Stappenplan: Hoe mep je ‘n inbreker uit je huis?

Een inbreker achtervolgen mag. Maar kijk uit met waakhonden

Criminal-Law-Attorney-480x360 Stappenplan: Hoe mep je n inbreker uit je huis?

De afgelopen maanden verdwenen er iPhones uit de kleedkamers van het Frans van Otten Stadion in Amsterdam en koolzuurcilinders die 120 euro aan statiegeld opbrengen. Drie stadionmedewerkers van het stadion en een beveiliger besloten de inbreker op te wachten.

Op een avond was het raak: de inbreker werd op heterdaad betrapt en de beveiliger nam de man in een nekklem. Onvoorzien gevolg: de 50-jarige inbreker raakte in coma. Nu zit de beveiliger vast wegens poging tot doodslag. De zaak zorgde voor ophef in de Tweede Kamer.

Maar wat  moet je zelf weten voordat je een  inbreker het huis uit jaagt? nrc.next-redacteuren Reinier Kist en Maite Vermeulen maakten voor nrc.next dit stappenplan:

Stap 1: ken de regels

Of je een inbreker mag slaan hangt af  van twee rechtsbeginselen: noodweer en noodweerexces. Noodweer wordt  in artikel 41 van het Wetboek van Strafrecht uitgelegd als het gebruiken van geweld voor ‘de noodzakelijke verdediging van eigen of eens anders lijf, eerbaarheid of goed tegen ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding.’ Let daarbij op de frase ‘of eens anders’: het gaat niet alleen om je eigen lijf, eerbaarheid en goed. Als je in een museum iemand een mes ziet trekken om een schilderij aan gort te snijden, mag je dat mes dus uit zijn handen trappen. En een benzinedief mag door iedere automobilist worden klemgereden.

Het ‘noodzakelijk’ verdedigen slaat op proportionaliteit: toen een vrouw een tasjesdief doodreed, oordeelde de rechter dat dit niet proportioneel was. Maar hoe extremer de situatie, hoe meer er mag.

Verder moet het geweld dat je gebruikt onder noodweer aan het subsidiariteitsbeginsel voldoen. Dat wil zeggen: je moet kiezen voor het minst ingrijpende middel om je te verdedigen. Docent strafrecht Nico Kwakman: “Als een  oud vrouwtje je wil neersteken met een breinaald mag je haar niet met een dubbelloops geweer neerschieten. Je kan dan namelijk ook de breinaald afpakken, of wegrennen.”

Noodweer is dus legaal geweld. Mocht je de grenzen van noodweer overschrijden, door bijvoorbeeld een inbreker nog eens na te trappen, dan kun je een beroep doen op noodweerexces. Dat kan als er sprake is van hevige emotie, zoals angst, paniek of woede, waardoor je ontoerekeningsvatbaar wordt. Bewakers worden geacht hierop voorbereid te zijn en zij zullen dus niet snel aanspraak kunnen maken op noodweerexces.

Stap 2: bereid je voor

Mag je jezelf bewapenen tegen inbrekers? Een Nederlandse appelboer hing een geweer op bij de voordeur, en zette dat ’s nachts op scherp zodat het zou schieten zodra er iemand binnenkwam. Zo’n boobytrap zetten mag niet, oordeelde de rechter.

Maar bijvoorbeeld een honkbalknuppel onder je bed leggen? Dat kan in ieder geval een succesvol beroep op noodweer in de weg staan. Door je te bewapenen neem je namelijk het risico op escalatie. Het gevaar bestaat dat je het wapen te snel gebruikt.

Wie een inbreker in koelen bloede neerschiet, kan dan ook op weinig begrip van de rechter rekenen.

Wapens in huis hebben mag sowieso niet, maar dat is niet relevant als het om inbraak gaat. Zo werd een vrouw vrijgesproken nadat ze indringers in haar huis had neergeschoten (er was sprake van noodweerexces omdat ze werd aangerand), maar ze werd wel veroordeeld voor illegaal wapenbezit.

Waakhonden zijn een grensgeval. Je moet in ieder geval een bord ophangen met een waarschuwing. Agressieve honden op een inbreker afsturen mag in geen geval: de eigenaar neemt dan het risico dat de inbreker wordt doodgebeten.

