Alle Westerlingen zijn weirdo’s
Dat blijkt uit Canadees onderzoek
Welke lijnen zijn langer? Of niet?
Het is een bekend proefje, maar wees eerlijk: ziet u in de tekening hierboven eigenlijk ook niet lijnen van verschillende lengte? Zo ja, dan bent u weird. Raar, vreemd, zegt het woordenboek. Maar drie Canadese psychologen hebben dit woord gekozen als afkorting voor Western, Educated, Industrialised, Rich, Democratic. Om duidelijk te maken dat de manier waarom de geest functioneert van de Westerse mens, het focus van veel onderzoek in de sociale wetenschappen, uitzonderlijk is. Waarmee ook de bodem wegvalt onder de algemene geldigheid van een deel van dat sociaal-wetenschappelijk onderzoek.
The weirdest people in the World? Zo luidt de titel van de paper die de drie psychologen hebben gepubliceerd. Zij constateren dat in ieder geval op een aantal terreinen mensen uit het rijke westen anders denken. Bijvoorbeeld bij ideeën over wat eerlijk en rechtvaardig is, en wat een passende straf. Bij de bereidheid tot samenwerking en bij de manier waarop zaken worden geordend. Westerse mensen zullen eerder zaken bij elkaar leggen die op elkaar lijken, zoals een een tijdschrift en een laptop. Chinezen kijken meer naar de functie en zullen een laptop en een potlood bij elkaar leggen.
Zo zit het dus echt
De verschillen gelden ook het verwerken van visuele informatie. Afrikaanse nomaden hebben er geen moeite mee om te zien dat de lijnen in de figuur even lang zijn. Westerse mensen hebben er stippellijntjes als hulpmiddel bij nodig om te aanvaarden dat dat echt zo is. Een mogelijke verklaring is dat de Westerse mens leeft in een wereld vol rechte hoeken.
Een artikel in de National Post gaat verder in op deze stelling. Niet iedereen neemt zomaar aan dat de Westerse mens uniek is en dat dus niet gegeneraliseerd kan worden op basis van onderzoek met Westerse mensen als proefpersoon – en dan ook nog vaak Westerse studenten. Maar dat beweren de Canadese psychologen ook niet. Zij waarschuwen alleen voor een mogelijke valkuil, tegen te snelle generalisatie. En dan komt het onvermijdelijke: verder onderzoek is nodig om vast te stellen in hoeverre andere proefpersonen anders reageren.
