datum datum

Er is veel meer aan de hand in Hasankeyf

Hasankeyf stond op het punt in de Tirgris te verdwijnen, horen de zomerbloggers

Door Janno Lanjouw en Dirk Wanrooij Janno Lanjouw en Dirk Wanrooij op 11 augustus 2010

Integratie en minderheden zijn thema’s sinds de mens zich vanuit Afrika verspreidde, maar nog altijd lijken we er maar niet aan te wennen. Freelance-journalisten Janno Lanjouw en Dirk Wanrooij reizen deze zomer over de grens tussen Europa en Azië op zoek naar minderheden en hun problemen in het digitale tijdperk. Van internetrepressie tot twitterrevolutie, een reis langs de marge van Europa.

De pijlers van de oude brug.

Het droomachtige Hasankeyf.

Door de snikhete straten slenteren een handjevol zwetende toeristen teleurgesteld langs de restanten van wat ooit een bloeiende souvenirsector moet zijn geweest.

De weg naar de attractie van het stadje Hasankeyf–  de eeuwenoude grotstad in de zandstenen oever van de rivier de Tigris – is afgezet met een lint en een geïrriteerde agent. Een tijdje terug vielen er namelijk rotsblokken uit de archeologische vindplaats en daarbij kwam zelfs iemand om. Goede reden, zo lijkt, maar er is veel meer aan de hand in Hasankeyf.

Hasankeyf staat namelijk op het punt om met minaret en al in de Tigirs te verdwijnen. Als het aan de Turkse regering ligt, zal de 135 meter hoge Ilusudam dit deel van de Tigris veranderen in een stuwmeer van 314 km². De archeologische vindplaatsen van onschatbare waarde zullen daarbij verloren gaan, maar er wordt wel 1200 megawatt aan schone elektriciteit opgewekt.

Dilemma.

Maar niet zomaar een dilemma: tenminste 60.000 mensen, waarvan de overgrote meerderheid Koerden, zullen hun huizen moeten verlaten. Ipek Taşli, een Koerdisch-Joodse (over minderheden gesproken…) medewerker van het burgerinitiatief Houd Hasankeyf in Leven leidt ons rond. Zij vertrouwt de regering voor geen cent en denkt dat de te winnen electriciteit slechts bijzaak is. De ware motieven voor de dam zijn volgens haar het verdrijven van de Koerdische bevolking en meer controle krijgen over de watertoevoer naar Irak. De regering op haar beurt verwijt het initiatief ‘te politiek’ te zijn en te sympathiseren met de PKK.

Wederom betrekken beide partijen hun oneindig ver uit elkaar liggende stellingen: de Turkse regering zegt te werken in dienst van een Turkije voor alle Turken en de Koerden die moeten vechten voor de erkenning van hun identiteit.

Het droomachtige Hasankeyf staat ondertussen voor de grootste uitdaging in haar lange geschiedenis. De pijlers van een 12de eeuwse brug steken als trotse getuigen aan dit verleden boven de rivier uit. Maar tegenwoordig dienen de pijlers als duikplank voor de lokale jeugd en in het dorp heerst verslagenheid.

Een uitbater van een restaurant in het verboden gebied verzekert ons dat het water hem tot de lippen staat. Dit terwijl de dam nog gebouwd moet worden. Een plan voor de toekomst heeft de man niet. ‘Verhuizen’ mompelt hij somber.

10 reacties op "Er is veel meer aan de hand in Hasankeyf"rss-icon

Er zit een klein foutje in de onderkop: „Tirgris”.

De plannen voor deze dam zijn meer dan 40 jaar oud. De definitieve vorm en plaats zijn bepaald in 1982. Etnische wrijving tussen Turken en Koerden was toen nog niet aan de orde. Het lijkt me dus erg onwaarschijnlijk dat het verdrijven van de Koerdische inwoners het motief kan zijn. In Hasankeyf en omgeving wonen nu nauwelijks 5000 zielen. Dat zet niet zoveel Koerden aan de dijk zal ik maar oneerbiedig zeggen. De regio stroomt al jaren leeg door de werkloosheid. Ik denk dat de dam juist de mensen in de regio kan houden, en de reeds vertrokken bewoners zelfs weer terug kan brengen. Een groot stuwmeer met vele recreatiemogelijkheden en hoogwaardige landbouw dankzij irrigatie zouden de welvaart in de regio enorm omhoog kunnen stuwen. Oké; 2 restauranthouders en 3 souvenir verkopers moeten een andere bezigheid zoeken, maar voor de rest wordt iedereen er beter van. Cultuurschatten??? Helaas kun je die niet eten; en als je daar in Turkije rekening mee moet houden, kun je nergens meer een schop in de grond prikken, want het is altijd raak.