Stap 3: houd de inbreker aan

Als je een inbreker op heterdaad betrapt, mag je hem aanhouden. Maar je mag daarbij geen onnodig geweld of wapens gebruiken. Doe je dat wel, dan maak je je schuldig aan eigenrichting. Dat betekent: daders van misdrijven bestraffen zonder dat hier een (straf)rechterlijke procedure aan te pas komt, en dat is strafbaar. Mocht je toch buitenproportioneel geweld gebruiken, dan kun je daar nog mee wegkomen met een beroep op noodweerexces. Een inbreker aanhouden doe je door te roepen: “Halt! Burgerarrest!” Vervolgens neem je hem in de houdgreep. Even opsluiten kan ook. “Maar pas daarmee op”, zegt docent strafrecht Nico Kwakman. “Voor je het weet word je beschuldigd van onrechtmatige vrijheidsbeneming.”

Stap 4: hup, er achteraan!

Een inbreker achtervolgen mag. Maar ook hier moet het geweld dat wordt gebruikt proportioneel en noodzakelijk zijn. In 2002 renden de eigenaar en bedrijfsleider van een Albert Heijn in Amsterdam achter een winkeldief aan, waarop ze hem mishandelden. Die mishandeling leverde hun een boete op, die prins Bernhard aanbood te betalen.

Bovendien geldt ook hier het gevaar voor escalatie. Anderen kunnen namelijk bij het geweld betrokken raken. In het Gelderse Kerkdriel werd tijdens de jacht op een inbreker een achtjarig kind aangereden.

22 reacties op "Stappenplan: Hoe mep je ‘n inbreker uit je huis?"rss-icon

Als officier b.d. ken ik de betreffende regels en onderschrijf deze grotendeels. 
Mijn voorbehoud betreft het volgende:  
 
Stel: ik hoor ‘s nachts gestommel en ga in mijn pyama en bewapend met mijn blote handen en voeten en een klein zaklampje (want een knuppel of keukenmes is taboe) op onderzoek uit. Wordt geconfronteerd met een inbreker die jonger en lichamelijk sterker is en ook boordevol adrenaline zit. Dat geeft toch een wat hulpeloos gevoel.  
 
Kortom: ga op zoek naar materialen die niet duidelijk als wapen opvallen, en waarvan niemand met vreemd vindt wanneer je die in (of nabij) je slaapkamer bewaart.  
 
Persoonlijk verf ik nog wel eens wat op de bovenverdieping. Dan spuit ik die spulletjes bij voorkeur fluoriserend geel of oranje. Er blijft weleens zo’n spuitbusje slingeren.

Rob, ik begrijp het allemaal niet. Wat zijn dat dan voor materialen die niet overduidelijk wapens zijn, en hoe kan het helpen die materialen opvallend te schilderen? 
 
Ik vind het overigens toch wat vreemd dat je geen honkbalknuppel onder je bed mag bewaren. Met de rest van de genoemde wetten ben ik het wel eens.

Als eigenaar van een lieve labrador-lobbes nog een vraag die mogelijk meer lezers betreft: 
 
Een inbreker die haar aait wanneer ik niet thuis ben, wijst zij waarschijnlijk de weg naar de koekjes. Maar toen mijn partner werd opgehaald met de ambulance, was het goed dat zij in een bench was opgesloten, want ze was razend en zou het ambulance personeel aangevallen hebben. De betreffende verpleegkundige vertelde dat dit vaker voorkwam.  
 
Dus ook een lieve hond kan bijten. Dat brengt mij bij twee vragen: 
 
1. Wat indien ik een ” burger-arrest” uitvoer en er volgt een worsteling,en zij besluit mee te gaan doen waarna de inbreker gewond raakt?  
 
2. Wat indien mijn hond alleen thuis is en in een ongekende vlaag van territoriumdrift een inbreker besluit aan te vallen ? 
 
Is zij dan een waakhond? Let wel, het betreft geen op aanvallen getrainde hond. Integendeel, (te hard) bijten is haar afgeleerd. Mijn deur heeft dan ook geen “hier waak ik” bordje. Is het verstandig zoiets op te hangen (hoe walgelijk zoiets ook moge zijn)?

