Comments on: Psychoanalyse uit het basispakket

By: C.W.Anneese

C.W.Anneese — Thu, 29 Mar 2012 12:09:22 +0000

Het gaat er in eerste instantie om dat de theorie van Sigmund Freud gebaseerd is op onderzoek van circa 135 patienten die Freud zelf kende. Zoiets is in strijd met de huidige wetenschappelijke opvattingen over de methodologische eisen bij onderzoek theorievorming. In dit opzicht is er dan sprake van een onderzoekgroep die gecontamineerd is.
Bovendien maakte Freud in zijn onderzoek geen gebruik van een controlegroep.
De vraag lijkt bovendien gerechtvaardigd of de behandeling werkzaam en effectief is.
De filosoof Karl Popper heeft in zijn artikel(1963) Science as Falsification in dit verband gesteld dat de Freudiaanse theorie niet voldoet aan de methodologische eisen van verfificatie en falsificatie. Popper spreekt m.i. terecht bij Freuds theorie over een pseudowetenschap.
drs.C.W.Anneese, psycholoog

By: Monique

Monique — Tue, 25 May 2010 19:54:24 +0000

Ook ik ben in Analyse sinds 2 jaar en kan dit gelukkig nog ‘afmaken’, tot ik een stabieler en evenwichtiger mens ben. Ik hoop generatielange slechte gewoontes en gedachtes te doorbreken en hoop ook negatieve ervaringen te verwerken en los te laten. Het is een zwaar, lastig proces, ik voel af en toe de grond onder mijn voeten verdwijnen en ben bang voor alle veranderingen die in mijn leven staan te gebeuren. Ik moet weer leren voelen en mijn oordelen en denken wat aangeleerd is anders te bekijken. Ik leer mijn boosheid te voelen en te uiten, weer liefde te voelen, misschien simpel voor een ander, maar ik liet deze gevoelens niet meer toe. Oordeel niet te snel, ik kon echt niet langer zo door zonder analyse. De 5,5 jaar groepstherapie had niet afdoende geholpen en dit was voor mij de enige manier om van mijn angsten, verdriet, en minderwaardigheidsgevoel af te komen. Ik heb nog een lang pad te gaan, maar voel me steeds sterker en positiever worden, gelukkig!

By: Albert

Albert — Fri, 09 Apr 2010 13:18:45 +0000

Psychoanalyse lijkt misschien niet te passen in onze consumentgerichte hang naar snel resultaat en strakke budgetten. Het is niet moeilijk deze methode af te doen als te duur, te tijdrovend en te 19e eeuws (en dus verouderd). De menselijke psyche is complex en is echt niet altijd gebaat bij grote-stappen-snel-thuis-methodes. Op basis van mijn persoonlijke ervaringen, wil ik pleiten voor behoud van de vergoedingen voor de psychoanalyse.

Ik ben zeven jaar in analyse geweest en ben serieus van mening, dat dit voor mij de enige en de juiste manier was om effectief van een aantal zeer ernstige jeugdtrauma’s af te komen. Ik ben een ontwerper met een eigen bureau en heb een gezin met 2 kinderen. De psychoanalyse heeft voor mijn kwaliteit van leven en die van mijn gezin een wereld van verschil gemaakt. Ik ben elke dag gelukkig met het feit dat ik met de ontwikkelde zelfkennis en het hervonden optimisme, (weer) normaal kan functioneren als gelukkig mens en als enthousiast ontwerper. Dat had heel anders kunnen zijn.

Het NPI doet zeer grondig vooronderzoek naar de geschiktheid van de persoon in kwestie, voordat iemand wordt goedgekeurd voor een behandeling middels psychoanalyse. Ik denk dat er relatief kleine groep zeer veel baat heeft bij deze behandelmethode. Dat kan vaak alleen als deze vergoed wordt door de verzekeraars.

By: joost

joost — Tue, 30 Mar 2010 08:09:18 +0000

ik ben erg benieuwd naar die alternatieven. inclusief bewijzen aub

By: wetenschappelijkbewijs????????

wetenschappelijkbewijs???????? — Tue, 30 Mar 2010 07:34:25 +0000

aha we zijn opzoek naar wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van de psychoanalyse…maar..al onze wetenschappelijke kennis is gebaseerd op waarneming, die in ons rationeel causaal tijdsdenken “logisch” wordt geordend en opgeslagen in termen van het “gekende”, waar we uiteindelijk niets van af weten . . . .Al onze kennis is ongefundeerd . . . .Al onze kennis is relatief!Onze kennis blijkt steeds weer ontoereikend ..Onze kennis is slechts fragmentarisch.

