‘België danst op de rand van een vulkaan. Het is een ramp, ramper, rampst’
De brief van Peter Vandermeersch aan de Belgische Koning
Aan tafel bij De Wereld Draait Door noemde NRC Handelsblad-hoofdredacteur Peter Vandermeersch het mislukken van de Belgische regeringsonderhandelingen een ramp. De donkere dagen in België maakten volgens hem nu plaats voor “gitzwarte nachten”.
Het fragment van afgelopen maandag
Vandaag in nrcnext schrijft Vandermeersch in een open brief aan de Belgische koning Albert II dat hij “de onderhandelaars met de koppen” tegen elkaar moet slaan en hen desnoods opsluit in een Waalse mijn om tot een regering te komen. Want een regering moet er nu eindelijk komen. Vandermeersch: “we dansen op de rand van een vulkaan. Het is een ramp, ramper, rampst.”
Op 21 juli, de nationale feestdag, zagen wij voor het eerst een boze koning. Toen was er 403 dagen al geen regering. Nu zijn we 125 dagen verder, en de onderhandelingen zijn mislukt. Sire, ik zeg u: die boosheid was toen nog veel te beperkt. Nu moet u de onderhandelaars met de koppen tegen elkaar slaan en zeggen dat u het beu bent, dat de speeltijd over is, dat u niet van plan bent een staatshoofd te zijn van een land dat door politieke spelletjes naar de verdoemenis wordt gewerkt.
Majesteit! Er staan veel mooie kastelen in België. In een ervan moet u de onderhandelaars opsluiten en zeg hun dat ze zondag een akkoord moeten hebben. In vijf dagen. Anders gaan ze naar een Waalse mijn. Zeg hun: mijn geduld is op. Het is niet vijf voor twaalf. Het is al kwart over twaalf. En de uitgangen van dat kasteel moeten niet bewaakt worden door rijkswacht of leger maar door die blitse jongens die handelen in staatsobligaties. Dat zijn de mannen waar we nu bang voor moeten zijn. Woorden schieten tekort om België te beschrijven. We dansen op de rand van een vulkaan. Het is een ramp, ramper, rampst.
Dat akkoord mag niet zomaar een compromis zijn, maar een ernstige deal. Kijk wat de Spanjaarden gedaan hebben. Die stemden voor een regering waarvan ze wisten dat die ernstige besparingsmaatregelen zou nemen. Zeg dat u als staatshoofd van dit land weet dat de bevolking van dit land dit ook wil. En zeg: het kan! Er zijn al grote stappen gezet op het communautaire vlak, in dat vreselijke dossier Brussel Halle Vilvoorde, dat al sinds de jaren zestig op tafel lag. Doe dat ook op het sociaal-economische vlak. De tegenstellingen tussen Waalse socialisten en Vlaamse liberalen moeten ook daar opgelost worden.
Iets anders mag een Koning der Belgen niet aanvaarden, anders zakt het land in elkaar. Dan komt België onder curatele van Europa en het IMF. Kijk naar wat met Italië is gebeurd. Berlusconi is aan de kant gezet door de markten, niet door de Italiaanse kiezers. Dan zal de technocratie België overnemen, in een totaal faillissement van politiek en van democratie. Zeg: ik aanvaard dat soort spelletjes niet meer. Zeg: ik leg de lat hoger, de politici moeten er niet alleen uitkomen, maar ze moeten er héél goed uitkomen. En zeg dat de nieuwe regering geen roze verhaal vertelt maar toegeeft dat dit allemaal pijn gaat doen. Sire, ik weet dat een hoop Belgen dat zal aanvaarden, die zeggen nu al: bestuur ons!
Sluit daarom de huidige onderhandelaars op in een kasteel. Bevrijd hen van de angst voor hun achterban. De socialisten zijn panisch voor het effect van bezuinigingen op sociale zekerheid, de liberalen voor dat van lastenverhogingen. Bescherm hen tegen die angst, bescherm hen tegen die achterban. De ploeggeest die er was met het akkoord over Brussel Halle Vilvoorde moet weer terug. De lange duur van de onderhandelingen heeft zo veel kwaad bloed gezet, er zijn al zo veel ruzies geweest, komt dit gezin ooit weer bij elkaar? Juist daarom moet u hen opsluiten: om weer gemeenschap te leren kennen. En laat Bart de Wever maar buiten. Want die pleit nu voor technocratenbestuur, zonder Waalse socialisten. Maar het kan niet zonder die Waalse socialisten. Zonder hen is er geen draagvlak in Waals België.
Sire! Laat het niet gebeuren dat hier in België de euro zijn einde vindt, in dit land dat mede-stichter van de Europese Unie was, dat in zijn compromissen en verdeeldheid tussen Noord en Zuid altijd al een microkosmos van Europa was.
En anders proberen we het in de donkere diepte van een Waalse mijn. Misschien lukt het dáár dan wel.
Peter Vandermeersch,
Belg en hoofdredacteur NRC Handelsblad
