datum datum

Next Question: Waarom worden tosti’s schuin gesneden?

Door Rolinde Hoorntje Rolinde Hoorntje op 10 augustus 2011

tosti Next Question: Waarom worden tostis schuin gesneden?

Tosti’s worden bijna altijd schuin doorgesneden, valt Michel Huizenga  op. „Net als in plastic verpakt brood op tankstations.” Ander brood wordt volgens hem bijna nooit schuin doorgesneden. Waarom tosti’s wel?

Een tosti is een sandwichgerecht, weet Sacha van Gennip van Philips. Twee sneden brood met een of meer lagen beleg, vernoemd naar John Montagu, graaf van Sandwich in Zuid-Oost Engeland. In de 18de eeuw introduceerde hij de belegde boterhammen bij de high tea. Ze  werden in aristocratische kringen op een bijtafeltje gezet zodat het gezelschap niet aan tafel hoefde voor een diner.

„Fijn brood, dat fijn werd gesneden en fijn werd belegd. Met name komkommersandwiches werden diagonaal doorgesneden, zodat je de plakjes goed kon zien”, zegt Nick Trachet, die zichzelf ‘eetschrijver’ noemt. „De schuine snede maakte het tussendoortje extra appetijtelijk en onderscheidde de sandwich van een ‘eenvoudige’ dubbele boterham. Het gewone volk at immers rechte sneden brood. Een groter korstvrij oppervlak gaf een gevoel van luxe.”

De opwaardering van je boterham is nog steeds een belangrijk argument. „Thuis smeer je je boterhammen en snij je ze recht doormiddenWij gebruiken envelopzakjes. Het is een stukje presentatie”, zegt Tostiworld eigenaar Vincent Gottschalk. Volgens hem is er  nog een  reden om de tosti schuin af te snijden. „Veel beleg in het midden, dan lijkt het meer. Al is dat bij ons niet aan de orde.”

Schuin afsnijden is niet alleen mooi, maar heeft ook nut. „Een tosti-ijzer sealed het snijvlak, zodat de warme kaas er niet uit loopt bij het bakken”, zegt een woordvoerder van tosti-ijzer fabrikant Tefal.
En toch worden lang niet alle tosti’s in de bekende diagonaalvorm gemaakt. „Boterhammen zijn zo klein, dat ziet er niet uit. Wij gebruiken baguettes” , zegt Yossi Assayag van Tosti House in Rotterdam.

Er is nog een laatste reden voor de diagonale dwarsdoorsnee: namelijk  gebruiksgemak. Trachet: „Je hebt drie puntjes waarop je kan aanvallen. En het dipt beter in de saus. Het is gewoon gemakkelijker dan zo’n hele lap brood.”

Hoe het woord tosti, meervoud van tosto, Italiaans voor toast, zijn ingang heeft gevonden in de Nederlandse taal, is overigens onduidelijk volgens het Voorlichtingsbureau Brood. De rest van de wereld, ook de Engelsen, noemt de geroosterde kaasboterham croque monsieur.

23 reacties op "Next Question: Waarom worden tosti’s schuin gesneden?"rss-icon

Het is ook hygiënischer als je een baard hebt, je hebt altijd een scherp puntje dat je in je mond kunt steken. Een brede boterham kan wel eens in je baard komen dan. Maar dat zal voor Montagu niet hebben uitgemaakt.

@Jeroen. Niet zo’n gekke opmerking hoor. Heb toevallig een baard :-)

een baard is zoooo 70′s

In het engels gebruiken ze ook het woord ‘toastie’ voor een ‘toasted sandwich’

Als een boterham/tosti recht doormidden is gesneden heb je vier puntjes waar je op kan aanvallen..?

Ik snij mijn brood ook die manier. Ik vind dat lekkerder weg hapt.

Ik snij mijn gewone bruine boterhammen ook op die wijze. Hapt lekkerder weg vind ik.

Tosti’s wil je dippen… toch?! Meestal in het kleine bijgeleverde dipsausbakje. 
Het schuinsnijden geeft de eter meer dipgemak daar de tosti beter te dippen is!

Bij ons in de familie gaat nog steeds het verhaal dat mijn betoudovergrootvader de sandwich heeft uitgevonden.  
 
Hij was tijdens de vredesbesprekingen van Breda in 1746 in dienst van Stadhouder Willem IV op het Kasteel van Breda waar Lord Sandwich en de Markies de Puyzieulx hun besprekingen hielden. Op een avond liepen de besprekingen tussen de twee heren zoveel uit dat Lord Sandwich honger kreeg. Omdat er geen keukenpersoneel meer was is mijn betoudovergrootvader naar de keuken gegaan, heeft koud vlees gesneden, mosterd erop gesmeerd en dat tussen twee boterhammen gedaan die schuin door midden werden gesneden. De korsten moest hij eraf snijden omdat Sandwich slechte tanden had. Toen hij terugkwam en het bord serveerde sprak Puyzieulx, in onbeholpen Nederlands, de fameuze woorden “Doe mij ook zo een Sandwich”. 
 
