datum datum

Het nieuwe studeren is meer dan ooit investeren in je zelf

En dat kost geld. En tijd

Door Redactie Redactie op 31 augustus 2011

De Nederlandse student mag wel wat meer lenen, harder werken en meer studeren. De papieren nrc.next opent vandaag met investeren in jezelf en je studie. Dit is het gevolg van een serie bezuinigingen op het onderwijs. Langstudeerders krijgen een boete vanaf volgend jaar en het volgen van een tweede studie loopt in de kosten. Om dit te kunnen bekostigen moeten studenten harder en efficiënter gaan werken en meer studeren.

Econoom Bas Jacobs vindt het wel eens tijd worden: “Hoe eerder studenten afstuderen, hoe eerder ze beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.”

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) maakt zich wel boos over de maatregelen van het kabinet. Voorzitter Pascal ten Have: “Ik weet dat het een open deur is, maar ik trap ‘m toch in. De studenten van nu worden de pijlers van de economie. En toch wordt er op ze bezuinigd. Het kabinet zou juist in studenten moeten investeren.” Bovendien is hij bang voor de financiële gevolgen die de bezuinigingen kunnen hebben voor studenten. 

Econoom Jacobs ziet dit niet als een probleem.  “Hoogopgeleiden behoren tot de best verdienende groep van de bevolking. Het is dus een onnodige zorg dat zij de kosten van hun opleiding niet zouden kunnen betalen via het sociale leenstelsel.”

Wordt het inderdaad tijd voor de Nederlandse student om eens harder te gaan studeren? Of zijn deze maatregelen een strop voor studenten?

33 reacties op "Het nieuwe studeren is meer dan ooit investeren in je zelf"rss-icon

Hoe betalen studenten hun opleiding? Ze moeten geld lenen, hoe betalen ze die lening? Nou niet! Want hoe meer werkdruk, hoe minder de student geld kan verdienen door bijvoorbeeld een bijbaan. 
 
Slecht dat er uberhaupt nagedacht wordt om de student harder te laten werken.. Opleidingsysteem van Amerika is een goed voorbeeld, krijg je veel meer vakbekwamen ook…

Mijn beide kinderen studeren aan de universiteit, wat ze met hard werken hebben bereikt. Ook nu werken ze hard en moeten een bijbaan erop na houden om de studie te bekostigen. Ik heb ze aangeraden, na afstuderen , dit land zo snel mogelijk te verlaten ! Want dit land is kompleet de weg kwijt !

Nou, ik zal dan toch nog maar een keer reageren.  
 
Ten eerste, als ik na mijn studie in mijn vakgebied (taal & cultuur studie) een baan wil vinden, word ik of wetenschapper (beperkt aantal plaatsen) of docent op een middelbare school. Volgens mij is het algemeen bekend dat leraren geen bakken met geld verdienen. 
Ik kan natuurlijk ook mijn ‘algemene academische vaardigheden’ aanwenden voor een baan in het bedrijfsleven, maar als het me om het geld ging, was ik wel iets anders gaan studeren. Een baan als leraar is natuurlijk nog steeds beter dan een baan of uitkering rond het minimuminkomen, maar een echte vetpot is het geloof ik ook niet. Kortom, ik heb geen zin in een grote schuld.  
 
Ten tweede, ik zie nog steeds niet in hoe het onbetaalbaar maken van een tweede studie de student en het onderwijs stimuleert. Twee studies tegelijkertijd volgen en dan ook nog excellente resultaten behalen is al vrij onmogelijk. Daarnaast moet je dan ook nog geld verdienen om schulden te voorkomen en dat enorme collegegeld op te hoesten, en natuurlijk een sociaal leven en netwerk onderhouden. Deze contacten kunnen immers van belang zijn wanneer je op zoek gaat naar een baan.  
Dit is dus gewoon een regeltje om geld te besparen en totaal in strijd met ‘het streven naar excellentie’ wat de overheid zegt te doen.  
 
