Quest: een beetje vies maar o zo leuk braintainment
Dodebomenrubriek over wetenschapsbladen
Januarinummer Quest
Geen Dodebomenrubriek over de undercoverjournalistiek in HP/De Tijd dit keer, want daarover berichten we vandaag al uitgebreid in de papieren krant. Wél over Quest, (4,75 euro) want dat blad won deze maand tijdens het Tijdschriftengala de Mercur voor het beste tijdschrift van het jaar 2009. De verkoopcijfers van Quest liegen er ook niet om: de betaalde oplage is 200.000. Uit het juryrapport:
Bij deze vorm van braintainment worden onderwerpen opgetild naar een hoger niveau en spraakmakend gebracht.De redactie investeert in onderzoeksjournalistiek. Zo verbleef een journalist wekenlang in een proefdiercentrum om het leven van één laboratoriummuis te beschrijven. Dagboek van een proefdier werd bekroond met een Tegel, een prestigieuze journalistieke onderscheiding.
Het januarinummer staat bomvol, want dat is de kracht van Quest: het blad, met een Elsevierachtige opmaak, is een aaneenschakeling van kleine stukjes. Ook de langere stukken zijn weer opgeknipt in kleine kadertjes, plaatjes en inzetjes. Bij het bladeren duizelt het daardoor een beetje. Mooi is een serie met foto’s uit de negentiende en vroeg-twintigste eeuw, waarop te zien is hoe exotische dieren in die tijd vervoerd werden. De olifant die in 1925 in de haven van New York met dikke scheepstouwen van boord wordt getakeld, maakt veel indruk.
Quest lijkt het hele leven wel te willen vatten in één nummer. Er zijn stukken over oorlog (hoe maakt een sluipschutter zich onzichtbaar?), over voedsel (‘als je het vet uit fastfood haalt, is de essentie weg’) en over muziek (hoe maak je een hit?). Er is een biografietje van componist Chopin, en een interview met slangenjager Freek Vonk. En in een artikel getiteld ‘Spraak verraadt’ kom je te weten dat vrouwen in hun vruchtbare periode een toonhoogte hebben die 15,6 hertz hoger is dan normaal, en dat depressieve mensen weer aan de beterende hand zijn als ze sneller gaan praten.
Cover Kijk
Om te kijken of Quest een terechte winnaar van de Mercur is, kun je het natuurlijk vergelijken met andere populair-wetenschappelijke bladen. Maar veel directe concurrentie is er niet (meer). Tot eind 2008 had Quest nog een concurrent in Triv’ (gemaakt door Sanoma), ook popvol korte braintainmentstukjes en -foto’s, maar dat blad bleek de concurrentie niet aan te kunnen. En het zwaardere NWT (7,75 euro) kan ook als directe concurrent worden weggestreept: een onderwerp als psychologie of muziek komt daarin niet voor.
Blijft over Kijk (4,95 euro), dat al 40 jaar bestaat, maar slechts een kwart (50.000) van de oplage van Quest heeft. In Kijk gaat het er een stuk rustiger aan toe. De achtergrondartikelen in Kijk zijn langer, de vormgeving rustiger, de onderwerpen wat bedaagder. Zo is er een interview met bioloog Midas Dekkers, die wel van Darwin had willen weten of hij gelukkig was, en een lang stuk over de ‘fascinerende toepassingen van supergeleiding’. Voor wie veel houdt van techniek, de natuurwetenschappen en geschiedenis geeft Kijk meer verdieping dan Quest. Maar je mist toch de lekkere weetjes waarmee je op een feestje even indruk kan maken. Braintainment is een vies woord, maar stiekem toch wel erg leuk.
