Comments on: De cyberaanval als het nieuwe demonstreren

By: Frank Alserda

Frank Alserda — Tue, 28 Dec 2010 14:42:54 +0000

Tja, als je de sites van Mastercard en/of Visa gaat platleggen dupeer je ook de mensen die helemaal niet willen demonstreren. Bij een straatdemonstratie hebben minder mensen last van de actie. Bij een cyberaanval is het gelijk de hele internetwereld die niet meer op een belangrijke site kan komen. Zijn er geen andere manieren om via het web te demonstreren dan gelijk alles platleggen?

By: Alper

Alper — Wed, 22 Dec 2010 16:51:31 +0000

@Rein: We zijn ons aan het beraden, maar eerlijk gezegd ben ik al bij genoeg boekenclubs, denktanks en praatclubjes betrokken. Ik dóe liever dingen.

By: Rein Groot

Rein Groot — Wed, 22 Dec 2010 08:53:08 +0000

@Jaap en @Alper: wat denken jullie van een ‘vernieuwing juridische kaders en moreel kompas voor herinrichting publieke sfeer’ boekclub? Ik zou daar zeer veel interesse in hebben.

By: Jaap Stronks

Jaap Stronks — Tue, 21 Dec 2010 22:52:34 +0000

Je hebt gelijk. Het loopt wel los. Sterker nog, die aftakeling mag wat vlotter beginnen (kom maar door met die paywalls, bijvoorbeeld), dan is er tenminste voldoende room to play. En dat verhaal: ja, daarvoor moeten we niet bij de reguliere media zijn. To be continued ;-)

By: Alper

Alper — Tue, 21 Dec 2010 22:39:56 +0000

@Jaap: Ik denk dat de ramp —zo daar sprake van zou zijn— beperkt zal zijn. Ten eerste omdat veel van die instituties zich al lang effectief overbodig hebben gemaakt en ge-bypassed zijn door actieve burgers. Ten tweede omdat zowel het internet als onze maatschappij gigantisch flexibel zijn en wel tegen ergere stootjes kunnen.

De soepelheid van de overgang zal misschien wat te wensen overlaten maar dat is vooral de zorg van beleidsmakers en het soort mensen dat risico’s wil afdekken. Mensen die willen innoveren leven en sterven juist bij dat soort stroomversnellingen in de geschiedenis.

Een acuter probleem en iets wat mij zou nopen tot gigantische plaatsvervangende schaamte als ik mezelf ‘journalist’ mocht noemen is de bijziendheid van alle journalisten internationaal en in Nederland —op een enkelling na— wat betreft deze kwestie. Het echte verhaal is niet Assange of de website Wikileaks of de verontwaardiging van de Amerikaanse overheid, het echte verhaal is wat jij noemt: “[de] noodzaak [aan] van vernieuwing juridische kaders en moreel kompas voor herinrichting publieke sfeer.”

Dat verhaal is niet leuk, interessant of voelbaar genoeg om over te berichten, maar ondertussen blijft wel iedereen in dit land gigantisch ontevreden over alles.

By: Jaap Stronks

Jaap Stronks — Tue, 21 Dec 2010 22:20:46 +0000

@Alper: inderdaad, we zijn het vooral eens. En vooral je conclusie onderschrijf ik ten volle. Zelf “a href=”http://twitter.com/#!/jaapstronks/status/12787504746864640″>Twitterde ik onlangs: “Wikileaks toont noodzaak aan van vernieuwing juridische kaders en moreel kompas voor herinrichting publieke sfeer.”

Maar anarchie, anonimiteit en onverantwoordelijkheid – Ddossen – is slechts de tegenpool van een bemoeizuchtige autoritaire overheid; op korte termijn daarmee wellicht een noodzakelijk tegenwicht, maar een balans is daarmee niet gevonden. Wat jij zegt: het gevaar van escalatie ligt op de loer. Beter is het om met verdichting van het centrum de polarisering te stoppen.

Waar ik het niet mee eens ben, is dat escalatie géén ramp zou zijn. Dan kost het generaties voordat er een nieuw equilibrium is geschapen. Zitten we eerst een eeuw in de chaos voordat we opnieuw iets kunnen opbouwen. Toch is dat geen irreëel scenario, vrees ik – omdat veel voor de huidige maatschappij noodzakelijke instituties (van de media tot überhaupt de representatieve democratie) als fundamenteel incompatibel met de netwerkmaatschappij kunnen worden gezien – wat de vraag opwerpt of er een soepele overgang kan worden gecreëerd.

By: Alper

Alper — Tue, 21 Dec 2010 21:57:37 +0000

@Jaap: Mensen zouden uit je stuk de indruk kunnen krijgen dat we het oneens zijn met elkaar, maar ik denk dat dat niet klopt.

Jij legt de nadruk in je contrast op het woord ‘ruimte’ in publieke ruimte. De vergelijkingen met ruimte/schaarste etc. gaan in de details weer mank, maar ik denk dat alle vergelijkingen dat doen. Het gaat mij niet om de vergelijkingen maar om de uitgangspunten en dan met name om het woord ‘publiek’ in publieke ruimte.

De ideeën van een publieke ruimte en domein, van publics en van een algemeen belang zijn te abstract en impopulair voor de huidige toestand van de media en de politiek maar ik denk dat het aan ons is om ze voor deze tijd werkbaar te maken.

Je noemt terechte verschillen maar het grootste verschil is natuurlijk dát er offline een publieke ruimte bestaat met basisrechten wat betreft vrijheid en privacy. Je mag gaan en staan waar je wilt, zelfs als het met 5000 mensen op de Dam is, je briefwisselingen zijn geheim en er is een vrijheid van informatieverspreiding en drukpers die fysiek tastbaar en diepgeworteld is.