Ach, aan de ene kant klopt het heus wel dat de gemiddelde student wat harder kan studeren en zo een studie binnen de gestelde tijd kan afronden. Aan de andere kant is de onvrede van de student (en vaak ook van de docent) over deze besluiten zeer begrijpelijk. Deze beslissingen worden dan ook nog genomen door mensen die zelf haast eindeloos gestudeerd hebben. Zij hadden jaren de tijd om gezellig te borrelen, en daarnaast ook om uit te vinden wie ze zijn en wat ze willen. Zij konden zich nog echt verdiepen in hun studie, en in zichzelf. Wij hebben daar gewoonweg geen tijd en geld meer voor. Verkeerde studiekeuze gemaakt? Jammer, dat gaat je flink veel geld kosten. Had je in havo4/vwo4 maar dat andere profiel moeten kiezen. Extra vakken of zelfs tweede studie erbij doen? Ik hoop dat je ouders rijk zijn.  
 
De hele zaak maakt mij zo boos omdat de overheid net doet alsof ze investeert in onderwijs, terwijl ze eigenlijk het niveau verlaagt en ons zo snel mogelijk richting een diploma jaagt zodat we fijn veertig jaar kunnen werken om het geld voor hun bejaardentehuizen en pensioenfondsen op te brengen.  
 
Mijn studie duurde vroeger zes jaar; dat is nu drie jaar. We worden geacht nog steeds hetzelfde te kennen, maar het is een feit dat het niveau van afgestudeerden daalt. Docenten ergeren zich hier ook aan; zij willen ons graag meer vertellen en meer laten doen, en dat willen wij vaak ook. Sommigen plannen extra colleges, buiten het rooster om, maar echt tijd om extra te studeren is er gewoonweg niet. De student moet hard werken, geld verdienen en vooral opschieten.  
 
De gedachte van de overheid lijkt te zijn: ‘Als zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk de eindstreep maar halen!’ Dat lijkt mij een bijzonder desastreuze opvatting.

Je kan echt niet klagen dat je je studie Taal en Cultuur straks te duur is, terwijl je daarna roept dat “als het je om het geld ging je wel iets anders had gestudeerd.”. Prima; Het gaat jou niet om het geld, je vindt het onderwerp gewoon interesant. Super. Maar blijkbaar zijn er gewoon veel te veel jongeren die Taal en Cultuurstudies studeren; en laten we eerlijk zijn, het is niet een van de moeilijkere studies, dus je hoeft echt niet langer dan noodzakelijk te studeren, en dan kun je er ook nog een commissietje of bestuur bij doen. Kortom; betalen, of wegwezen.

Haha, ik wist dat deze reactie zou komen.  
Mijn studie (klassieke talen) is wel wat zwaarder dan de gemiddelde talenstudie, en zeker in het eerste jaar heb je vier dagen per week van 9 tot 5 college en daarnaast moet je in je vrije tijd nog heel veel doen, zeker als je een van de twee talen (oud-Grieks of Latijn) nog niet op eindexamen-niveau beheerst.  
Teveel studenten zijn er ook niet (tenminste niet bij mijn talenstudie), er is zelfs een lerarentekort. Talenstudies zijn over het algemeen sowieso kleinere studies, de overschotten (en uitlopers) zitten eerder bij psychologie en rechten.  
 
Ik bedoelde dus dat ik niet zoveel ga verdienen als een advocaat of arts, en dat ik dat prima vind, maar dat ik niet opgezadeld wil worden met een enorme studieschuld. Iemand in het bedrijfsleven heeft zijn studieschuld misschien zo af betaald, maar met een leraar zit dat toch wel anders. En zoals gezegd zijn de salarissen voor HBO’ers ook lager, die schuld is heus niet zomaar na een halfjaartje werken weer weg. Ik vind dat daar te luchtig over gedaan wordt.  
Zolang de overheid niks doet aan hypotheekrenteaftrek en het verhogen van de maximumsnelheid op de Afsluitdijk belangrijker vindt dan studeren voor iedereen mogelijk maken en de kwaliteit van het onderwijs waarborgen, vind ik het onzinnig dat studenten (die toch de toekomst zijn) zo in geldzorgen moeten verkeren.

