Hoe voorkom je dat je wordt verdrukt?

Wegkomen voor het te laat is lijkt de beste oplossing

Morgen een stuk in de krant van Karel Knip over de natuurkundige krachten die een rol spelen bij massaverdrukkingen, zoals die in Duisburg. Vanochtend werd bekend dat nog een slachtoffer is overleden. Het dodental staat nu op 21. De slachtoffers zijn allen doodgedrukt, en dus niet vertrapt.

Poster bij de tunnel. Foto Reuters / Wolfgang Rattay

Poster bij de tunnel. Foto Reuters / Wolfgang Rattay


Dat is meestal de doodsoorzaak, schrijft Knip. Verdrukten vallen stil, want spreken en schreeuwen gaat ook niet meer. Vervolgens stikken ze. Hij noemt onder andere dit onderzoek, een inventarisatie van alle ‘human stampedes’  tussen 1980 en 2007 die de onderzoekers vonden in databank LexisNexis.

Ze vonden er 213, waarbij in totaal 7069 doden vielen. Religieuze feesten zijn het dodelijkst, muziekfestivals staan op vier (na sportieve en politieke bijeenkomsten).

Maar hoe moet je nu voorkomen dat je doodgedrukt wordt, als je in zo’n massa staat?

Slate adviseert je zijwaarts of achterwaarts uit de massa te verwijderen zodra je aan vier kanten tegelijk wordt aangeraakt. Verder: hou in de gaten of politie of organisatie jouw gebied in de gaten houdt. Als de massa golvende bewegingen maakt: probeer te zigzaggen, tussen de pauzes van de golven.

Maar als je niet meer kunt bewegen? Het gaat dus om die borstkas die in de verdrukking komt. Zou het helpen om je armen voor je borst te houden? Wie het weet mag het zeggen.

Overigens schreeuwen mensen die verdrinken ook niet. Ze zijn stil, net als zij die stikken in een menigte.

19 reacties op "Hoe voorkom je dat je wordt verdrukt?"rss-icon

Door je uit de duwende menigte te verwijderen creer je juist de verdrukking van anderen. Dat is voor jezelf wel het beste, maar voor andere niet. Hoe meer mensen achteruit of zijwaarts weg proberen te komen hoe erger de druk toeneemt. Idealiter zou de masse zich langzaam vooruitduwend voortbewegen totdat er toegenomen ruimte ontstaat. Helaas zijn massa’s volledig oncontroleerbaar. Ik probeer in duwende beknellende massa’s juist altijd mee te bewegen met de stroming of de druk, en tot nu toe is dat de goede oplossing gebleken. Maar als de druk na een half uur nog niet afneemt (zoals bij de LoveParade) ga je het daarmee niet redden. In dat geval is er maar één goede oplossing: de organisatie moet meer fysieke ruimte creeren door hekken te verwijderen. Je armen om je borst slaan kan helpen, als het betekent dat je kan afwisselen: dan weer de druk op je armen, dan weer de druk op je borst. Echter, in een duwende massa heb je geen ruimte om om de haverklap van houding te wisselen, dus heb je er vrij weinig aan. Je eigen armen kunnen net zo goed je borst verdrukken als de arm van iemand anders. Enige kleine verschil is dat je de hoeveelheid druk wellicht net iets beter kan reguleren, zeker als je sterke armspieren hebt waarmee je ‘terug kan duwen’ tegen degenen die tegen jou aan duwen. Daarmee, nogmaals, veroorzaak je overigens wel verdrukking bij anderen.

Dat is zowel wel waar als niet waar, tijdens mijn opleiding in crowdmanagement is dit uitvoerig besproken. De auteur zegt dat je het voor moet zijn. zodra je idd gaat bewegen wanneer je aan alle vier de kanten vast staat is het eigenlijk al te laat en zorg je zelf voor de druk naar anderen zodra je gaat bewegen. Ruimte ontstaat er dan alleen als er golven zijn, daar moet je gebruik van maken. Tevens gaat de auteur uit van een voorkant waar mensen niet verder kunnen en een achterkant waar ruimte is. Naar achteren bewegen is de minst slechte oplossing. Pas idd ook op voor harde wanden, daar voel je je veiliger (doordat je niet aan alle kanten wordt aangeraakt door anderen maar is in the end gevaarlijker zoals nu ook is gebleken bij de Loveparade

Is het mogelijk een idee een internationaal symbool, zoals peace/rock/fuck met de vingers te bedenken, wat gemakkelijk door de menigte doorgegeven kan worden zodat men aan de randen weet dat het hommeles is? Zo kunnen de mensen mét ruimte, plaats geven aan mensen in de verdrukking. Just an idea…

Goed idee!

