie Simon Baron-Cohen kwam bovendien met de spraakmakende theorie dat autisitisch denken ‘overdreven mannelijk denken’ is. Mannen zijn overwegend systemizers (detail, structuur, onderdeeltjes), stelde hij, vrouwen empatizers (sociale interacties). Autisten zijn overdreven systemizers. Systemizen lijkt wel een beetje op wat nerds doen. Kritiek was wel dat ‘typisch’ mannelijk gedrag als risico-nemend, agressief, promiscue, status-zoekend helemaal niks met autistisch gedrag te maken lijkt te hebben.
Het stereotype nerd is fout, vindt Anderegg, en heeft onwenselijke gevolgen. Op Amerikaanse scholen is het zo ongeveer verboden om goed in bètavakken te zijn, op straffe van uitsluiting. Daar worden de exacte studies niet populair door. Gevolg: gebrek aan ingenieurs en technici.
