datum datum

Hoort de dood bij het risico van het bergbeklimmen?

Alpinist Ronald Naar (56) overleden

Door Redactie Redactie op 24 mei 2011

conversation_starter132 Hoort de dood bij het risico van het bergbeklimmen?
Zondag overleed alpinist Ronald Naar (56) tijdens een beklimming in Tibet. Nederlands bekendste bergbeklimmer zakte vlak voor de afdaling van een steile ijswand op de Cho Oyu (8.201 meter hoog) plotseling in elkaar. Sherpa’s en expeditiegenoten konden niets meer voor hem doen.

Vandaag staat in nrc.next een portret van Naar op de Sportpagina. Buitenstaanders noemen de zware expedities in de bergsport onverantwoord. Jaarlijks overlijden er tientallen bergbeklimmers. Ze zoeken de grenzen van het onmogelijke op. Het is de lokroep van de bergen, het spannende avontuur. Vaak willen ze bewijzen dat zij dit nog kunnen – en durven.

In 2008 eindige een expeditie naar de top van de K2 in Pakistan in een tragedie. De berg wordt wel beschouwd als de gevaarlijkste ter wereld. Elf klimmers kwamen om. De Nederlandse bergbeklimmer Wilco van Rooijen was drie dagen vermist. Onverwacht dook hij weer op. Zijn tenen waren bevroren en moesten worden afgezet. De expeditie werd wereldnieuws.

Ronald Naar kende de gevaren als geen ander. Hij was een beroepsavonturier. Vanaf de jaren zeventig beklom hij tientallen bergen, waaronder reuzen als de Nanga Parbat, de Mount Everest, Broad Peak en Makalu. In 2000 kwam zijn neef Jan Lippmann tijdens een expeditie op Groenland om het leven. Lippmann was in een gletsjerspleet gevallen; Naar kon niets uitrichten.

De afgelopen jaren waagde Naar – die een vrouw en twee kinderen achterlaat – zich niet meer aan risicovolle ondernemingen. In plaats daarvan richtte hij zich op kleinere expedities. „Na de K2 in 1995 sprak ik met mezelf af nooit meer een 8000-er te beklimmen”, schreef hij anderhalve week geleden nog via Twitter. „Wat ben ik toch kort van memorie.”

Hoort de dood van Naar bij het risico van het bergbeklimmen? Zijn bergbeklimmers gekken of helden? Is de sport onverantwoord of niet?

46 reacties op "Hoort de dood bij het risico van het bergbeklimmen?"rss-icon

Zolang ze niet gedwongen worden om de bergen te gaan beklimmen, zie ik het probleem niet. Het is hun eigen verantwoordelijkheid. 
 
En als je het wil gaan verbieden, waar leg je dan de grens. Er zijn ook voorbeelden van mensen die overleden zijn tijdens een marathon aan een hartaanval, waarschijnlijk door overbelasting. Moet hardlopen dan ook afgeschaft worden?

Geen boeiende conversation starter. De dood hoort blijkbaar bij het risico, dat blijkt uit het stukje al. Ik zie niet in waarom deze mensen helden zouden zijn, wat brengen zij de mensheid en anderen? Gekken dan, misschien, maar wat maakt het uit. Ze vallen er niemand mee lastig. En onverantwoord? Wat is onverantwoord? Een vrouw en kinderen achterlaten? En hoe zit het dan met autoraces, of wielrennen? Eigen verantwoordelijkheid lijkt me.

Ben altijd gefascineerd door bergbeklimmers. Het zijn egocentristen die iets doen wat ik van ze lang zal ze leven niet durf. Sterven in het harnas, zoals vrienden van hem twitterden, is part of the job. Dat maakt ze nog niet tot helden, maar wel tot daredevils.

Bij klimmen bepaal je voor 90% zelf hoe gevaarlijk het is. Het overlijden van Naar is tragisch en waarschijnlijk niet het gevolg van het nemen van onverantwoorde risico’s.

Ik sluit me aan bij de meningen van harry en Woudje. Tragisch is het, maar voor hem misschien de beste dood. Sowieso vind ik hem absoluut geen held. Eerder een nogal roekeloos, egocentrisch persoon… maar zolang het de maatschappij geen klauwen met geld kost (in de vorm van dure reddingsoperaties) moeten bergbeklimmers lekker zelf weten of ze hun leven gaan riskeren.