Ik kan me wel vinden in Q zijn bewoordingen, laatst stond ik in een uitverkocht vol Melkweg bij een punkbandje. Sta je daar helemaal vooraan, nog voor de “pit”, maar er kwam dus ook een golvende voor en naar achter beweging. Ga je mee met de golven, heb je helemaal geen probleem, probeer je stil te staan, dan word je van alle kanten geraakt.

Na 15 jaar rockfestivals (tot 100.000 man op één terrein), een RedBull Airrace (700.000 man totaal over de dag verspreid) en een dramatische Koninginnedag/nacht (veel te veel mensen die over een smalle Oudegracht in Utrecht van a naar B willen) weet ik inmiddels uit ervaring hoe beangstigend grote menigtes soms kunnen zijn. Gelukkig nooit escalaties meegemaakt zoals in Duisburg of Roskilde (9 doden bij Pearl Jam). 
 
Een paar dingen die mij steeds weer opvalt en waar toch wat aan gedaan zou moeten kunnen worden: 
 
1 – het gaat eigenlijk alleen mis bij flessenhalsconstructies: brede groepen mensen die door een poortje / tunnen / straatje moeten die ineens een stuk smaller wordt. Dan komen mensen vast te staan in dode hoeken, onstaat er paniek en aggressie, en ligt een incident op de loer. Door mensenstromen zo te reguleren dat de smalste delen altijd ‘onderbemand’ zijn voorkom je dit soort ellende. Zo kun je bij een tunnen volgens mij beter ruim vóór de tunnen mensen tegenhouden en gedoseerd toelaten. Een grote groep wachtenden op een ruim terrein drukt niet snel elkaar plat, maar een grote groep die in een smal stuk zit des te sneller. 
 
2 – Niemand vind het leuk om te zien hoe mensen om zich heen gewond raken. Maar nadeel is dat de gemiddelde mens in een massa niet verder kan kijken dan een paar meter voor zich uit. Zo zien mensen die 30 meter naar achteren staan en nog ‘relatief ruim zitten’ niet dat iets verder naar voren al mensen écht zwaar in de knel komen, dat een hek dicht is en duwen dus geen zin heeft, etc.. Door flatscreens met info op te hangen, beelden van andere delen van de wachtrij, geef je mensen niet alleen informatie over waarom iets zo lang duurt maar ook inzicht in de situatie overall, waardoor ze wellicht wat minder hard gaan duwen en trekken. Bovendien is een geinformeerd mens nou eenmaal wat geduldiger dan iemand die geen idee heeft waarom ‘ie al een uur in de hitte niet verder kan…

goede observaties. dode hoeken moeten altijd worden vermeden en een maximale hoek van 45 graden hebben zodat het geleidend werkt. Trechterconstructies kunnen wel (vaak kan het niet anders want je trechtert mensen uit een groot gebied naar een aantal kleinere toegangen) maar alleen als er achter de flessenhals een doseermechanisme is zodat de druk nooit te groot kan worden.  
Overigens was er onlangs ook een voorbeeld van te grote drukte in Nederland tijdens een evenement. Tijdens de finale van het WK op het Museumplein was het ook veel te druk. Ik was daar met een aantal vrienden. Na een kwartier daar gestaan te hebben zijn wij vertrokken omdat ik me niet op mijn gemak voelde (dat gebeurt mij niet snel omdat grote menigtes zo’n beetje mijn werk is) en er signalen van overcrowding waren. Overigens was de kans op een echte ramp daar wel iets kleiner: geen wanden, weinig hekken, beeldschermen en een PA systeem waren aanwezig, continue monitoring door de beveiliging en politie, zowel op de grond als in de lucht en mogelijkheden tot afsluiten van het terrein ver voor het terrein zelf.

Wat ik nergens lees is de man/vrouw verhouding van de slachtoffers. Want als vrouw (meestal kleiner en lichter) ben je mooi de klos in dit soort situaties waar het ieder voor zich en god voor ons allen is….

Van de 15 slachtoffers van de LoveParade waarvan ik het geslacht heb gehoord waren er 9 vrouw en 6 man.

@Rosa: Ja, als vrouw heb je het wellicht nog wat zwaarder.. doet me denken aan dit indrukwekkende ooggetuigenverslag las (van een 20 jarige Nederlandse van 1,68m in Volkskrant: 
 
http://www.volkskrant.nl/binne.....vertrappen

Bij een concert van de Rolling Stones in 1999 in op ‘n renbaan in Groningen ging het ook maar net goed: duizenden mensen die allemaal in het ‘eerste vak’ (afgeschermd gebied voor het podium) wilden komen en ook in ‘n slecht opgestelde flessehals terecht kwamen. Een enorme druk van alle kanten, geschreeuw en paniek. 
Toen ik volledig ingeklemd was (en ook niet meer terug kon) hield ik intuïtief mijn armen voor mijn longen (vuisten komen dan bij je kin uit). Dat hielp een soort marge tussen de longen en degene die voor je staat te houden waardoor de ademhaling ‘veilig’ gesteld kon worden. 
Van twee kanten kwamen grote bezoekersstromen op deze flessehals ingang af. Nooit heb ik zoiets beangstigends meegemaakt. Wil dit ook nooit meer meemaken!  
 