HEAR HEAR!

Niet alleen een strop voor studenten, maar voor heel Nederland.  
 
Economen die het hebben over ‘de best verdienende groep van de bevolking’ kijken niet verder dan een grafiekje met gemiddelde inkomens. Ruim tweederde van de studenten komt uit het hbo, waar het startsalaris gemiddeld al 600 euro lager ligt dan dat van academici. Grote groepen studenten worden later verpleger of onderwijzer en gaan nooit meer verdienen dan een modaal inkomen. Andere groepen studenten zitten daar nog onder.  
 
Bij wijze van voorbeeld: voor iedere chirurg die zijn schuld lachend afbetaald, zijn er tien verplegers 20 jaar aan het sappelen om hun studieschuld af te betalen. Schrale troost voor hen dat, als je het gemiddelde inkomen neemt van die verplegers en die chirurg, het wel ‘sociaal’ is.  
 
De gemiddelde schuld is al 15.000 euro, daar komen langstudeerdersboete, afschaffing masterstufi en strengere regels voor de OV-kaart nog bovenop. Studeren is OOK investeren in jezelf, maar er komt een punt (m.i. reeds lang gepasseerd) tot waar dat redelijk is en waar de staat een verantwoordelijkheid heeft. 
 
Ondertussen, in de VS, voorspelt kredietbeoordelaar Moody’s dat studentenschulden de nieuwe ‘bubble’ gaan worden: http://www.scienceguide.nl/201.....ingen.aspx 
 
En dan hebben we het niet eens over de potentiele studenten die niet gaan studeren omdat de investering te hoog is, voornamelijk uit de sociaal economische zwakkere gezinnen. Neen, ‘sociaal’ is er weinig aan een leenstelsel.

Zoals vrijwel al mijn medestudenten (de, volgens mij grotere groep die iets minder hard roept) vind ik de langstudeerboete volkomen terecht. Meer uitlopen dan 2x 1 jaar is niet perse nodig en indien je toch meer uitloopt mag je best wat verantwoordelijkheid op je nemen. Ik ben dankbaar dat de samenleving mij in mijn studie steunt, maar vind het niet kunnen dat je zonder voorwaarden maar kan blijven ontvangen. Het was onterecht om de boete ook voor huidige studenten in te voeren, wat je ook van de boete vind, als je vanaf een bepaald moment expliciet verantwoordelijkheid vraagt moet je mensen de kans geven die te nemen, en mensen dus de kans geven die boete te voorkomen. Gelukkig scheelt het iets dat de regel een jaar later in wordt gevoerd.  
 
Wat betreft de hoge kosten voor de 2e master, misschien terecht, alleen zuur dat veel van de ambitieuze en de meest getalenteerde studenten een stapje terug moeten doen. Momenteel is het alleen mogelijk een beurs (aka oprotpremie) te krijgen voor een master in het buitenland (van de buitenlandse universiteit/overheid of Nederlandse overheid). Het zou toch mooi zijn als er voor die groep studenten, degenen waarvan je als samenleving juist zou willen dat ze doorstuderen, een beurzensysteem opgezet wordt wat ze in staat stelt ook in Nederland hun kennis verder te verdiepen.

Studenten pijlers van de toekomstige economie. Laten we dan eerst al die flutstudies afschaffen die alleen maar leiden tot meer management, meer papierschuiven en meer blablabla, maar reëel niets bijdragen tot het productieproces. Da’s dus ongeveer de helft van alle studenten/studies. Daarmee kun je miljarden besparen!

houdt ze wel van de straat!

Ik vind het jammer dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen de studies. Inderdaad: al die mensen die psychologie gaan studeren ‘want ik weet eigenlijk niks specifiekers en het lijkt me wel grappig’ mogen best wat opgejut worden. Laat ze een studie kiezen die bij ze past en in hun vrije tijd lekker psychologie magazine lezen. 
 
