Niet-roker? Meld waar de rook hangt

Het rookverbod is verwaterd, zegt Clean Air Nederland. Voorzitter Willem van den Oetelaar dreigt daarom met een internetmeldpunt als de overheid de controles niet intensiveert.

Die waarschuwing uitte de lobbyclub gisteren in reactie op de uitspraak van de Hoge Raad. Die verordende dat ook kleine cafés zich weer aan het verbod moeten houden. Dat stuit op verzet, omdat deze zaken doorgaans niet de oppervlakte en het geld hebben om een aparte rookruimte in te richten.

Hoewel Van Oetelaar de meldingen direct aan de inspecteurs van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) wil doorgeven, weerspreekt hij dat er sprake is van klikken. “Wij willen gewoon mensen adviseren waar ze niet moeten zijn als ze gezond willen uitgaan.”

In afwachting van het hoger beroep, aangespannen door café Victoria in Breda en café De Kachel in Groningen, werd in de meeste van de ongeveer 10.000 cafés waar alleen de eigenaar achter de tap staat de afgelopen maanden weer als vanouds gerookt. CDA-minister Klink van Volksgezondheid gedoogde dit, maar zegt dat de norm nu “helder” is.

Wie de behoefte voelt om opstandige kroegbazen te verraden kan dat overigens nu al op de website van de VWA doen.

De dienst belooft de meldingen tijdens reguliere inspecties te onderzoeken. “Bij behandeling van de klacht wordt uw naam in geen geval vermeld aan de betrokken ondernemer.”

Anoniem klagen

Ook bestaat er al een particuliere kliksite. Op Klachtenoplossing.nl is café de Lorresnor in Rijswijk de sigaar. “Daar staan de asbakken op tafel en wordt er gewoon doorgerookt”, schrijft een anoniem iemand. “De eigenaar zegt: slim toch, iedereen zit nu hier en mijn omzet is verdubbeld.” In reactie op die klacht lapt een bezoeker café De Bierelier in Den Haag erbij. “Blijkbaar wordt er niet hard genoeg gestraft door de overheid, dus het loont (nog).”

Gezag ondermijnen

Jacques Wallage, voorzitter van de Raad voor het Openbaar Bestuur, vreest dat die gezagsondermijning een trend wordt. Op 17 februari zei hij in deze krant: “Wat we hebben gezien bij het rookverbod in cafés zullen we vaker zien. Burgers die zeggen: een verbod? Dat zullen we nog wel eens zien!” In zijn rapport Vertrouwen op democratie breekt hij een lans voor participatieve beleidsvorming, waar voorstellen van de politiek eerst aan burgerpanels worden voorgelegd.

Hier mag het wel

Terug naar café Victoria en café De Kachel. Hun grootste bezwaar luidt dat rokende klanten naar concurrenten gaan die wél een rookruimte hebben. Zo bezien vormen niet de meldpunten, maar websites als Hiermaghetwel.nl de grootste bedreiging. De naam zegt het al: daar vindt je de kroegen die – anders dan Victoria en De Kachel – wél een rookruimte hebben. In ieder geval toont de site aan dat het rookverbod ingrijpt in de vrije markt. Maar over dat ongelijkheidsbeginsel heeft de Hoge Raad zich niet uitgesproken.