By: Sacha

Sacha — Tue, 30 Mar 2010 07:31:10 +0000

Hierbij de brief die het NPI heeft gestuurd aan minister Klink. Dat maakt het wat makkelijker om feiten en fantasie te scheiden.

De heer dr. A. Klink
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag

Datum 23 maart 2010
Betreft Standpunt CvZ over psychoanalyse

Zeer geachte heer Klink,

Met bezorgdheid en ongeloof hebben wij kennis genomen van het standpunt van het College voor Zorgverzekeringen (CvZ) om psychoanalyse per direct te schrappen uit het basispakket voor de Zorgverzekeringswet (Standpunt psychoanalyse en langdurige psychoanalytische psychotherapie, vastgesteld op 22 maart 2010). Dit CvZ-standpunt is ondeugdelijk gemotiveerd, dreigt enkele honderden patiënten onevenredig te duperen en maakt met één pennenstreek een einde aan een specialistische, bewezen effectieve psychotherapeutische behandelvorm die al decennia lang met veel succes in Nederland wordt toegepast. Wij, verschillende maatschappelijke groeperingen uit het veld, vinden dat dit niet mag gebeuren en wenden ons daarom tot u met het klemmende verzoek uw invloed aan te wenden om het CvZ-besluit ten spoedigste ongedaan te maken.

Een kleine specialistische behandelvorm
Psychoanalyse wordt slechts in vrij uitzonderlijke omstandigheden voorgeschreven volgens een zorgvuldig protocol. Het gaat vaak om patiënten die meerdere malen, meestal met korterdurende therapie maar zonder blijvend resultaat voor hun psychische aandoening zijn behandeld. Zij lijden aan ernstige, steeds terugkerende of zelfs chronische angst- of stemmingsstoornissen, zware vormen van depressie of hebben klachten die wijzen op ernstige persoonlijkheidsproblematiek. Soms hebben deze patiënten combinaties van ziektebeelden, waardoor een behandeling gericht op de pure klacht tekortschiet en een langdurige vorm van psychotherapie noodzakelijk is. In zulke gevallen kan een psychoanalyse, een langdurige en hoogfrequente behandeling gericht op dieperliggende psychische problematiek, aangewezen zijn. Volgens het principe: kort als het kan, lang als het moet.

In Nederland zijn op dit moment ongeveer 200 patiënten in psychoanalyse bij ggz-instellingen. Het merendeel is in therapie bij het specialistische Nederlands Psychoanalytisch Instituut (NPI). Daarnaast zijn ongeveer 400 patiënten in behandeling bij vrijgevestigde psychoanalytici. In totaal is met deze behandelingen een bedrag gemoeid van ongeveer € 7,5 miljoen per jaar. Dat is minder dan 0,2% van de totale jaarlijkse uitgaven in de geestelijke gezondheidszorg (ruim € 4 miljard). Op de totale zorglasten van meer dan € 60 miljard in 2010 zijn de kosten verwaarloosbaar. Voor de groep van patiënten die deze behandeling nodig heeft, zal de psychoanalyse echter onbetaalbaar worden als zij uit het basispakket verdwijnt. Hun klachten zijn daarmee niet verdwenen en de rekening wordt elders neergelegd.

Geen gelijkwaardig alternatief
Er is voor deze groep patiënten namelijk geen gelijkwaardig alternief. Zonder psychoanalyse gaan deze mensen vaker naar de huisarts, krijgen zij langer antidepressiva voorgeschreven die slechts symptoombestrijding zijn, neemt het risico op suïcidaliteit toe, is de kans op blijvende arbeidsongeschiktheid groter en dreigt opname voor kortere of langere tijd in psychiatrische ziekenhuizen. Psychoanalyse is in deze gevallen de meest doelmatige behandeling, ook al omdat het geheel ambulant is en veel patiënten tijdens hun langdurige therapie normaal kunnen blijven doorwerken.

