datum datum

Het Unwort van 2009: Betriebratsverseucht

Wat is jouw mooiste, langste, lelijkste Duitse woord?

Door Leonie van Nierop Leonie van Nierop
23
reacties
op 19 januari 2010

Betriebsratsverseucht. Brr. Dat wil je niet eten, ruiken, horen of lezen (sorry). Het is vandaag door een links georiënteerde jury verkozen tot ‘Unwort’ van het jaar 2009. Lees waarom op Duitslandweb.nl en bekijk hier de slechtst gekozen Duitse woorden van de laatste twee decennia. (en hieronder een hilarisch filmpje met de moeilijkst uit te spreken Duitse woorden)

YouTube Preview Image

Vorige maand was het Wort van het jaar al gekozen door het Gesellschaft für deutsche Sprache: Abwrackprämie, een sloopregeling voor oudere auto’s. In 2008 koos die jury Finanzkrise, in 2007 Klimakatastrophe.

Saai, vind ik.

Doe mij maar: Geheimtreffen, Sehnsucht, Auflauf, Schnee, Verpäpplung, seltsam, Verlust, Privatparty, kaum, Atmen, Ruhe.
En niet: Mittelohrentzündung, Magisterarbeit, Praktikant, Schadenfreude, Planung, Forschungsseminar, Badewanne, Historikerin, Konstruktionsburö, Nährwert, Antrag.

Maar dat is misschien niet zo 2009, en wel heel persoonlijk

Next-redacteur Mark Beunderman lepelt ook fluks een rijtje op. Zijn Duitse lievelingswoorden – in willekeurige volgorde:

Zusammenbruch, Konsumrausch, Vergangenheitsbewaltigung, Weltschmerz, Verführerisch. Hij looft ook de Duitse koosnamen voor de homoseksuele medemens: Frauenversteher, Sitzenpinkler, Schattenparker.

Lelijk vindt hij: Azubi, afkorting van Auszubildende (iemand in opleiding) en Zoni (een aanduiding voor iemand uit de voormalige sovjetbezettingszone (lees: DDR en zie hier).

Vooral heel lang is wat Mark betreft: Bezirksschornsteinfegermeister. Op een blog vond ik ook Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz en Donaudampfschiffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft, en van het discussieforum van Spiegel komt nog – in de categorie lelijk: Wachstumsbeschleunigungsgesetz en Klientelpolitik.

En nu jullie. Wat zijn volgens jullie de mooiste, lelijkste of langste Duitse woorden?

23 reacties op "Het Unwort van 2009: Betriebratsverseucht"rss-icon

Veel verstand van Duits heb ik niet… 
Ik dacht dat we in Nederland veel aan elkaar schreven, maar die Duitsers schijnen het toch ook erg goed te kunnen (of enkele mensen op Duitse discussie fora zijn te lui om de spatiebalk in te drukken, wat mij waarschijnlijker lijkt).

Antwoord

Die woorden woorden vallen nog best wel mee, erger zijn de afkortingen in het duits. Van de zomer stond er de volgende afkorting in de Sueddeutsche Zeitung: ISchGKVLPV 
vertaald moest dat dan ongeveer het volgende betekenen: 
“Impfung gegen Schweinegrippe Gesetzlich KrankenkassenVersicherten LeistungsPflichtVerordnung” In het krantenartikel waar dat uit kwam ging het over een vaccinatieplicht bei mensen die publiek verzekerd waren (in Duitsland hebben ze nog een duaal zorgstelsel), en natuurlijk kwam daar weer een langere naam en afkorting voor.

Antwoord

Ik mis dat hilarische. Of is dat misschien een moeilijk Nederlands woord?

Antwoord

Een beetje flauw om Donaudampfschiffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft hier te gebruiken alsof iemand dat ergens gevonden heeft. Je googelt gewoon “het langste Duitse woord” en dan komt dat woord er al jaren lang uit. Niets origineels aan.

Antwoord

In Nederland sla je als je een ei uit wilt lepelen gewoon met je mes het Kalimerohoedje deraf; in Duitsland hebben ze hiervoor een dingetje, maar vooral een woord: de Eierschalensollbruchstellenverursacher. Deze maakt heel netjes een strakke breuklijn, zodat je het hoedje af kunt pellen.

Antwoord

Taalkundig is het een misschien wel een lelijk woord. Als Nederlanders die in (voormalig Oost-) Duitsland woont ben ik echter blij met deze keuze. Een kortere en krachtigere samenvatting van de slechte werkgever- en management-relaties met gewone werknemers heb ik niet eerder gehoord. 
Hierin zal ook wel een belangrijke motivatie gelegen zijn voor de commissie om dit woord te kiezen. Immers, Duitsers vinden het heel erg erom bekend te staan dat bij hen in huis, in hun dorp, hun bedrijf of hun land de dingen niet in orde zijn. Liever nog zwijgen ze over misstanden dan er werkelijk iets aan te doen.

