Congolese dandy’s in Amsterdam
Flitsende verschijningen in sloppenwijken
Vandaag op de In Beeld, de grote fotopagina in nrc.next, en ook op het cultuurblog.
Ze lopen rond in kleurige pakken en roken sigaren. ‘Sapeurs’ zijn mannen uit Congo die mode verheven hebben tot een vorm van religie. Met excentrieke en kleurrijke merkkleding bepalen zij hun identiteit.
Gisteren openden drie van deze Congolese dandy’s in Amsterdam de fototentoonstelling Gentlemen of Bacongo. De expositie toont een serie intrigerende beelden van sapeurs, gemaakt door de Italiaanse fotograaf Daniele Tamagni.
In zijn recente, gelijknamige fotoboek laat Tamagni zien dat de veerkracht van de sapeurs ongebroken is, ondanks alle tegenslagen die de beide Congo’s – de vroegere Franse kolonie rond Brazzaville en de vroegere Belgische rond Kinshasa aan weerszijden van de rivier de Congo – in de laatste jaren hebben geteisterd.
In zijn foto’s speelt Tamagni met de tegenstelling die, bij het opduiken van de sapeurs in sloppenwijken, optreedt: door hun flitsende verschijning is de armoede op de achtergrond extra schrijnend.
Klik verder voor meer foto’s.
De oorsprong van de naam ‘sapeur’ (brandweerman) is volgens auteurs Peter Geschiere en Reinhilde Sotiria König, die voor het Prins Claus Fonds een kort essay over de Congolese gentleman schreven, mysterieus.
Volgens sommigen worden de dandy’s zo genoemd omdat hun eerste ontmoetingsplaatsen pal achter de brandweerkazerne in Brazzaville lagen. Maar volgens de officiële verklaring is sapeur afgeleid van SAPE, een afkorting van Société des Ambianceurs et des Personnes Elégantes. Spiritueel vader van de stroming is de wereldberoemde Congolese rumbapopster Papa Wemba, ook wel de ‘koning van de Sapeurs’ genoemd.
Het fenomeen sapeur is niet geheel onbekend in Europa. De eerste tentoonstelling over de Congolese gentleman werd in 1984 georganiseerd in door Justin-Daniel Gandoulou voor het Centre Pompidou in Parijs.
In 1995 publiceerde een Engels blad een serie foto’s van Congolezen met de vraag ‘Are these the best dressed men in London?’ De Londense Ontwerper Paul Smith liet zich voor zijn 2000 collectie door hen inspireren. Gentlemen of Bacongo vormt het begin van een internationaal kunstprogramma voor Amsterdam dat het Prins Claus Fonds en het Amsterdams Fonds voor de Kunst samen organiseren.
De expositie is tot 20 augustus zien in de galerie van het Prins Claus Fonds aan de Herengracht 603.
Reacteur Boy van Dijk tipte ons zojuist deze docu over sapeurs.
Importance of Being Elegant from George Amponsah on Vimeo.
Die lui hebben absoluut een goede kledingsmaak. Jammer dat hier ‘slechts’ een tentoonstelling over is. Gelijk online uitmelken die hap, met een webwinkeltje ofzo. Voordat het te laat is http://bit.ly/dlnO2J