Vandaag in nrc.next: drie juridisch hoogleraren aan de Universiteit Leiden betogen dat de huidige bezuinigingen in het onderwijs niets oplossen. De kracht van Nederland was en is kennis, en een brede laag hoogopgeleiden. Willen we dat zo houden, dan moeten we snel een sociaal leenstelsel invoeren en een nuchtere en effectieve aanpak van de studieduur mogelijk maken, vinden Janneke Gerards, Willemien den Ouden en Wim Voermanse.
Wat zijn de plannen? Instellingen moeten straks een boete van €3000,- betalen voor iedere student die langer dan vier jaar over een bacheloropleiding doet. Studenten moeten hetzelfde bedrag extra lappen. Dat moet in totaal 380 miljoen opleveren; dat bedrag is alvast maar ingeboekt. Maar doel en middel zijn hier volstrekt verhaspeld, vinden de schrijvers van het stuk.
Toegegeven, zeggen de schrijvers, we hebben in Nederland inderdaad een probleem met langstudeerders. En dat is erg kostbaar, ook voor instellingen.
Wat is dan het probleem van de bezuinigingsmaatregelen van het kabinet? Volgens de schrijvers van het stuk worden – de hierboven beschreven problemen – met ‘platte’ bezuinigingen niet aangepakt. Sterker nog: zo’n aanpak werkt volgens hen juist contraproductief. Onvermogende studenten worden onevenredig hard getroffen. Instellingen krijgen geen mogelijkheden om hun programma’s te verbeteren. Er zijn in de huidige voorstellen louter perverse prikkels: bezuinigingen waardoor de instellingen de eisen welhaast moeten verlagen om te kunnen overleven.
Wat is volgens de schrijvers dan wel dé oplossing? Om de huidige vertragingen te voorkomen is ook nodig dat de huidige studiecultuur verandert. Dat vergt allereerst een mentaliteitsverandering bij studenten. En ook de universiteiten moeten aan de slag; het academisch curriculum moet opnieuw worden doordacht, studenten moeten meer bij de hand worden genomen en onderwijsmethoden moeten worden vernieuwd. En dat zou nog wel eens heel wat meer dan die ingeboekte 380 miljoen kunnen opleveren. Want kennis is onze kans.
Wij zijn benieuwd: hoe sta jij hier tegenover?