Hoe anders is dat allemaal online.

Als de overheden de drukkerijen van de New York Times of de NRC binnen zouden vallen en zouden bepalen wat wel en wat niet gedrukt mag worden, dan zou dat er diep inhakken en zou het land te klein zijn. Hoe Wikileaks de afgelopen weken is aangepakt gaat dieper en verder maar dat wordt nu nog maar door een kleine groep voorlopers zo gevoeld.

Sommigen van die voorlopers pionieren nu ook een nieuw soort protest. Ik ben het met je eens dat het niet geheel netjes is, maar net zoals bestanden delen geen diefstal is, is DDOS’en geen vandalisme. Het is creatief gebruik van de (on)mogelijkheden van een technisch systeem: het zuivere hacken dus. En zeg nou, wie hebben er recent meer impact gesorteerd met hun protesten? Duizenden G8-protesteerders of een paar jongens met een botnet?

Ja, het is een teken van onmacht en deze vorm van protest —hoe gerechtvaardigd dan ook— moet stoppen, maar het heeft al wel een doel bereikt: mensen zien in dat dit zo niet door kan gaan. De vorm van protest is niet houdbaar en ook de volkomen willekeur en autocratie waarmee het publieke domein online wordt ingevuld niet.

We moeten nu beginnen met na te denken over wetgevende en democratische kaders die zorgen dat we ook online basisrechten hebben en burgers kunnen zijn. Het alternatief is een opeenstapeling van escalaties waarna niks meer rest van het internet dan een smeulende puinzooi. (Óók geen ramp. We bouwen wel weer een nieuw en beter netwerk.)

By: Arjen

Arjen — Tue, 21 Dec 2010 15:48:22 +0000

Visa en Mastercard kunnen net zo goed in gesprek gaan als wanneer een groep mensen hun hoofdkwartier blokkeert. Dat kan via de media of als de protesterenden zich bekend maken. Doen ze dat niet, dan is dat net als in het echte leven, wanneer mensen die voor je bedrijf staan te protesteren niet met je willen praten. Hun goed recht.

Dat deze demonstranten geen vergunning hebben aangevraagd komt door de aard van het internet, je kan dit nergens aanvragen.

Je punten over moeite in het organiseren en omvang van aanhang en dergelijke slaan de plank volledig mis, want ik kan met 4 vrienden een vergunning tot demonstreren aanvragen en het bedrijf van mijn keuze blokkeren in zijn werkzaamheden. Geen grote aanhang, geen moeite in organisatie.

Het is volstrekt logisch dat online activisten beschermt zouden worden in het geval van het demonstratief blokkeren van de website van een bedrijf, als dat bedrijf zijn werkzaamheden voornamelijk online uitvoert, en demonstreren in de fysieke ruimte dus geen zin heeft.

By: Rein

Rein — Tue, 21 Dec 2010 15:42:51 +0000

@Alper en @ Jaap: hulde! Mooie stukken.

By: Jaap Stronks

Jaap Stronks — Tue, 21 Dec 2010 15:34:56 +0000

@alper: maar de vergelijking tussen offline en online publieke ruimte gaat mank, omdat deze fundamenteel anders zijn.
De publieke ruimte offline wordt gekenmerkt door de schaarste van gezamenlijke fysieke ruimte. Daardoor is de openbaarheid ook een gezamenlijkheid. Met 100 mensen op een dorpsplein trek je de aandacht en kun je bijvoorbeeld je ideeën kenbaar maken – je penetreert per definitie andermans ruimte (maar dan op een gereguleerde wijze) vandaar dat zoiets wel een demonstratie wordt genoemd.

Online is er geen schaarse ruimte (een pagina is er zo bijgemaakt, deze blogpost kan oneindig veel comments plaatsen, mits de nrc.next-database groot genoeg is), dus werkt gezamenlijkheid anders. Een belangrijk gevolg hiervan is het toegenomen zelfbeschikkingsrecht van individuele gebruikers om hun eigen perspectief op de publieke ruimte te beïnvloeden. Bijvoorbeeld: op Twitter kan iedereen elkaar volgen – of niet volgen. Of blocken. Gewoon schreeuwen helpt niet.

Dat betekent dat het achterliggende principe van ideeënverspreiding, debat en draagvlakontwikkeling anders verlopen. Overheidsregulering is hierbij één aspect – maar je mag op de Dam ook niet zomaar met 5000 man een onaangekondigde betoging houden. De democratisering van de inrichting van de publieke sfeer, die sterker genetwerkt is (gefragmenteerd, maar ook onderling verbonden), en sterker permissie-gebaseerd functioneert, is misschien wel een belangrijker aspect.

Het Ddossen is dan ook een uiting van onmacht. Dat is een gevolg van onvermogen om op constructieve wijze draagvlak voor ideeën op te bouwen, maar ook het gevolg van instituties, overheden, bedrijven die niet ontvankelijk zijn voor kritiek. Wanneer je publieke belangen vertegenwoordigt – bijvoorbeeld als overheid, of als bank – maar niet transparant opereert, aanspreekbaar noch afrekenbaar bent, en dus andere participanten aan die permissie-gebaseerde, getrapte, gezamenlijke sfeer een cold shoulder-behandeling geeft, dan resteert hen niets anders dan vandalisme.
Want dat is het, Ddossen, vandalisme bij gebrek aan beter. En een symptoom van ernstige onbalans in de nieuwe publieke sfeer, waarbij niet zozeer de 16-jarige Ddossertjes schuldig zijn, maar vooral ook de instituties die niet aanspreekbaar of afrekenbaar zijn.