Maar de technische studenten die Nederland keihard nodig heeft, worden de dupe. Die werken al 35+ uren per week aan hun studie en hebben daar vaak nog een baantje bij. Maar omdat de docenten het curriculum daar niet hebben afgezwakt (bruggen moeten toch echt blijven staan) doen de meesten er toch 7,5 jaar over.  
En voor de studenten die uitlopen door prestigeprojecten zoals de Nuna en Igem, is geen coulance. Zonde van het imago van de techniek, van de technische arbeidsmarkt en funest voor de innovatie.  
 
Deze wet is duidelijk te haastig doorgevoerd om de gevolgen goed in te schatten.

Sterker nog, ik ben zelf masterstudent civiele techniek (ja, de bruggenbouwstudie) en heb vorig jaar het bachelor curriculum alleen maar zwaarder zien worden door de invoering van de ‘minor’ in plaats van gerichte keuze vakken. Voor dezelfde vakken krijg je gewoon een studiepuntje minder. Hetzelfde gebeurt nu voor de mastervarianten. Het is erg krom dat je de technische studies, allen met een tweejarige master (!), waar zelfs de topstudenten vaak niet in 5 jaar mee klaar zijn, dezelfde uitloop en boete krijgen als de vierjarige opleidingen elders.

Moeten studies per sé een direct-toepasbaar nut hebben? Ik ben het met Bo eens dat technische studies meer gestimuleerd moeten worden, maar tegelijkertijd wordt er gedaan alsof een cultuurstudie irrelevant is en elke student die hiervoor kiest een profiteur. Terwijl het toch zonde is als dit verloren zou gaan! Hetzelfde geldt voor de wetenschap: als we alleen nog maar praktische wetenschap zouden uitvoeren zou dit onze kennis en cultuur verarmen. 
 
Natuurlijk kan eindeloos studeren zonder punten te halen niet meer. Maar de huidige kabinetsmaatregelen lijken me teveel gefocust op afstraffing en maar weinig op stimulering. En hebben we juist niet van de kredietcrisis geleerd dat schulden niet zonder risico zijn?

Ergens in 1983/84 is het uitknijpen van het onderwijs begonnen. Dit “nieuwe studeren gelul” is weer van die typische regenteske managers/apparatsjikpraat. De echte bedoeling wordt langzaam maar zeker duidelijk. Over een jaartje of tien zullen we het in Nederland normaal vinden dat alleen nog maar de de “elite/trash” haar kinderen kan laten studeren. Voor de rest van het gewone plebs/ nieuwe dagloners ( op z’n Ruttes gezegd: “losers, zo als de ontslagen 2300 abn amro medewerkers) is het dan niet meer weggelegd. Terug naar de goede oude tijd van pakweg 1880 1950. 
Terwijl, als minderbedeelden willen studeren dan bouwen ze zo’n schuld op dat ze tot in lengte van jaren als horigen en lijfeigenen aan overheden en hun vrindjes, de banken zijn overgeleverd. 
Gewoon net zo als in het grote voorbeeldland de politiestaat Amerika. De rijkste 2% kan studeren zolang als ze willen ( zelfs zo’n cokesnuivende alcoholist als Reichführer bd. Sjors dubbel Joe Bush kon Harvard netjes afmaken. Dat zegt veel over de kwaliteit van geld. De meesten anderen moeten op hun achterste benen lopen willen ze de mogelijkheid hebben om te studeren. 
Maar ik zie nergens studenten in opstand komen. Dus ik denk dat ze het allemaal wel goed vinden. Persoonlijk vind ik het tijd voor een nieuw 1968. Maar het zal mijn tijd wel duren.

Beste mensen, de discussie die hier gevoerd moet worden gaat over de vraag: Wordt het inderdaad tijd voor de Nederlandse student om eens harder te gaan studeren? Of zijn deze maatregelen een strop voor studenten? 
 