Antwoord

Het lelijktse Duitse woord is voor mij met stip: `Burstwarze´. Letterlijk: ´borstwrat´. Vertaling: ´tepel´.

Antwoord

om even een kleine Rechtschreibfehler te verbeteren: “Brustwarze” ipv “Burstwarze”

Antwoord

Mogen meest praktische Duitse woorden ook? Ik vind ‘Veranstaltung’ (bijeenkomst, wat voor een dan ook, multi-inzetbaar) altijd erg handig. En ‘doch’, om een ontkenning te ontkennen. Die mis ik in het Nederlands. 
In de categorie: ‘ingewikkeld maar leuk’: het klokkijken in sommige delen van Duitsland: viertel 2 en dreiviertel 2 voor kwart over een en kwart voor twee (een kwart van het tweede uur en driekwart van het tweede uur). 
Nederlanders vinden ‘fingerspitzengefühl’ overigens het mooiste Duitse leenwoord, aldus het blad ‘Onze Taal’.

Antwoord

Oei, lastig! :D 
 
Änderungsdurchsage. 
Fernmeldewesen. 
OmU-Fassung (“Originalton mit Untertiteln”). 
Eidgenönissisch. 
Republikflucht. 
Geschwader. 
 
Alles met Sonder-. 
 
En überhaupt natuurlijk.

Antwoord

@ Anouk: Het is “Brustwarze”, maar ik neem aan dat het een typefout is, gezien je ook “lelijktse” schrijft i.p.v. lelijkste. Verder ben ik het met je eens, het is een lelijk woord. Maar een “Unwort” heeft een andere gevoelswaarde, dan “ein hässliches Wort” = een lelijk woord.

Antwoord

Eierschalensollbruchstellenverursacher valt in dezelfde categorie als Donaudampfschiffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft en 
Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz. Ze zijn vermoedelijk door Duitsers verzonnen, om hun eigen lange woorden belachelijk te maken, maar niemand gebruikt ze. Ik moet de tekst nog tegenkomen, waarin ze officieel verschijnen.

Antwoord

Het gaat bij dit woord (Eierschalen…) volgens mij helemaal niet om “lange woorden belachelijk maken”, maar om het officiele, stijve, zelfspotloze, formele, ambtelijke en pennenlikkerige gedrag en taalgebruik dat Duitsers nogal hebben, belachelijk te maken. 
En inderdaad, is er eindelijk es een verdwaalde Duitser met een poging tot zelfspot cq humor (jaja), wordt het niet opgepikt… dan zegt ‘men’: “Ik moet de tekst nog tegenkomen, waarin ze officieel verschijnen.” Schitterend! :-)

Antwoord

Het gaat bij dit woord (Eierschalen…) volgens mij helemaal niet om “lange woorden belachelijk maken”, maar om het officiele, stijve, zelfspotloze, formele, ambtelijke en pennenlikkerige gedrag en taalgebruik dat Duitsers nogal es hebben, belachelijk te maken. 
En inderdaad, is er eindelijk es een verdwaalde Duitser met een poging tot zelfspot cq humor (jaja), wordt het niet opgepikt… dan zegt ‘men’: “Ik moet de tekst nog tegenkomen, waarin ze officieel verschijnen.” Schitterend! :-)

Antwoord

Marienkäferchen vind ik een mooi Duits woord, maar lieveheersbeestje is nog een tikkeltje mooier voor hetzelfde kevertje. Kennelijk roept het beestje in beide talen vertedering op.

Antwoord

Kabelsalat, voor een hele berg snoeren 
Schnickschnack

Antwoord

Overal zomaar ‘ja’ tussenzetten, dat vind ik ja ook wel mooi.

Antwoord

hoera, wat mooi allemaal. via andere kanalen bereikte mij nog: fernweh, feierabend, daseinsberechtigung, schluss, wurst, deppert en trottel. oh ja en nichtdestotrotz.

Antwoord

en ‘nichtdestoweniger’

Antwoord

Onze docente Duits speelde 1 keer per jaar Duits galgje met ons, met woorden die in een Duitse krant van die dag stonden. Een van de woorden van toen die me is bijgebleven: Mineralölsteuererhöhung. Vond ik toen al een mooie.

Antwoord

Floskel, hoe kon ik dat mooie woord toch vergeten…

Antwoord

Ich bemerke jetzt in diesem Moment dass ich http://www.nrcnext.nl deutlich mehr lesen sollte ;) – da komme ich wirklich auf geniale Ideen

Antwoord

Theoretisch ne geniale Geschichte, ich frag mich aber, ob dies ständig realistisch brauchbar bleibt.

Antwoord

Reageer