@ rob.  
Rechtenstudent hier. 
Het is essentieel of de bezitter van de hond opdracht/instructie geeft aan de hond. Als de bezitter dat niet doet dan valt de hond de inbreker dus op ‘eigen energie’ aan en dan is de bezitter minder aansprakelijk.  
Maar volgens mij is er voor een hond die een inbreker aanvalt genoeg rechtvaardigingsgrond om van geen aansprakelijkheid te spreken.

Ik zou ervan uit gaan dat de burger gestraft wordt en de dader vrijuit gaat in Nederland. Zolang je hiervan uit gaat, kan het alleen maar meevallen…

@Stone E 
Jouw standpunt vind ik cynisch ten opzichte van de rechtspraak in ons land. Soms lijkt mij die ook te kritisch op het slachtoffer dat zich (heftig) verweert. 
 
Desondanks is een (mogelijk) overlijden van een dader zoals nu in het stadion niet iets om lichtvaardig af te doen als “eigen schuld, dikke bult”. Om een paar honderd Euro diefstal te voorkomen, is een mens gestorven. Dat vraagt om onderzoek en introspectie. Was het dat waard?  
 
Twee weken geleden is er bij mijn buren ingebroken en zijn waardevolle voorwerpen gestolen terwijl het echtpaar boven lag te slapen.  
 
De door mij gestelde vragen zijn dan ook serieus: wat mag ik wel en wat niet?  
 
Ben wel bang dat een roep “burgerarrest, geef u over” resulteert in een mes tussen mijn ribben, tenzij kracht bijgezet door “a big stick”

Ik woon in Thailand en heb al een paar keer een inbreker in de kraag gevat zien worden door burgers. De lieverd wordt dan eerst even onder handen genomen, en dat vinden we helemaal niet zielig hoor. Het motto is hier dan ook “met je poten van andermans spullen afblijven, anders krijg je klapjes”. Vandaar dat je hier ook rustig je fiets,brommer,auto en winkelwagentje even onbeheerd achter kan laten.Ga maar eens in Amsterdam proberen, ik zet de stopwatch wel 
aan…

Een oude race fietsje onbeheerd en niet op slot aan de straat in het centrum van Amsterdam doet ongeveer 24 uur! 
 
Ketting lag er af

Dit is allemaal onzin. In onze moderne “democratische” wereld. Is de overheid bezig met geld verdienen. (voor zichzelf natuurlijk). De politie doet niets om ons (gewone burgers) te beschermen en justitie is bezig met vakantie bonnen te geven aan iedereen. Behalve natuurlijk de gewone burger. Als hij zichzelf of zijn bezit verdedigd dan moet hij natuurlijk gestraft worden. Dat is de onzin. In een gemeenschap waar de overheid zijn plichten NIET vervuld, heeft de burger HET RECHT om zichzelf te verdedigen.

@ Dr P 
Een honkbalknuppel is duidelijk een wapen. Een wandelstok of kruk is dat niet. Een spuitbusje verf (of deodorant) dat “toevallig” voorhanden is, is geen wapen. Ook niet wanneer je een inbreker in het gezicht/ogen spuit.  
 
Dus heb je niet ” met voorbedachten rade” een wapen voorhanden gehad, maar gewoon “iets” gegrepen dat voorhanden was. Is een wereld van verschil voor de wet.

Rob, bedankt voor de uitleg. Ik begrijp nu dat een honkbalknuppel als wapen beschouwd wordt omdat het niet het voorwerp is dat men typisch in de slaapkamer gebruikt. Het hangt dus sterk van de omstandigheden. Ik kan me ook voorstellen dat een beoefenaar van de honkbal sport minder risico loopt te worden aangeklaagd als hij zijn (gehele) uitrusting in de slaapkamerkast heeft opgeslagen.

Zelf heb ik ook wel eens gedacht aan een putter (golfclub) en een paar golfballetjes. Maar mijn bezwaar bij dat soort maatregelen is dat de rollen omgedraaid kunnen worden. Wil ik met mijn eigen golfstok geslagen worden als een jongere, sterkere gast die van mij afpakt?  
Ooit heb ik uitgehaald met mijn aluminium koffertje naar een auto-inbreker. Op het laatste moment heb ik me ingehouden, omdat ik me – gelukkig op tijd – realiseerde dat ik hem er mee zou doodslaan. Dan heb ik ‘m maar hard schreeuwend uitgejouwd. Toe ie begon te huilen heb ik ‘m dan laten gaan, geen zin om zo’n junk naar een politiebureau te brengen voor een poging tot inbraak (dit was van voor de mobiele telefoon).

