Een jaar lang elke dag een foto van jezelf maken
En die online zetten. Dat doen miljoenen mensen
Noah Kalina bleek een inspiratiebron voor velen. Op 11 januari 2000 begon hij met het fotograferen van zichzelf. Elke dag één portretfoto. De achtergrond wisselt soms, zijn uitdrukking niet. Het resultaat van zes jaar fotograferen monteerde hij tot een filmpje , dat al ruim 14 miljoen keer is bekeken. In The Simpsons werd het filmpje geparodieerd: Homer Simpson als baby, Homer Simpson als dikke kleuter, Homer Simpson bierdrinkend vanaf zijn 21ste. En telkens kijkt hij recht in de lens.
Het project van fotograaf Kalina, woonachtig in Brooklyn, werd bekend, maar de eerste is hij niet. Zo was er de New Yorkse fotograaf Jamie Livingston (1956-1997). Hij nam gedurende achttien jaar elke dag een polaroidfoto van zichzelf of zijn omgeving. De laatste dateert van 25 oktober 1997, de dag dat hij overleed aan de gevolgen van kanker.
Iedereen kan het doen. Het enige wat je nodig hebt is een digitale camera en een pc. En een beetje doorzettingsvermogen natuurlijk. Of anders een actieve forumgroep die je motiveert. Daar bestaan er meerdere van op internet. Op digiscrap.nl bijvoorbeeld.
Zoek je nu op fotosite Flickr op de term ‘365’ dan krijg je bijna 3 miljoen hits. Allemaal mensen die zichzelf een jaar lang vastleggen en dat delen met de wereld. Er naar kijken voelt nogal voyeuristisch, want velen schrijven er zeer persoonlijke stukjes bij.
De serie van Jeanique Kats (24) is daarvan een goed voorbeeld. In oktober 2008 zat ze al een jaar thuis met een burn-out. Op internet zag ze ene ‘woordenaar’ die elke dag een zelfportret maakte. „Iedere dag een kiekje, waarom niet? Ik begon heel simpel, tot ik een foto plaatste vlak na een huilbui. Daarop kreeg ik veel positieve reacties. Misschien zit er meer in, dacht ik toen.” Het werd een fulltime baan. Zeven dagen per week was ze per foto 6 tot 8 uur bezig. Stileren, toestel instellen, locatie zoeken. Ze kreeg zo’n 1.500 volgers.
Het idee om elke dag eenzelfde actie te ondernemen, gaat verder dan alleen zelfportretten. Er zijn mensen die elke dag hun baby fotograferen (Aleksandr Smirnow), elke dag een foto uit hun raam nemen (René Louman heeft een prachtige serie gemaakt) of een bijzondere ontwikkeling vastleggen (zo is er een vrouw die elke dag een foto plaats van haar baarmoederhals om zo meer te weten te komen over haar menstruatiecyclus).
Herhaling is een bekend fenomeen in de fotografie. Het is volgens Frits Gierstberg, hoofd tentoonstellingen van het Nederlands Fotomuseum, zelfs zo oud als de fotografie zelf. „En nog veel ouder eigenlijk. Rembrandt is misschien wel de bekendste voorloper.” De kracht? „Hele kleine verschillen worden zichtbaar als je iets elke dag vastlegt. Die subtiele veranderingen zouden je anders ontgaan.”
Waarom willen we al deze zelfportretten ook nog delen met anderen? „Ik hou wel van aandacht”, bekent Jeanique Kats. „Ik vond het nodig om mezelf te laten zien. Bovendien: met mezelf heb ik geen grenzen, dat werkt goed.” Je kunt de zelfportretten navelstaarderij noemen, of zelfs een beetje narcistisch, zegt Gierstberg. „Maar het hoort ook gewoon bij deze tijd. Deze generatie wordt op heel veel verschillende manieren in beeld gebracht. En dat is fascinerend.”
Wat vind jij van deze 365-dagenprojecten: Fascinerend? Of zelfverheerlijking?