Naar is niet overleden door een ongeluk maar omdat zijn lichaam het opgaf, net zoals dat ook Gerrie Knetemann is overkomen. Denken dat je nog een jonge god bent van in de 30.

tsjah, zachtjes vallen is nou eenmaal heel moeilijk in de natuur, en al helemaal als je dat van grotere hoogtes doet.  
 
Moest dit nou persé gevormd worden tot een vraag die zichzelf allang beantwoord heeft?

Helden bestaan niet! je doet gewoon wat je voelt dat je moet doen. Of het nu iemand redden is uit een brandend huis, een bergtop beklimt of wat dan ook. Heldendom is slechts een fictief idee van buitenstaanders.De een verlamt, de ander onderneemt actie..dat is niet iets wat kan worden aangeleerd. Het zit in je of niet. Dat maakt je geen held, slechts anders dan de grote gemene deler!

Ik vind wel dat er een verschil zit tussen (1) iemand redden met gevaar voor eigen leven of (2) het beklimmen van een berg of het voltooien van een marathon of zes keer de Alpe d’Huez opfietsen.  
 
Het eerste doe je voor een ander het tweede voor jezelf. Er staat niemand met een pistool op je gericht. Ik vind dat alleen in het eerste geval er sprake is van een held. In het tweede geval is het alleen van het voltooien van een (unieke/bijzondere) prestatie.

(1) deed hij niet aan, zo luiden de geruchten, maar ook dat wordt liever niet genoemd. Niet ditect my kind of guy. Gericht op eigen roem en zeer denigrerend over vrouwelijk geklim.

Verklaar U nader aub?

Een beetje een open deur, dit stukje. Ja, de dood hoort bij dit soort extreme bergsport. Sterker, alpinisten van het kaliber-Naar hebben volgens mij de behoefte om de dood te tarten, aan te raken, en daar aan te ontkomen. Neemt niet weg dat zijn overlijden tragisch is. Overigens: Ronald Naar wist de top van de Broad Peak destijds niet te bereiken, en die van de Makalu ook niet. Wel heeft hij succesvol de Makalu II (7678 m), ook wel Kangchungtse genoemd, beklommen.

volgens mij gaan aan grotexpedities, duiken, auto- en motorracen en wielrennen net zo goed mensen dood – al zijn die misschien wat minder exentriek. Ik denk dat er dus sprake is van een zeker vertekening.  
 
Bovendien: dood is voor veel mensen niet zozeer erg en tragisch en onverwacht en oneerlijk, maar gewoon onderdeel van het leven. En in die zin niet zo erg.

Dat moeten mensen zelf weten. Wat wil je dan? Het verbieden? Lijkt me redelijk onmogelijk en sowieso dom. Verbied dan nog een stel sporten. Professionele boksers krijgen allerlei neurologische aandoeningen, wielrenners worden ook niet oud, er gaan genoeg mensen dood met hardlopen, etc.  
 
Risico van ‘t vak. Ik vind ‘t opmerkelijk dat iemand dat zou doen met twee kinderen en een vrouw, maar ze zullen er vast begrip voor hebben. Beter dat dan dat papa thuis zit en zich ellendig voelt?

bergbeklimmen is doelloooooooos!!

er zijn zoveel dingen doelloos, maar mag je ze dan daarom niet meer doen?  
I.p.v. op dit stuk te reageren had je ook een gedicht kunnen schrijven.

Hoort de dood bij het risico van het leven? ;-)

Misschien dwaal ik af van de discussie, maar wat mij stoort is dat er overal te lezen is dat Ronald Naar van te voren nog uitgebreid medisch is getest. Er wordt echter niet verteld dat vrijwel elke arts hem heeft afgeraden om dit soort tochten nog te maken! Hij heeft daar nota bene zelf over geschreven, anderhalve week geleden op het weblog van de expeditie! De Cho Oyu is technisch geen moeilijke berg, hij is alleen belachelijk hoog. Het risico op een fatale gebeurtenis is er veel kleiner dan op alle andere toppen die Ronald in zijn verleden heeft beklommen. Als je naar de Cho Oyu gaat, ga je er niet van uit dat de kans groot is dat je daar het loodje legt, maar ja, dat is met afdaling op de fiets in de Giro ook niet het geval… Op de K2 of in de Eiger Noordwand is dat een ander verhaal. Ergo, deze discussie was bij de gebeurtenissen van Wilco op de K2 meer ter plekke geweest dan bij deze vervelende gebeurtenis. Ik ben er van overtuigd dat het overlijden van Ronald Naar te wijten is aan zijn gezondheid en zijn lichamelijke toestand op dat moment, en niet aan de omstandigheden op de berg. De risico’s van het bergbeklimmen zijn er niet de voornaamste oorzaak van. 
 