Kan nog leuk worden als je een inbreker in de SM kamer betrapt..

De wet en de reactie van “Rob”, die afgaande op zijn manier van spreken inderdaad wel echt een officier zal zijn, spreken boekdelen over hoe het er voor staat in dit land.  
 
(Geparafraseerd) “Er is iemand gestorven voor een paar honderd euro is het dat waard?”  
 
Nou het spijt me bijzonder beste Rob, maar de omstandigheden doen er wel degelijk toe in deze situatie. De CRIMINEEL, die actief iemand anders’ rechten met voeten treedt, faalt en sterft. Een beter voorbeeld van ‘Boontje komt om zijn loontje’ kan ik mij werkelijk niet voorstellen en ik voel mij dan ook compleet gerechtigd om te stellen dat ik niet rouwig zal zijn om zijn overlijden. Hij nam het risico door het criminele pad op te gaan, en verloor. Simpel. Het alternatief is namelijk het bestraffen van het slachtoffer, en in een WERKELIJKE rechtstaat hoort dat gewoon niet te gebeuren. Ik begrijp dat je als politie/justitie geacht wordt van je werkgever om kromme zaken recht te praten, maar dat is nu precies wat je NIET zou moeten doen.  
 
Hierboven zie je diverse uitingen van cynisme over boetes en de schuld neerleggen bij het slachtoffer. Dat komt echt niet uit de lucht vallen. Als overheid/politie/justitie zou ik mij deze uitingen BIJZONDER zwaar aanrekenen en zo snel mogelijk zorgen dat dit omslaat. Zo niet, dan zijn de consequenties ook voor hen als men het recht in eigen hand nemen.

een honkbalknuppel in bezit hebben mag wel mits je er een honkbal en/of handschoen bij in huis hebt … immers nooit zal kunnen bewezen worden dat je die spullen niet gebruikt om gewoon een balletje te slaan in het park !!

Wat nou als een politie agent (in burger) in dienst (hoe onwaarschijnlijk het ook is) en bij je inbreekt en je geeft die een paar flinke tikken? Daarna burgerarrest op een agent? Dit hoeft trouwens niet alleen bij inbreken zijn..

Zelf een schroevendraaier of een hamer gebruiken. En dan de inbreker als hij plat gaat een mes in zijn handen duwen ( let op de vingerafdrukken!) Hoe de inbrker en fysiek ook aan toe is. Hij heeft het eerste gedreigd jou neer te steken. Ook als je hem van achter neersteekt. Dat is in het vuur van het gevecht gebeurd. Mogelijk zelf een krasje met dat mes op je arm zetten en klaar is kees. Weer een inbreker minder.

In een column wordt vaak geprovoceerd en worden zaken belachelijk gemaakt. Helemaal goed. 
 
Maar het gevoel bekruipt me dat sommige reacties hierboven serieus zijn. Dat mensen het helemaal oké vinden om eigen rechter te spelen. Om een inbreker (waarvan overigens niet eens vast staat dat hij eerder in dat pand was geweest) zwaar te mishandelen of zelfs te vermoorden. 
 
Zouden diezelfde mensen het ook oké vinden als een ander het recht in eigen hand neemt als het om henzelf gaat? Een rekening bewust ten onrechte niet betaald: een steen door je ruit. Daarna nog niet betaald: de schuldeiser breekt je arm. Geef je mij in het verkeer geen voorrang of rijd je door rood, dan mag ik je aanrijden. Immers: als de ander zijn eigen belangen boven die van jou stelt, mag dat toch? 
 
De overheid is de enige die mag straffen. Als je jouw geweld niet kunt beperken tot wat strikt noodzakelijk is om de overheid zijn werk te laten doen, dan ben je zelf een crimineel.