Het is niet een uitlaatklep om je vooroordelen over welke studie dan ook te deponeren.

Dat is een rare vraag aan het einde van het artikel. Econoom Jacobs zegt: “Hoe eerder studenten afstuderen, hoe eerder ze beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt.” en “Hoogopgeleiden behoren tot de best verdienende groep van de bevolking. Het is dus een onnodige zorg dat zij de kosten van hun opleiding niet zouden kunnen betalen via het sociale leenstelsel.”  
 
Twee vragen die je daarom -ook- moet stellen, zijn: is het voor de samenleving (en dat is meer dan de economie) daadwerkelijk zinvol als studenten minstens 4 jaar korter studeren dan Mark Rutte (om de €3000 extra te ontlopen)? En: klopt het dat studenten allemaal fluitend hun lening afbetalen? Het antwoord is twee keer nee. E. geeft hierboven als een van de eerste reaguurders aan dat door een verkorte studieduur leidt tot een lager niveau en dat hij (en ik, antropoloog) niet per se zomaar onze lening afbetalen.

Het ligt toch echt genuanceerder dan dat. Niet voor alle studenten is dit een strop. En niet voor alle studenten geldt dat het puur een kwestie van harder studeren. Ik weiger een zwart-wit standpunt in te nemen in zo’n gecompliceerde kwestie.

ik geloof dat ik met mijn kinderen Nederland maar ga verlaten zodat mijn kinderen elders kunnen gaan studeren. Misschien is Zweden, Noorwegen of België een optie. Daar wordt tenminste in de student geïnvesteerd.

Heel leuk dat meneer de econoom zegt dat ‘hoe eerder studenten afstuderen, hoe eerde ze beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt’, maar ik zie steeds vaker in mijn omgeving dat mensen die alles netjes op tijd hebben afgemaakt (en soms ook met supergoede cijfers), soms niet eens een baan kunnen vinden. Ik heb vaker dan eens gehoord dat bij sollicitaties eerder kiezen voor iemand die ouder is, maar op hetzelfde moment hun diploma hebben gehaald. Wat voor nut heeft het dan om snel af te studeren als een langstudeerder toch voorrang krijgt? En de bedragen die de universiteiten nu voor een tweede studie vragen is echt te extreem voor worden. Bijna tienduizend meer dan normaal. Je kan mij echt niet vertellen dat een paar leraren zoveel geld kosten per student.

Ik heb allerlei meningen over deze discussie. Van de ene kant vind ik dat studenten best harder mogen werken, want laten we eerlijk zijn: het onderwijs in Nederland is een lachertje qua curriculum en moeilijkheidsgraad.  
 
Van de andere kant vind ik het belachelijk dat de overheid zo bezuinigd. Ik vind dit vooral belachelijk omdat ze doen alsof ze het onderwijs verbeteren en erin investeren terwijl ze gewoon centen nodig hebben om het budget te dichten en onderwijs is een makkelijk slachtoffer. Dat is het meest kwalijke aan deze hele zaak.

Waar haal je de wijsheid vandaan dat Nederlands onderwijs zo makkelijk is? Bij uitwisselingen naar het buitenland blijkt vaak dat het in landen als Frankrijk, Scandinavië of Amerika helemaal niet zo veel moeilijker is, soms juist veel makkelijker.  
Als je eenmaal binnen bent, heb je het ergste gehad zeg maar.

Het is gewoon belachelijk dat de overheid ‘moet’ bezuinigen op het onderwijsstelsel in Nederland. In 2009 heeft de voorzitter toentertijd nog ‘geroepen’ dat het onderwijs in Nederland beschikt over een eigen vermogen van 10 miljard(Boek: society 3.0)… En wij maar denken dat er geld tekort is! Ik geloof er helemaal niks meer van.

“Econoom Jacobs ziet dit niet als een probleem. “Hoogopgeleiden behoren tot de best verdienende groep van de bevolking”. 
Haha, mag ik even lachen. Kijk op de sites van ‘Werken bij de overheid” en ‘Werken bij het rijk’. Nauwelijks vacatures voor hoopopgeleiden en een salaris dat gelijk is aan dat van iemand met Mavo en 20 dienstjaren.

