Hoeveel ‘brussen’ heb jij eigenlijk?
Ingmar Vriesema vroeg next-lezers een Nederlands woord voor 'broers en zussen' te bedenken, het woord 'brus' is de winnaar
‘De Engelsen zeggen siblings, de Duitsers Geschwister, de Zweden hebben syskon, de Noren søsken en de Denen zeggen søskende. En de Nederlanders? Die zwijgen.’ Met deze woorden deed Ingmar Vriesema, NRC-redacteur en auteur van Het Beroemde Broer en Zus Boek, tweeënhalve week geleden in de papieren nrc.next een oproep aan de lezer om een Nederlands ‘broerzuswoord’ te bedenken. Ruim tweehonderd mails kwamen binnen.
Vandaag schrijft Vriesema in nrc.next over de suggesties die hij kreeg toegestuurd. Vooral samenstellingen van ‘broer’ en ‘zus’ bleken populair:
Gebroezum, brus, brozus, brussies, zoers, bris, brusling of broester. En ook het Engelse sibling is een inspiratiebron: sibbels, sibbelingen, sibbers, sibbelaars, siblanten.
Maar ook veel broers en zussen zien zichzelf blijkbaar als gevogelte, merkt de auteur op, want de woorden ‘nest’ en ‘broedsel’ worden in allerlei combinaties aangedragen. Nestverwanten en nestmaten, gebroedsel, oudergebroed en adergebroed. Het woord ‘nestgenoten’ had liefst zeven inzendingen. Andere suggesties waren naastkomelingen, zijkinders, bloedjes, medekinderen en het klinkende neologisme ‘pamaten’ (uitgelegd door de inzender met ‘van dezelfde pa en ma’).
Maar de absolute winnaar is de samenstelling ‘brus’, meervoud ‘brussen’.
Bijna een op de vijf inzenders noemde die term. Simpel, kraakhelder en – zo blijkt uit een handvol mailtjes – al jaren jargon onder jeugdhulpverleners en pedagogen. ‘Brus’ of ‘brusje’ als synoniem voor het broertje of zusje van een hulpbehoevend kind. Emeritus hoogleraar kinderpsychiatrie Frits Boer noemt ‘brus’ een „ideale term”, behalve dat er de associatie van pedagogiek aan vastkleeft. „Er moet dus iets aan het imago van de term ‘brus’ gebeuren.”
De meest recente Dikke van Dale, uit 2005, noemt ‘brus’ nog niet. Maar het woord is wel opgenomen in de elektronische editie, in 2008. Kortom, in de volgende papieren Van Dale (publicatiedatum nog onbekend) staat het woord ‘brus’ hoogstwaarschijnlijk afgedrukt, meent Vriesema.
Wat vinden jullie van het woord brus? En nu we het toch over woorden hebben, wat vinden jullie van de term ‘papa-dag’? Paulien Cornelisse vindt ‘m in ieder geval vreselijk.
Hmpf…
Mwah… : ))
T mot maar. We hebben niks beters.