Het is erg belangrijk dat je vooraf je huis en je bezittingen goed beveiligd. Deugdelijk ang- en sluitwerk, maar zorg ook dat alles goed gesloten is. Dan zijn zelf bedachte vergrendelingen en ontsluitingssystemen vaak moeilijker te openen dan bestaande veiligheidssloten. Hier is de inbreker niet op voorbereid en staat vaak voor een raadsel. Zorg dat u een dubbele (betrouwbare) beveiliging op uw deuren (en eventueel uw ramen)hebt. Als u de deur opent mag de inbreker u niet met deur en al opzij kunnen drukken en zo gewoon bij u binnenstappen. Laat niemand die geen afspraak heeft gemaakt en die u niet kent binnen hoe vertrouwd of hoe zielig het ook klinkt. Hebt u een afspraak die u niet 100% vertrouwd zorg dan dat u niet alleen bent. Laat niemand binnen en open geen deur als u alleen bent of als de anderen niet weten dat er iemand aan de deur staat. 
Zorg dat de inbreker of belager wordt vastgelegd op film of beeld, liefst vooraf al. Zorg dat de inbreker of belager wordt gemerkt via een onuitwisbare marker, hiervoor zijn gelspuitbusjes in de handel en vallen niet zoals pepperspray onder de wapenwet. 
Het beste werken nog afschrikmiddelen. Inbrekers checken jouw en je eigendommen op diverse punten en besluiten dan al dan niet over te gaan tot de voorgenomen actie. Honden schrikken af, stickers met beveiligingsapparatuur schrikken af, videocamera’s zichtbaar geplaatst schrikken af, opgeruimd en goed georganiseerde indruk schrikt af. Dan zorg ervoor dat de inbreker gaat twijfelen, b.v. plaats een briefje naast de voor- en achterdeur met de tekst ” De vorige inbreker kwam zwaar op de koffie na zijn inbraak. Wil jij ook een kopje koffie? Kom dan maar binnen.” of “In deze buurt hebben de bewoners afspraken gemaakt en houden we alle huizen goed in de gaten. We leggen verdachte en criminele acties vast op beeld en geven deze direct door aan de politie. We bellen ook meteen als we verdachte personen of zaken signaleren. Je bent gewaarschuwd en je staat al op beeld.” Voeg eventueel een politie en justitie logo toe. 
Ga op training en leer hoe je jezelf op een veilige manier kunt verdedigen via diverse afweer- en controle technieken kun je belagers goed afweren en onder controle krijgen, bovendien raken ze niet (of nauwelijks) gewond. En, zoals bovenaan beschreven wordt ken de regels! Erg belangrijk. 
Dan is het inderdaad raadzaam middelen ter beschikking te hebben die belagers tijdelijk uitschakelen. Pepperspray is verboden, maar deodorant (bijvoorkeur axe dry in minispuitbuje) mag je bij je hebben en kun je prima gebruiken om iemand op dezelfde wijze tijdelijk uit te schakelen. Zorg ook dat je iemand na een burgerarrest veilig kunt aan- en vasthouden. Dat kan bij voorkeur met handboeien of een zware uitvoering tie-rips (tie rips goed bevestigen en altijd controleren). 
Bewaar je belangrijke spullen zoals sleutels, portefeuille, identiteitspapieren, -pasjes, paspoort e.d. niet in je handtas als je gaat winkelen, maar stop ze in je binnenzak of broekzak. Neem niet meer geld en pasjes mee dan je nodig hebt. Ga eventueel winkelen met een paraplu of wandelstok (zwaardere uitvoering) en leer in een training wat je ermee kunt doen.  
U hebt veel gevaarlijk “wapens” nu al in huis. Als u die gebruikt is het altijd gevaarlijk en loop uzelf ook gevaar, bovendien moet het geweld dat u toepast proportioneel zijn en hou dat maar eens in de hand. Ook uw stem en met woorden kunt u zich vaak goed verdedigen zonder slachtoffers te maken. 
Ik zou nog veel meer over dit onderwerp kunnen zeggen, maar hier laat ik het even bij. Tot slot zou ik opmerken bedenk altijd; bezint eer ge begint.