Het doet me goed dat er hier mensen zijn die onderscheid maken tussen de verschillende studies. Ik ben zelf 3e-jaars student aan de TU delft en daar zijn ze de afgelopen jaren flink wat strenger geworden. Vakken zijn moeilijker geworden. Een 5,5 is pas voldoende en er geldt niks aan compensatieregelingen. Slagingspercentages van <40% zijn normaal en bij 50% wordt een vak 'gemakkelijk' genoemd. Als ik dan hoor dat men bij de studie rechten in Utrecht in opstand komt omdat 'maar' 60% het vak haalt zakt m'n broek daar vanaf.  
 
Ik wil nu niet zielig doen. Ik doe wat ik leuk vind en ik werk er keihard voor. Dat geeft gelukkig voldoening. Maar met de langstudeerdersboete moeten ze in de toekomst wel melden welke studies moeilijker zijn en welke makkelijker. Zo kun je van te voren beter een 'begroting' opstellen voor je studietijd. En er zou strenger moeten worden toegezien op hoeveel ects een vak waard is. Want als ik  
3 punten voor een vak krijgt waarvoor een vriend van me in Utrecht er 7,5 krijgt vind ik dat zwaar onterecht.  
 
Ik ben best bereid in mezelf te investeren. Ik wil best een beetje op m'n StuFi inleveren als die besparing wordt besteed in het onderwijs. Maar kom niet met zo'n baggerboete aanzetten. Als je boetes wilt uitdelen, doe het dan aan 'langcursisten'

Ewen mooie studie volgen en vervolgens gaan werken op een terrein dat niets met je studie te maken heeft. Waarom dan die studie gevolgd? Dat is geldverspilling. Maar er is een alternatief: een studie Academische Vorming instellen. Die studie kan aansluiten bij de algemene functie-eis van veel werkgevers: WO-niveau.

Dat het voorstel alles op 1 hoop probeert te vegen wijst ook uit het feit dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen vol- en deeltijd variant. 
 
Bij een 2-jarige (voltijds) master die in deeltijd wordt gedaan treedt na 3 jaar de boete in werking terwijl er toch echt 4 jaar voor staat. 
 
Hoezo leven lang leren?

Nog enig andere invalshoeken, voorzover ik ze allemaal heb kunnen scannen: 
1. De mensen die over emigreren praten: stuur een kaartje als je werkelijk gegaan bent (niet dus). 
2. De mensen die vinden dat de overheid niet moet bezuinigen op onderwijs: maak uw extra belastinggeld alvast over. 
3. Niemand is verplicht om te gaan studeren op kosten van de staat, je krijgt nota bene nog geld toe, wat wil je nou eigenlijk? Meer eten uit de ruif die door een ander gevuld is? 
4. Het onderwijs – ik werk er zelf – is genadeloos inefficiënt. Ontzettend veel onnodige ballast, enorm veel bureaucratie. Elke opleiding zou in de helft van de tijd kunnen, waardoor er geen studieschulden meer zouden zijn. 
5. Ieder weet dat de meeste studenten van feest naar feest hoppen en dan hebben we ‘t over 20-plussers, waarom zij wel en hun werkende leeftijdsgenoten niet dan wel op eigen kracht en kosten? 
6. De beste leerschool is de praktijk. Werken en leren zou veel meer het gangbare model moeten worden in plaats van almaar theorie consumeren.  
7. De economie van de toekomst is er één van specialisten die hun kennis delen via internet. Daarom ook moet er een einde komen aan die oneindig brede opleidingen, waarvan de geleerde stof nog voor geen 10% meer wordt gebruikt in het arbeidzame leven. Algemene ontwikkeling? Ook dat gaat sneller en beter in real life dan in lokaal en kroeg. 
8. Het eeuwige denken in “het krijgen/nemen van een baan” is hemeltergend; elke student kan vandaag nog beginnen met zijn eigen onderneminkje via internet, we hebben schreeuwend behoefte aan innoverende ondernemers, niet aan consumerende baannemers. 
9. Wie zich zorgen maakt over een studieschuld van 25000 euro met een rentepercentage van 1,5% en een schier oneindige aflossingstermijn is niet geschikt voor werk met een grote verantwoordelijkheid. 
10. Die 3000 euro is geen boete, maar een sterk gereduceerd tarief voor nóg langer studeren op kosten van de staat.

