Een wereld van verschil
En elke werkdag komen die twee werelden samen
Deze zomer belichten redacteuren van het online design magazine Fontanel het nieuws vanuit design- en marketingperspectief. Deze week aflevering 5: Willem van Roosmalen over tweestrijd in de ontwerpwereld.
Illustratie: Loes Hilhorst
Welkom in onze wereld: het creatieve landschap. Waar de curve van een letter voor kippenvel zorgt. Waar wij alle prikkels van de wereld tot ons nemen en waar op onverklaarbare wijze een idee uit voortvloeit. Een wereld waar wetteloosheid, observatie en intuïtie zegevieren.
Welkom in hun wereld: het rationele landschap. Een plek waar bewijsvoering tot doel wordt verheven. Waar marktonderzoek de stem van het hart aftroeft. Waar hiërarchie en verantwoording het landschap kenmerken. Een wereld waar systematiek, regels en ratio zegevieren.
En elke werkdag komen die twee werelden samen. Botsend, wringend, maar moeten uiteindelijk samen door één deur. Wij ontwerpers denken, praten en werken op manieren die niet stroken met de wereld van de opdrachtgever. Wat is dat toch? En waarom betalen bedrijven zakken met geld voor iets waar ze geen grip op hebben?
Een reclamemaker vertelde me dat juist dat verschil de kern van ons vak raakt en ook het grote geld binnenbrengt. Ook de directeur van een multinational is een mens, en ieder mens wil uiteindelijk thuiskomen met een mooi verhaal. En een verhaal wordt mooi door magie: iets wat we niet begrijpen maar wel ervaren. Dat geldt voor Avatar, voor Cirque du Soleil, voor de Efteling; het is de magie waar je een kaartje voor koopt.
Ontwerp is niets anders. Even weg uit de geforceerde, onnatuurlijke wereld van analyse en ratio. De kunst is de directeur zó te kietelen dat ook hij zich mee laat voeren door de verleidelijke, goed aanvoelende stroom van zijn ondernemerschap, intuïtie en gut feeling. Dat hij uiteindelijk niet ontkomt aan de harde realiteit accepteert hij met weemoedige glimlach. Een paar ingewikkelde analyses van het ontwerp en hij krijgt wel een handtekening los van de aandeelhouders. Kijk naar Pepsi en hun nieuwe logo dat ter verklaring beroep doet op onder andere de Mona Lisa, de zwaartekracht en het universum.
De uiteindelijk goed besteedde zakken met geld zijn te danken aan die magie en het achteraf rationaliseren van die magie. Een wereld van verschil die behendig gemaskeerd wordt.
Illustratie gemaakt door Loes Hilhorst speciaal voor deze column.
