Niet op deze link klikken
Je verdwaalt in het web en raakt je concentratie kwijt
Hoe ben je bij dit artikel terechtgekomen? Geklikt op een linkje op Twitter? Zonder veel bij na te denken nrcnext.nl in de adresbalk getypt of gekozen uit je favorieten? Was dit wat je van plan was te gaan doen, of zou je eigenlijk je tijd aan iets anders moeten besteden? Dat is waar Nicholas Carr ons over wil laten nadenken in zijn nieuwe boek The Shallows: what the internet is doing to our brains. De Nederlandse vertaling kwam onlangs uit.
De boodschap: we worden constant afgeleid door nieuwe berichten op Twitter en Facebook en raken verdwaald in het web van linkjes, waardoor onze hersenen beginnen te wennen aan oppervlakkigheid. Ons vermogen tot dieper nadenken wordt daarmee aangetast.
Misschien is dat juist wel nuttig, oppert Peter Teffer tegen Carr, vandaag in nrc.next. We kunnen dan tenslotte beter artikelen scannen en samenvatten. Carr beaamt dat dat weliswaar een belangrijke vaardigheid is, maar:
Als dat het enige is wat we nog doen, als we het vermogen om ons te concentreren kwijtraken, verliezen we de fundering voor een intellectueel leven.
Er zijn aanwijzingen dat de verwarde manier van denken die gepaard gaat met internet het vermogen om zelf na te denken in de weg staat. Verdiept zijn in een enkele gedachtegang heeft iets dat je lijkt te bevrijden van traditionele inzichten. Die manier van denken ligt ten grondslag aan veel culturele en sociale doorbraken, of dat nu in de wetenschap, kunst of politiek is.
Carr was afgelopen woensdag in Nederland, voor een voordracht in de aula van de UvA. Het publiek daar werd gevraagd wie er van zichzelf vond dat hij te veel afgeleid wordt door internet, schrijft NetKwesties.
Er gingen een paar handen de lucht in. Voor een groot deel was dit zelfbedrog. Immers, zelfs bezoekers die ondertussen zaten te mailen en twitteren, staken hun hand niet op.
De kritiek die Carr daar kreeg op zijn visie, was dat hij de positieve kanten van internet te weinig belicht. Wie via internet informatie verzamelt, zo luidde een suggestie uit het publiek, doet dat snel en effectief en houdt juist meer tijd over voor het ‘diepe nadenken’. Daar ging Carr tegenin: mensen willen altijd verbonden blijven, dus is er geen keuze om je af te zonderen.
En, weet Carr, het denken in soundbites, de 160 of 140 tekens van sms en Twitter, vervangt de vaardigheden die op school worden gevraagd om kennis te vergaren en kritisch te leren nadenken. Dit heeft, vindt Carr, onmiskenbaar gevolgen voor onze kennis: “Belangrijke elementen gaan ontbreken.”
Volgens Carr zouden we daarom momenten moeten inlassen waarop we niet verbonden zijn met het net, zegt hij in nrc.next.
Maar zelfs nu ik dit zeg, besef ik ook dat dat gemakkelijk is om te zeggen, maar niet om te doen. Het internet is namelijk vervlochten met allerlei aspecten van de samenleving en door het mobiele internet is het altijd bij je.
Merk jij dat je door de constante afleiding van het internet minder diep kan nadenken of minder lang geconcentreerd kan blijven? Zet je wel eens het internet ‘uit’ om je op iets anders te kunnen concentreren? Welke andere methodes heb je om langere tijd niet afgeleid te worden door het web?
Ik merk wel degelijk dat er veel afleiding is door het internet. En ik heb wel het idee dat ik me minder makkelijk lang kan concentreren. Of dit door het internet komt, of doordat ik simpelweg meer kleine klusjes doe dan een tijd geleden, is natuurlijk de vraag.
Nu is het wel zo, dat me concentreren op een (goed) boek nog steeds prima gaat, maar me concentreren op een wat langer durende klus op de computer niet. Mogelijk is het dus alleen mijn ‘computerconcentratievermogen’ dat wordt aangetast.