@Marjan: zelden zo’n lange lijst met vooringenomen meningen en onjuistheden gezien over dit onderwerp. Het allemaal langslopen kost me te veel moeite (en lijkt me ook niet echt nodig) maar om er een paar pareltjes uit te pakken: 
- het stuitende karikatuur van “studenten die alleen maar in de kroeg hangen en van feest naar feest gaan”; projectie van je eigen studietijd? Uit cijfers blijkt dat studenten gemiddeld zo’m 30-35 uur studeren en 15 uur werken per week: precies, een stuk langer dan gemiddeld. Hoe lang werk jij? 
- “de beste leerschool is de praktijk”, terwijl er recent nog onderzoeken is gedaan waar uit blijkt dat duale opleidingen in het hbo helemaal niet effectiever zijn dan het reguliere onderwijs, dat dit “het gangbare model” zou moeten worden is onzin. 
- “elke opleiding zou in de helft van de tijd kunnen”: hiermee bewijs je duidelijk niet te werken in een positie waarbij je ook maar een beetje overzicht hebt over de opleidingen in het hoger onderwijs, of de manier waarop jongeren in deze leeftijdscategorie zich ontwikkelen.  
- “eten uit de ruif”: abjecte manier om iedereen die studeert neer te zetten als profiteur en uitvreter, die “op kosten van de belastingbetaler” maar wat aanklooit. Alsof de samenleving geen profijt heeft van al die hoger opgeleiden! Alsof mensen niet staan te springen om meer mensen in het onderwijs, de zorg, om meer ingenieurs en technici. 
- “rente van 1,5%”: is inderdaad de huidige rente, maar die kan oplopen tot 4%. 
 
tot slot: ik maak iedere maand een flinke kwak belastinggeld over. Voor zover dat naar het onderwijs gaat, doe ik dat met liefde. Ik kan nog wel wat zaken opnoemen waar het ook heen gaat, waar ik minder gelukkig ben.

Beste Marjan, 
 
Je zegt dat je in het onderwijs werkt. Misschien tijd om je eigen steentje bij te dragen: je eigen functie opheffen en zelf een bedrijfje te gaan starten? Want praktijkervaring is immers veel waardevoller dan college, dus waarom hebben we dat dure en inefficiente onderwijs uberhaupt nog! 
 
Groeten van een geëmigreerde ex-student (die 4% rente heeft moeten betalen over haar studieschuld).