Bewezen effectief
Het CvZ baseert zijn standpunt om psychoanalyse uit het basispakket te schrappen op een naar onze mening onjuiste interpretatie van het beschikbare wetenschappelijke bewijsmateriaal. Vooral beroept het CvZ zich op het ontbreken van onderzoeken met een levende controlegroep. Inderdaad is bij psychoanalyse dubbelblind onderzoek, zoals bijvoorbeeld wordt gedaan bij het testen van nieuwe medicijnen, niet doenlijk. Ethisch gezien kun je patiënten een geïndiceerde behandeling niet onthouden en door de kleine aantallen indicaties is het moeilijk om een onderzoeksgroep samen te stellen die wetenschappelijk representatief is. Laten we echter de strikte norm van onderzoek met een levende controlegroep los, dan is er ruimschoots voldoende ‘evidence’ uit ander wetenschappelijk onderzoek voorhanden dat aantoont dat psychoanalyse, mits selectief en terughoudend toegepast, werkzaam is. Ook de patiënttevredenheid is gemiddeld bijzonder hoog (schommelt rond een 8).

In Nederland heeft het NPI als landelijk expertisecentrum voor psychoanalytische behandelingen de laatste jaren geavanceerd wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd naar de effectiviteit van langdurige psychoanalytische behandelingen. Dat onderzoek is financieel en inhoudelijk gesteund door ZonMw die de gekozen cohortgewijze onderzoeksaanpak zelfs heeft omschreven als “innovatief”. De resultaten van dit cohort-onderzoek, waarvoor ook internationaal veel interesse bestaat, zijn dusdanig positief dat een gecontroleerd RCT-onderzoek een meer dan logische vervolgstap betekent. In samenwerking met onderzoekers van de Universiteit van Maastricht is het NPI momenteel bezig om hieraan invulling te geven. Bedoeling is om deze RCT volgend jaar te starten. Het project is uniek in de wereld.

CvZ gaat voorbij aan eigen toetsingskader
Het CvZ houdt met de beschikbare onderzoeksresultaten evenwel geen rekening en gaat daarmee tevens voorbij aan zijn eigen toetsingskader voor het beoordelen van de vraag of zorgvormen wel of niet in het basispakket thuishoren . Dat toetsingskader zegt namelijk dat bij gebrek aan onderzoek met een levende controlegroep ook onderzoek dat wetenschappelijk gezien van lagere orde is, maar wel valide, kan worden meegewogen. Te uwer oriëntatie: zou het CvZ alle zorgvormen in het basispakket op dezelfde strikte manier toetsen als nu voor de psychoanalyse, dan zou zeker 60% van alle somatische en geestelijke zorg in het basispakket niet meer voldoen aan de eisen. Stel u voor welke kaalslag dit in de Nederlandse gezondheidszorg tot gevolg zou hebben, met ongedachte gevolgen voor de volksgezondheid. Het CvZ lijkt bij de toetsing van psychoanalyse dan ook met twee maten te meten. Dat komt ons onredelijk, onzorgvuldig en volstrekt willekeurig voor. Het schept bovendien vanuit het perspectief van noodzakelijke zorg een ongewenst en discutabel precedent.

Van belang is voorts dat een goed werkbaar alternatief voorhanden is. Het CvZ heeft in de notitie “Voorwaardelijke financiering in het kader van een verantwoord pakket” van 1 december 2009 u de mogelijkheid aangereikt van voorwaardelijke financiering in onder meer die gevallen waar er twijfel is aan de (kosten-)effectiviteit van een zorgvorm in kwestie. Naar onze overtuiging zou een dergelijke voorwaardelijkheid voor psychoanalyse evenwichtiger zijn dan het nu ingenomen standpunt.

Oproep
Wij menen dat het CvZ zijn standpunt slecht gemotiveerd heeft met voorbijgaan aan wetenschappelijk bewijs. Dat standpunt overnemen zou leiden tot verschraling van een bijzondere, specialistische vorm van langdurige psychotherapeutische zorg aan patiënten die hierop zijn aangewezen en voor wie een reëel alternatief ontbreekt. Het betekent ook een abrupt einde aan de inspanningen van verschillende partijen om aanvullend wetenschappelijk bewijs voor de doelmatigheid en effectiviteit van psychoanalyse te verzamelen. Het zal ook leiden tot hogere zorgkosten omdat patiënten meer medicijnen gaan gebruiken en vaker in een psychiatrische kliniek terecht dreigen te komen en uit het arbeidsproces vallen. Wie is daarmee gebaat? Noch de patiënten, noch de samenleving.