In 1748, toen Sandwich First Lord of the Admirality werd is mijn betoudovergrootvader met hem meegegaan naar Engeland. Tot aan de dood van John Montagu, 4th Earl of Sandwich in 1792 is mijn betoudovergrootvader in dienst geweest van Sandwich ‘alleen belast met het maken van de Sandwich’.  
 
In 1792 kwam mijn betoudovergrootvader overigens in dienst van Charles Grey, 2nd Earl Grey voor wie hij op een avond bergamot plukte en dit mengde met een first flush darjeeling ‘voor een goede nachtrust’, maar dat is weer een heel ander verhaal.

“Een tosti-ijzer sealed het snijvlak (…)” Dat moet gewoon zijn: sealt.

Overigens, het tosti-ijzer zou toch ook gewoon recht in plaats van diagonaal kunnen sealen?

Maar goed, wat ik eigenlijk wilde zeggen: mevrouw Sacha van Gennip van Philips kletst uit haar nek.  
 
De ‘Tea’ kwam pas in zwang in de Victoriaanse tijd, zo rond 1840. En dat was de ‘Low Tea’ geserveerd op lage tafels in ‘withdrawing-rooms’ voor de ‘Ladies in Waiting’ van Koningin Victoria. Dit was om de tijd tussen breakfast and dinner stuk te slaan. Uiteindelijk werd dit de Afternoon Tea.  
 
De High Tea (meat tea) was oorspronkelijk een maaltijd voor de lower class, zo rond vijf uur na afloop van het werk. 
 
The Earl of Sandwich dronk helemaal geen thee. Als hij al iets dronk was het Port of brandy. Hij wilde alleen wat broodjes, een snelle hap/snack tussendoor zodat hij zijn kaartspel niet hoefde te onderbreken, want behalve verslaafd aan drank was hij verslaafd aan het kaartspelen.  
 
De overlevering wil overigens dat mijn betoudovergrootvader eens een bord met vierentwintig gekookte eieren en vierentwintig rauwe tomaten op tafel zette. In een mum van tijd waren de eieren en tomaten op. De Earl sprak toen de legendarische woorden: ” Next time, you put them between a slice of bread with salt and pepper”, en zo is de egg tomato sandwich geboren.

In Frankrijk worden tosti’s trouwens helemaal niet schuin doormidden gesneden. Daar zijn het gewoon twee dik gesneden boterhammen, niet van die benepen dunne witte boterhammetjes, belegd met royaal ham en bovenop Gruyère en dat gaat in zijn geheel onder de grill. Een tosti bestellen in Frankrijk is als vloeken in de kerk, een tosti heet daar gewoon een croque-monsieur. Mijn overgrootmoeder heeft dat ding trouwens in Frankrijk geïntroduceerd. U kunt het allemaal nalezen in het tweede deel van Marcel Proust’s “A la recherche du temps perdu”, “À l’ombre des jeunes filles en fleurs”, ze heet daar Madame Villeparisis, maar dat is natuurlijk niet haar echte naam.

Pffff…..niet om door te komen die Proust zeg!

Beste Trini, sta mij toe.  
 
U moet ook helemaal niet proberen om ‘door’ Proust heen te komen. U moet Proust over u heen laten komen.  
 
Een goede leestip is misschien: ‘Bij Nader Inzien’ van J. J. Voskuil, dan ‘De Harde Kern’, deel 1 en 2, van Frida Vogels en dan pas beginnen aan Proust, in de onvolprezen vertaling van Thérèse Cornips. 
 
En als er hieronder weer een boodschap staat: Verstuurd vanaf mijn iPad, gelieve die te negeren. 
 
Verstuurd vanaf mijn iPad

Nu dan Frankie, op naar de keuken waar je mijn lunch zal bereiden. Ik geef je de vrije hand om vandaag iets niews te doen.

Wat dacht u van Eggs Benedict om de dag mee te beginnen?

Maar nu hou ik er mee op.  
 
Morgen moet ik vroeg op om naar Agincourt en Arras te rijden. Vandaar gaat het rechtstreeks door naar Engeland om een paar problemen op te lossen.  
 
Volgende keer zal ik u vertellen wie de chocoladepasta en de hagelslag bedacht heeft. Dat was nl. mijn grootvader.

@Frankie, geweldig! Je hebt mij het plezier in het leven weer teruggegeven!

Beste Frans, heel graag gedaan! 
 
U maakt mij een beetje verlegen. 
Een groter compliment kan een mens toch niet krijgen: “het plezier in het leven weer teruggegeven!”, het is teveel eer. 
 
Verstuurd vanaf mijn iPad

“De rest van de wereld, ook de Engelsen, noemt de geroosterde kaasboterham croque monsieur.” In de VS noemen ze dit toch echt gewoon een grilled cheese (sandwich) of grilled ham & cheese.

croque monsieur, dat is inderdaad veel beter te verklaren dan tosti…