Beste Caroline, in 1996 heb ik al uit eigen beweging ontslag genomen bij m’n school (als directielid) en sindsdien heb ik m’n eigen bedrijfjes, onder meer in het adviseren van scholen… Ik weet dus echt waarover ik het heb, ben niet van het onderwijs afhankelijk voor mijn inkomen, dus durf de dingen bij de naam te noemen, ook in m’n vak. Waarom er niets verandert, is omdat er teveel eigen-belangen zijn bij het Ministerie, de scholen en de zee van omrandende dienstverleners. Daar gaan de besluiten tot verandering niet wegkomen. Maar over een jaar of tien zal de wal het schip echt wel gekeerd hebben en hebben we een nagenoeg volledig gedigitaliseerd afstands-onderwijssysteem met de 10% beste docenten in elk vakgebied, de overige 90% moet iets anders gaan doen, bijvoorbeeld coachen van studenten. Als we daarnaast, zoals ook Ruud mooi zegt, durven overstappen van allerlei onnodig “breed gedetailleerde” opleidingen naar meer “academische vorming” en echte specialismen, weet ik zeker dat het leeuwendeel van de opleidingen in de helft van de tijd kan, zeker als er onmiddellijk toepassing en interactie kan plaatsvinden met de praktijk.  
Tenslotte over efficiëntie: neurologisch onderzoek (dus geen uitkomstgedreven onderzoek naar hoeveel tijd studenten aan hun opleiding besteden, laat staan de vraag hoe effectief die tijd was) heeft allang geleden aangetoond dat wij gemiddeld genomen zo’n 10% onthouden en kunnen toepassen van wat we hebben gelezen en 20% van wat we hebben gehoord. 90% onthouden we en passen we toe van wat we aan anderen hebben moeten uitleggen en 80% van waar we met anderen aan gewerkt hebben. Desondanks is het onderwijsstelsel (uitgezonderd opleidingen met veel praktijkles en stage) net als eeuwen geleden nog voor ‘t grootste deel gebaseerd op de eerste twee, stapel boeken en een docent die praat. En ik snap die docenten die dat leuk vinden ook wel, maar dat is een andere discussie. 
PS: Heb ook nog twee dochters in het hoger onderwijs, ook vanuit die hoek hoor en zie ik ‘t nodige. Gelukkig hebben zij ‘t al begrepen, eigen zaakje starten in plaats van bier rondbrengen (kan ook leuk zijn trouwens, maar kost per saldo geld), maximaal lenen van de overheid tegen 1,5% , niet per se gaan voor een papiertje, maar voor interessante kennis en een waardevol netwerk. Erg hè?

Beste Marjan, 
 
Dank voor je toelichting; dat plaatst je antwoorden in context. 
 
Dat het hoger onderwijs efficienter kan, verbaast mij niets en dat het eindeloos doorstuderen niet meer van deze tijd is, lijkt mij evident (zie mijn eerste comment bovenaan deze pagina).  
 
Waar het mij om ging is dat de huidige kabinetsmaatregelen alleen maar een beetje straf geven en verder weinig doen in het aansporen van excellentie. In mijn beleving kan die excellentie (tenminste voor een deel) juist worden bereikt door betere en intensievere colleges.  
 
Als student was ik ook teleurgesteld door het schamele aantal contacturen, maar degene die ik had heb ik – uitzonderingen daargelaten uiteraard – ervaren als verrijkend. Dit waren niet alleen eenrichtings-hoorcolleges, maar juist discussies en contact met anderen. Ook al was niet alles direct in de praktijk toepasbaar en onthoud ik inderdaad niet de volle 100%, het heeft mij een bepaald denkniveau gegeven die ik nu gebruik op mijn werk. 
 
Waarmee ik alleen maar wil zeggen dat ik denk dat deze bezuinigingen loos zijn, het onderwijs niet zullen vernieuwen, maar echte vernieuwing heel wat meer stimulus nodig heeft. Maar dat vernieuwing noodzakelijk is, daar zijn we het blijkbaar over eens. ;-)

Goedkoper en beter? Laten we eens beginnen met de managers/apparatsjik gewoon op te nemen in de CAO. Desnoods in schaal 40. Maar wel met functioneringsgesprekken en afrekenen op prestaties. Momenteel worden de grotere scholengemeenschappen verdeeld over de politiek. Elbers van Kef Kef ;66 voor om Inholland uit te leven Cda bij Fontys etc. 
Daarna moet iedereen in schaal 10 of hoger even het boek “Bullshit Management ” van Jos Verveen lezen. Misschien dat we dan ervoor kiezen om het management ( “De plaag van deze tijd” ) normaal te laten meedraaien tussen de gewone mensen. En mensen met feeling voor het onderwijs op managementplaatsen. Zioe: Eindhovens Dagblad 1/9/2011.

Leuk en aardig. Ik ben student en heb nu al moeite om rond te komen. Nu is ook nog eens een tweede studie niet meer aantrekkelijk