(PS feit is wel dat twee jaar geleden ook een Nederlander is omgekomen op de Cho Oyu bij een commerciele expeditie zoals deze, toen een van de vaste touwen ineens brak.)

Arno slaat de spijker op z’n kop: 
http://ht-cho-oyu-2011.blogspo.....ouden.html

@Arno 
De post: http://ht-cho-oyu-2011.blogspo.....ouden.html 
werpt inderdaad een nieuw licht op de zaak. Naar had vijf maanden geleden een lomgembolie en heeft de doorverwijzing naar de trombosedienst verscheurd. Alle artsen wenst hij in een moeite voor het vuurpeloton. Tsja.

Bedankt Arno (en Anna en Els) voor die link. Verhelderend!

Ook mijn dank voor deze link. Tja…

En toen wilde ik het verhaal lezen en las dat de post niet meer bestond…De link werkt niet meer. Snel weggehaald om het heldendom in stand te houden? Klinkt hard maar zo voelt het toch voor mij. Dit was dus zijn eigen keuze dus om dan toch die laatste tocht te willen maken. Letterlijk….

Hmm, van het web gehaald. Tja. Ik heb die blogpost nog bewaard en opgeslagen als pdf. (Let wel, gewoon omdat ik klimmen in het algemeen en Ronald Naar als klimmer interessant vond en vind.)  
 
De specifieke tekst is, in z’n brute ijzerenheinigheid, dezer dagen misschien niet zo elegant of passend. 
 
Na lezing concludeerde iemand met klim-ervaring: ja, dit is dus ook typisch voor hoe veel echte top-klimmers denken.

De post van Naar staat nog keurig in de Google Cache. Even zoeken naar de blog in combinatie met ‘hooghouden’ en je leest het hele verhaal.

En weer ‘on topic’: ‘zijn bergbeklimmers gekken of helden?’ Als ik de blog van Naar over zijn gezondheid lees, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat hij zichzelf een held vindt. Hij is de avonturier, de vrije jongen, die waarschuwingen van die burgertrutterige artsen negeert en doet wat hij wil. Dat is prima en zijn keus, maar vanwaar die agressieve, superieure toon? Die arts doet gewoon zijn werk.  
Het is zoals Bruno (reactie 8) schrijft: Helden bestaan niet, je doet gewoon iets waarvan je voelt dat je het moet doen.

Heb ooit een presentatie van Ronald Naar bij mogen wonen en heb hem niet uitgezeten. Onaardige, denigrerende toon naar andere klimmers toe. Net zoals hij in dit blog de longarts benaderde. Heb ooit een wijs vrouw horen zeggen: “diskwalificeren doe je uit angst”. De longarts liet Ronald Naar onwaarschijnlijk schrikken en confronteerde hem waarschijnlijk met zijn grootste angst: er niet meer toedoen. Tja.

Hoeveel doet U er toe; beste Woudje? Wellicht, naar Uw eigen bescheiden mening, ‘n tikkeltje meer dan wijlen de heer R. Naar? 
 
Zoniet, graag kritiek op een lezing die U uitzit en dan niet hier(?). 
 
Neen, niet slechts ‘over de doden niets dan goeds’, maar evenmin in verkapte vorm schijnbaar ter meerdere eer en glorie van Uzelf…

beetje pedant verhaal, Ja! 
Woudje heeft een goed punt, en hoeft er zelf niet toe te doen om een ander op zijn angst er niet meer toe te doen te wijzen.

Vond/vindt wie?

Wellicht kunt u mijn reactie herlezen beste Ja! Ik pretendeer niets. Let vooral op mijn toevoeging “waarschijnlijk”.