‘De definitieve vorm en plaats zijn bepaald in 1982. Etnische wrijving tussen Turken en Koerden was toen nog niet aan de orde. Het lijkt me dus erg onwaarschijnlijk dat het verdrijven van de Koerdische inwoners het motief kan zijn.’ 
 
Wat een onzin, dat Koerden 40 jaar geleden voor de Turken nog niet ‘bestonden’, wil natuurlijk niet zeggen dat het probleem pas van de laatste jaren is. De PKK is al in 1978 opgericht en zij zijn echt niet uit de lucht komen vallen.

De PKK is in 1978 opgericht, de eerste aanslag is echter gepleegd in 1984. Zelfs toen werd het niet als een gevaar gezien. Pas vanaf 1990 realiseert men zich dat de PKK een veel groter probleem is dan men aanvankelijk dacht. Blijft nog steeds het feit dat slechts zo’n 20% van de Koerden in Turkije sympatiseert met de PKK en positief staat tegenover afscheiding. De rest wil gewoon brood op de plank, en roept zelfs openlijk dat men zsm naar “Turkije” zal vluchten zodra zo’n afscheiding zou plaatsvinden. Het bouwen van een dam heeft veel meer voordelen dan nadelen voor de plaatselijke bevolking. Zo’n project zal mensen in de regio juist vasthouden ipv verjagen. Uiteraard zullen er ook offers gebracht moeten worden; voor de drieklovendam in China moesten zelfs 1,2 miljoen mensen verhuizen.

Erdo u zou zich meer in de kwestie moeten verdiepen. Er is een hele etnocide aan u voorbij gegaan. Deze massaslachting door de Turken vond al in 1937/1938 plaats in Dersim.

Nee mevrouw, er is niks aan mij voorbijgegaan. Dersim was zelfs onder de Ottomanen een vrijhaven waar de lange arm van de wet nauwelijks reikte. Ambtenaren waren er hun leven niet zeker, en het leger durfde er niet te komen, belastingen konden niet geind worden. Feodale landheren maakten er de dienst uit. Dat is doorgegaan tot aan 1937. Toen de regering toch steeds meer grip probeerde te krijgen hebben de landheren een bloedige opstand ontketend door hun horigen op te jutten. Die zouden het juist beter krijgen als de toenmalige (bijna communistische) regering wel grip had gekregen. Recent gebouwde politie en legerposten werden aangevallen. De regering heeft toen met veel geweld en vele duizenden slachtoffers tot gevolg de opstand onderdrukt. Belangrijk detail; de feitelijke macht in Turkije destijds lag bij Ismet Inönü. Hij was ooit opperbevelhebber van het Tukse leger, premier tussen 1923 en 1937, en president tussen 1938 en 1950. En juist, hij was ook nog Koerd (maar dat is vast aan u voorbijgegaan).

De turken moeten zeggen dat ze hekel hebben aan koerden, dan zijn ze tenminste nog eerlijk. Elk activiteit in het koerdische is alleen bedoeld om de koerden te verdrijven, kijk naar de geschiedenis, dezelfde scenario herhaalt zich weer maar dan onder de moderne termen de stuwdam. Allemaal onzin, waarom hebben de turken in het westen beter dan de koerden in het oosten? Turken mogen de koerden niet maar grote koerdisten komt of ze nou leuk vinden of niet, het is pijnlijk maar het is niet anders.

“Blijft nog steeds het feit dat slechts zo’n 20% van de Koerden in Turkije sympatiseert met de PKK” wat een onzin. Je hebt werkelijk totaal geen kaas gegeten van de materie. De PKK is ook al lang niet meer voor afscheiding. Heb je je wel eens ingelezen over deze materie? 
 
Ik vraag me altijd af waarom mensen zulke stellige ongefundeerde uitspraken doen. Ik vermoed een geheime agenda. 
 
Natuurlijk dient dit meer om de koerden te verspreiden en uiteindelijk cultureel te vernietigen.

“…Natuurlijk dient dit meer om de koerden te verspreiden en uiteindelijk cultureel te vernietigen…”  
.. 
over stellige ongefundeerde uitspraken gesproken; volgens mij ben ik hier nog steeds de enige die met argumenten komt.

geachte erdo, de gevangenissen in Turkije zitten vol met 100000′den “politieke gevangenen”. De generaals voeren een politiek van verschroeide aarde, in dit geval ondergelopen aarde.