Kortom, het CvZ begaat hier een grote misstap. Wij roepen u op uw invloed aan te wenden om psychoanalyse -in de bestaande terughoudende en selectieve toepassing- te behouden als behandelmogelijkheid binnen de Zorgverzekeringswet, zo nodig in voorwaardelijkheid. Hiermee voorkomt u een zeer ongewenst precedent en doet u recht aan de belangen van een weliswaar kleine, maar daarmee niet minder betrokken groep van patiënten voor wie het CvZ-besluit desastreus zou uitpakken.

Wij zijn graag bereid om onze brief desgewenst mondeling nader aan u toe te lichten.

Hoogachtend,

Namens:
Mevrouw V. Nijenhuis, Cliëntenplatform voor Psychoanalyse en Psychoanalytische Psychotherapie
De heer A.M. Janssen, Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse
Mevrouw A. de Wit, Nederlands Psychoanalytisch Genootschap
De heer M.H.M. de Wolf, Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie
De heer T. de Wolf, Cliëntenraad Nederlands Psychoanalytisch Instituut

NEDERLANDS PSYCHOANALYTISCH INSTITUUT

R.N. van der Plank,
Voorzitter raad van bestuur

Cc
Leden Vaste Commissie VWS van de Tweede Kamer

A.J. Lamping, Zorgverzekeraars Nederland
Th. Langejan, NZa
A. van Poucke, DBC Onderhoud
J. de Beer, GGz Nederland
P.C. Hermans, CvZ

By: Henk de Boer

Henk de Boer — Mon, 29 Mar 2010 23:14:31 +0000

Voor mij hoort Freud thuis in het rijtje van die andere illustere 19e eeuwse charlatan/wetenschappers: Goethe (kleurenleer), Hahnemann (homeopathie) en Marx (economie). Het is verbijsterend dat zoveel mensen krampachtig vast blijven houden aan volstrekt onhoudbare principes. Al kan de aandacht die de psychotherapeut aan zijn patient besteedt op zich dan ook heilzaam blijken, er zijn beslist effectiever methoden.

By: mariska

mariska — Mon, 29 Mar 2010 16:51:15 +0000

zo word er weer iets weggehaald waar je wel iets aan kan hebben. net zoals bij alles bij de een werkt het wel, bij de ander niet. zelfde als met pillen. bij de een helpen ze wel de ander moet er mee stoppen vanwege b.v. de bijwerkingen. het is meer een kwestie van onderdrukken en juist bij deze therapie pak je de oorzaak aan waardoor je juist een grotere kans op blijvend herstel kan behouden

By: Sacha

Sacha — Mon, 29 Mar 2010 14:39:09 +0000

En daar gaat het uiteindelijk om; dat de mensen die het echt nodig hebben toegang blijven houden tot een behandeling die hen daarbij kan helpen!

By: joost

joost — Mon, 29 Mar 2010 10:42:49 +0000

ik hoop dat je gelijk hebt, en dat er manieren zijn om aan te tonen (maar dan ook écht!) dat psychoanalyse niet werkt. tot die tijd vind ik het een beetje omgekeerde wereld om te zeggen dat we, omdat we niet kunnen bewijzen dat ‘het werkt’ we het dus maar niet meer vergoeden. en dat jij zelfs voorstaat ook bij mensen die al in behandeling zijn een ‘beperkte looptijd’ in te voeren. ik denk dat je juist bij dit soort processen niet kan zeggen “per dan moet het klaar zijn”. zo werkt dat simpelweg niet.

en ten slotte: ik vind ook wel eens dingen overbodig. en voor mij zijn ze dat misschien ook. is dat reden om anderen, die er wellicht profijt van hebben (misschien niet volgens de strakke regels van de wetenschap aantoonbaar, maar toch), dat te ontzeggen? mijn gevoel zegt: nee.

ps. dat van die vakantie is natuurlijk onzin. maar dat snap jij ook.