Blijft een moeilijk punt. Na 18 dagen discussieren komen we iedere keer op het zelfde terug. Je wilt jezelf, je eigendommen en je dierbaren graag verdedigen, maar mag vervolgens verdomde weinig volgens de regels van de wet. En voor dat je het weet zit je zelf achter tralies………. De wereld op zijn kop. 
Twee weken geleden is er bij ons thuis ingebroken terwijl we lagen te slapen. Ik ben niet wakker geworden, wat ik heel erg vind. Buren en goede vrienden zeggen: wees blij, je weet nooit wat het had kunnen gebeuren wanneer je ze wel had gehoord”. Maar ik denk ook aan de andere kant van het spectrum: ik had ze niet gehoord en stonden ineens boven in mijn slaapkamer met een pistool op mijn voorhoofd om te vragen waar de kluis en de autosleutels zijn……. 
Het trauma wat jezelf en je gezin wordt aangedaan is groot. Wapenwet of niet, proportioneel geweld of niet, noodweer of niet, is het niet logisch dat je binnen jouw “comfort zone” jezelf, jouw dierbaren en jouw goederen bewaakt en beschermt? 
 
Mark Rutten heeft gelijk; het is het risico van het vak. Laten we er nou geen doekjes om binden!

Tip:  
 
Gewoon een zeer krachtige luchtbuks kopen. De meest krachtige modellen zijn zelfs sterker dan een .22 long rifle patroon (voor vuurwapens) Compleet legaal, mits niet lijkend op een echt vuurwapen (dat doet het ook niet omdat er geen magazijn en grendel inzit)  
 
Je zoekt dan wel het uiterste op wat mag. Een kruisboog kan eventueel ook. Wachten met vuren totdat die persoon zelf naar een wapen grijpt. Rechters worden momenteel goed tot de orde geroepen door de bevolking, en lijken soepeler te worden met noodweer(exces) En terecht.

Sorry dat ik dooie koeien uit de sloot haal (oude discussie) maar sommige mensen slaan hier de plank nogal mis (o.a. guido). 
Het is irrelevant wat de wet zegt, wij zijn VRIJE mensen geboren in GEVANGENSCHAP gebonden aan leiders die wij niet willen en regels waar wij zelf weinig tot geen inspraak bij hebben, regels waarvan velen geen enkel doel hebben behalve onze vrijheid zover mogelijk te beperken. 
Ben jij persoonlijk (of iemand anders zoals familie, kinderen, etc.) in gevaar?, dan heb je alle RECHT om je met alles wat je hebt te verdedigen. 
Dat kan justitie je niet met een paar regeltjes tekst in een ‘wet’boek verbieden, dat ze je op basis van hun VALSE autoriteit wel de gevangenis in kunnen smijten is een heel ander verhaal. 
Als hier iemand inbreekt kan ik beloven dat die inbreker niet levend wegkomt (zelfde principe op straat, valt iemand mij aan met of zonder wapen is die persoon zo zwaar de sjaak dat wil je niet weten)… 
 
En dan krijg ik altijd van die makke lammetjes (a.k.a. ‘sheeple’) te horen dat ik mij aan de ‘wet’ moet houden puur omdat het de wet is (en ik heb nog nooit van mijn leven een goed argument van die lui gehoord waarom ik dat zou moeten). 
 
Nou sorry mensen; ik steel niet, ik moord niet (hoewel ik bij zelfverdediging geen probleem zie bij het nemen van een leven, dat is nou eenmaal het risico dat het desbetreffende tuig accepteerd), ik zoek NOOIT ruzie, ik ben zelfs zeer kalm als ik zelf lastig gevallen word en eigenlijk het volste recht heb om er eentje KO te rammen (iets wat velen niet van zichzelf kunnen zeggen), ik breek de wet over het algemeen niet (bij toeval moet ik wel zeggen, want ik luister alleen naar mijn verstand en mijn gevoel voor rechtvaardigheid, AND THAT’S IT!) en NIEMAND op deze hele godvergeten aardkloot (ik kijk bij deze JOU aan, guido) heeft het recht om mij voor te schrijven dat ik dat recht zogenaamd niet heb (denken die mensen dat ik zwakzinnig ben ofzo?, ik ben niet van gisteren…). 
 
-Getekend; een vrij individu. 
 
[Gericht aan alle kuddedieren]