Reacties

De dood hoort niet bij het risico van bergbeklimmen. Althans, niet in de realiteit, wel in de minstens net zo echte mythologie daar om heen. Je zou het om moeten draaien, en stellen dat het risico van de dood bij het bergbeklimmen hoort, maar dat is nogal onbetekenend, aangezien het risico van de dood een integraal onderdeel van het leven is. Het is ook maar een tussen onze oren genestelde aanname om te stellen dat bergbeklimmen risicovoller is dan bijvoorbeeld het lezen van een boek. Dat komt omdat risico zelf een heel vreemd concept is, het is een soort mathematische formule die we op het dagelijkse leven hebben geposteerd; kansberekening made real. Het impliceert iets waarvan we het bestaan niet af kunnen weten, namelijk een alternatieve werkelijkheid waarin dat geen wat gebeurd is niet hoeft te gebeuren. Het is alleen omdat we denken dat Ronald ook niet had kunnen gaan, en daarom niet zou zijn overleden, dat er zoiets bestaat als risico. Als je dan kijkt naar die blogpost, dan kun je je afvragen of er echt sprake is geweest van de mogelijkheid dat Ronald niet gegaan was. Dat maakt het tot een fatale non-beslissing, een eigenlijk pleonasme, gezien dat ‘fataal’ afgeleid is van het Engelse woord voor lot. Hier speelt geen risico, dit was zijn bestemming.

Wie nooit z’n gordel af durft te doen, leeft niet. Held of niet, hij is wel zo slim dat ie z’n tijd niet verdoet met het lezen van blogs.

Huh? Iemand die zelf blog-bijdragen schrijft, zal toch ook wel ‘ns blogs lezen? Al is ‘t maar die waar op geschreven wordt. OK, dit terzijde.

Zelf als men een berggeit is, hoort dood gaan bij het risico van het vak. Als het om mensnen gaat is de kans op doodgaan een weloverwogen kueze hoop ik.

Erg jammer vind ik het, hij kan nu beginnen met het beklimmen van de aller grootste berg 
die er is, deze rijkt tot in de hemmel. 
Het ga je goed Ronald

@Caspar; er is geen optie voor ‘antwoord’ bij jouw commentaar?? 
Ik geloof het zo wel. De man is dood en voor mij voelt het als voyeurisme dat nu nog eens op te gaan zoeken. Toch bedankt voor de info.

Excuses: moet zijn ‘Casper’ natuurlijk. :)

Extreme sports zijn juist leuk omdat men er dood aan gaat. Ja het risoco hoort erbij, ja het zijn helden en gekken, nee het is niet onverantwoord.

Van leven ga je dood, en deze man heeft geleefd. Zouden meer mensen moeten doen. Tegenover de dodelijke ongelukken staan miljoenen schitterende ervaringen, die levens ten goede hebben veranderd. Naar was een ervaren klimmer die wist wat hij deed. Dus blijf alsjeblieft van de bergsport af…

Dank Rob… 
Immers waarom heeft een bergbeklimmer schijnbaar minder recht op risico en eigen wijsheid kennelijk dan een ander? Afgezien van wat je je gezin ‘aandoet’…is het aan het oordeel van het eigen gezin en van niemand anders, als deel immers van jouzelf, toch?!

‘Back on topic’; De titel van het artikel zou ik willen herschrijven als; Is iedere vorm van bergbeklimming gegarandeerd veilig? Dan wel; Hoort de dood niet bij het risico van bergbeklimming? Dan wel; Is de dood ooit bij een activiteit uit te sluiten? Dan wel; Is het niet aan de levenden om de dood meestal te vermijden?  
Excuses voor mijn geneuzel en ‘kiest U zelf eventueel’ maar” .

Buiten dat om; Ik kende Ronald Naar als een eerder aan het altruistisme beantwoordende, dan aan het egocentrisch/egoistische grenzende persoonlijkheid; waarbij een gezond egoïsme nodig blijft om in onze maatschappij te leven, laat staan te overleven. 
Iemands sterallures zijn zelden in de wieg geschonken, meestal door een publiek gecultiveerd en zelfs ontstaan!

Wat mij betreft: weer even met beide benen op de grond… 
Ronald Naar werd onwel. Hij zakte plotseling in elkaar. Wat heeft dat nu werkelijk met zijn passie te maken? Wat heeft dat nu met bergbeklimmen te maken? Met alle respect, maar hij had ook “onwel” kunnen worden tijdens het doen van zijn gevoeg. Hij heeft een avontuurlijk leven gehad. Naar mijn mening is de enige les die je hieruit kunt trekken, dat je niet alleen mensen om je heen moet hebben die iets voor je kunnen betekenen maar ook medische zorg in de nabijheid. De titel van dit stukje zou eigenlijk moeten luiden: Hoort de dood bij het risico van het leven?