Zoiets als in Duisberg kan hier in Nederland ook gebeuren. Het is puur geluk dat dat nog niet is voorgekomen. Op essentiële plekken zet de organisatie van zo’n concert te weinig mensen neer om stromen van mensen af te remmen wanneer dat nodig is. Ook de opstelling met hekken van zo’n flessehals kan levensgevaarlijk zijn (van bij het behin veel te breed naar veel te smal bij de uiteindelijke ingang). Heb indertijd een bericht over dit door Mojo georganiseerde concert aan de Groningse politie gestuurd. Heb nooit een reactie ontvangen.

Wake-up story over verdrinking (via de link)! 
 
Over de oorzaak: Het ziet er naar uit dat de organisatie zich niet aan de elementaire regels van massa-evenementen heef gehouden, en de autoriteiten bereid waren een oogje dicht te knijpen.  
 
Het lag dus niet aan de regels, maar aan de toepassing ervan en de controle.  
 
Autoriteiten kunnen zich onder druk laten zetten uit economische of politieke motieven. Het enige wat zou kunnen helpen is toetsing van dit soort evenementen door een onafhankelijk bureau.

Zulke massieve rijen moeten worden voorzien van lussen aan de zijkant. Mensen kunnen dan even uit de rij stappen in een lus op bij te komen. Door de lus uit te lopen kom je weer in de rij, een stukje achter de plek waar je er uit ging. (Eénrichtingsverkeer in de lus natuurlijk, want anders wordt de lus gebruikt om voor te dringen.)

dat is nou net wat je niet moet doen, zodra die lus volloopt krijg je tegengestelde stromen naar achteren en wordt de situatie gevaarlijker.  
Met alle respect voor de suggesties die iedereen doet, zaken die voor leken logisch lijken blijken vaak gevaarlijker dan men denkt. Belangrijkste blijven de C’s: communicatie (beeldschermen, PA systeem etc.) en controle (security, gedoseerde toegangsverlening, cctv/camerasystemen etc.). Beiden ontbraken volledig in Duitsland. Overigens vind ik de suggestie voor een wereldwijd begrepen teken een hele goede, dat valt perfect onder het kopje communicatie. Maar krijg dit maar eens als algemeen geaccepteerd en bekend signaal

Ik zat al te zoeken naar iets, maar het american sign language heeft teveel ruimte nodig voor een danger symbool. 
Maar een SOS signaal is al internationaal bekend, en kan worden terug gebracht tot alles wat je drie voudig doet. In de bergen zou je bijvoorbeeld een driehoek moeten maken met vuren oid, maar is het internationaal begrepen wanneer je er “gewoon” drie aanlegt. Hetzelfde geldt voor akoestische signalen. 
Misschien dat niet alle bezoekers dat zullen herkennen, maar hulpeenheden hebben die achtergrond wel, dus het belangrijkste zou gedaan moeten zijn. 
Wat we bij skaten op de baan doen is het vormen van een driehoek boven je hoofd, met beide armen. Dat is zowel opvallend, als van ver zichtbaar. 
Kortom: er is zowel een akoustisch als een visueel gebaar wat al opgepikt had kunnen worden in de context van de love parade.  
Ben eerder bang, dat de menigte die er nog geen last van heeft, denkt dat er echt nog wel mensen bij kunnen, en ondanks noodsignalen toch blijven doordrukken. Ook borden die voor een evenement iets afspreken, lopen gezien alcohol etc een grote kans op misbruik. “Het is een noodgeval dat ik naar binnen kan op de loveparade”.

Wegblijven van mega-manifestaties wil ook helpen… 
Of spaar voor een kaartje op het VIP podium!

Thank you so much for the link and for yo help in getting the message out about drowning! 
 
Dank u!

In de rij voor een hamburgerkraampje merk ik altijd al dat men denkt dat het sneller gaat als je hard tegen elkaar aandrukt. Het is gewoon een mentaliteitskwestie: iedereen heeft haast, wil de eerste zijn, etc, bijna niemand houdt rekening met het collectief. Als je denkt in de verte ruimte te zien, of uberhaupt niet denkt, ga je duwen. Alleen het symptoom kun je tegengaan met goede regelgeving, controle, communicatie etc. De eigenlijk oorzaak, het gedruk en geduw van mensen, is gewoon om misselijk van te worden.