De vijf betaalbare kunstwerken van januari

De laatste We Like Art-selectie voor nrc.next

We Like Art wil graag de naar binnen gerichte kunstwereld een beetje opschudden. Als openhartige insiders signaleren en bespreken ze kunst van € 0 tot € 1.500 en geven aan waar je het voor welke prijs kunt kopen (eventueel met de Kunstkoopregeling). Op de nextblog selecteerde gastblogger Michiel Hogenboom elke laatste woensdag van de maand een favoriete top vijf. Deze afscheidspost is voorlopig de laatste, maar betaalbare kunst blijft beschikbaar via de site van We Like Art. Voor deze laatste aflevering beginnen we met een ‘conversation piece’ met kikkerperspectief.

1. Hester Scheurwater
Hester Scheurwater maakt internationaal naam met haar exhibitionistische grofkorrelige zelfportretten. In haar huis en tuin fotografeert ze zichzelf in de spiegel in een ballet van expliciete, geleende en soms oenige poses. Het lijkt een artistieke zoektocht naar de beeldvorming over onbelemmerde vrouwelijke seksualiteit. En in hoeverre dat mogelijk is in de slipstream van de dwingende geseksualiseerde beelden in de media.

Ehm, wat zien we? Even los van de eerste schok van de aanblik van een gespreid stel vrouwenbenen. Geen instant beschikbaarheid maar een mix van tonen en monsteren. Wij kijken naar de kunstenaar die ons dwars door de gruizige spiegel aankijkt. David Lynch meets Robert Mapplethorpe. Sex als oerkracht, vaak ongemakkelijk stemmend, zelden echt kinky. Foto’s met een kenmerkende rauwe ‘look and feel’. Soms op de plaats waar je het gezicht verwacht een harde flits.

Het ogenschijnlijk samenvallen van de kunstenaar, model en alter ego is iets dat veel kijkers op het verkeerde been lijkt te zetten. Hoe kun je zoiets schaamteloos doen, wat ben je dan voor iemand – lijkt een vraag die veel mensen bezig houdt. Een beetje zoals de pavlov bij het verschijnen van de roman Vochtige Streken van Charlotte Roche.

“Wat ben je aan het doen?” Aanvankelijk postte Scheurwater haar (met witte I-phone gemaakte) portretten als ‘object of desire’ alleen voor een Facebook achterban, nu met een betere camera voor een wat ruimer publiek. Het is een soort haat-liefde verhouding gebleken: Scheurwater en Facebook. Al verschillende keren werden haar updates wegens de expliciete details geweigerd en accounts geblokkeerd. Toch bleek het als podium voor de kunstenaar een dagelijks lifeline naar haar publiek van inmiddels 3.800 vrienden. Een eigen schare ‘reaguurders’, nooit te beroerd om vol begrip, liefdevol, sneu opgewonden of hilarisch te reageren.

Inmiddels is Scheurwater booming, onlangs op de cover van European Photography en met een interview in ZOO Magazine, momenteel met een mooi portfolio in het vermaarde C PHOTO – geselecteerd door de curator van het Kunsthaus in Zurich (verkrijgbaar bij Donner, Rotterdam). Binnenkort verschijnt haar boek Shooting Back bij Gerben & Keller in Zurich samengesteld door de internationale fotografiebobo Walter Keller, niet gek.

2. Lilian Eliëns

Lilian Eliëns weet met een paar trefzekere verftoetsen en kleurvlakken een archetypische catwalk neer te zetten. De modellen met hun blanke haast doorzichtige huid lopen hun karakteristieke tred in de schijnwerpers onder daverende beats. Met juist de toets van de schilder die zo mooi de vluchtige modewereld karakteriseert. Stukjes opengelaten of spaarzaam beschilderd wit linnen suggereren catsuits, jurken en bloesjes.

Eliëns portretteert de wereld van de haute couture en haar tengere hoogbenige werkneemsters. ‘Mensen of poppen?’ vraagt Anne Berk zich af in een mooi stuk over het werk van Eliens:

“Eliëns is gefascineerd door de mythes in de modewereld. Secret Wish (2011) is een eerbetoon aan Alexander McQueen, die in 2010 zelfmoord pleegde. Ze heeft het model afgebeeld in een van zijn creaties, in een statige houding tegen een bloedrode achtergrond. Smoke (2011) is een schilderij van Kate Moss met een sigaret. Moss werd neergesabeld in de media omdat ze rookte tijdens een show van Gucci. Eliëns gunt haar haar zwakheden en portretteert Moss die met gesloten ogen inhaleert.”

Kate Moss met sigaret is zelf ook weer een nabeeld/look-a-like van Holly Golightly uit Breakfast at Tiffany’s. Net als het liggende model met de rode top in Untitled dat herinneringen oproept aan de als odalisque poserende modellen van Matisse. De modewereld als fijnzinnige echoput van gebaren, poses en houdingen.

3. Atladóttir & d’Ors

Het kunstenaarsduo Atladóttir & d’Ors, Dagmar Atladóttir en Laura d’Ors, toonde afgelopen maand bij Galerie 10 in Utrecht een eerste soloshow, Safari. Een aanstekelijke mix van volkenkunde, fotografie, klederdracht, avantgarde-mode, bont gekleurde houtje-touwtje decors, vreemde poses en eigenaardige props.

Ze werken aan drie ‘collecties’ voor een de denkbeeldige onafhankelijke republiek van Bellona : de Traditional, Earth en de Office Collection. Met een verfijnd gevoel voor kleurcombinaties, bordkarton en gekte doen de foto’s enigszins denken aan een uit de hand gelopen mix van National Geographic en glossy-magazine fotoshoots.

Check vooral even de fotoreportage op Flickr van de show – het vraagt om meer wat ons betreft. Tjonge wat een mooi consequent doorgezet project. Bezoek meteen even de website van the First Collection en lees meer over Bellona.

4. Ellen Mandemaker

Poppenhuis-scenes die je onmogelijk onberoerd kunnen laten. Een grimmig ruwe aap in geel gehaakte onderbroek neemt afscheid van een blauwogig meisjespopje. Meer een Walter E. Kurtz dan een knuffeldier, die borstelige aap. In de fotoserie Monkey Playhouse maakt Ellen Mandemaker het verlaten worden voelbaar. De geknutselde kamers met de eenvoudige hardboard wandjes dragen bij aan de ‘levensechtheid’.

Kort geleden exposeerde de kunstenaar bij galerie Ton de Boer in Amsterdam en maakte ze een intens mooi fotoboek dat je hier kunt bestellen. Voor €17,00 + verzendkosten ontvang je het boek van 60 pagina’s, een poster en een kaart van 21 x 15 cm – goeie deal. Check meteen even hier het fantastische online animatiefilmpje Dancing Couple dat tegelijkertijd verscheen.

Ellen Mandemaker woont en werkt in Amsterdam. Haar werk was eerder te zien in Seelevel Gallery, Amsterdam, Galerie Ton de Boer, Amsterdam, LUMC, Leiden, Arti et Amicitae Amsterdam, Kate McGarry, Londen en FOAM, Amsterdam. Ze werkt in opdracht voor diverse tijdschriften waaronder Volkskrant Magazine, Vpro-gids, Dazed & Confused en Kidswear.

5. Thijs Jansen

Het is weer kunstbeurzentijd! Komende maand wordt het vooral een kunstfeestje in Rotterdam met weer een nieuwe editie van Art Rotterdam in de Cruise Terminal, maar ook met 2 nieuwe spannende nevenbeurzen: RAW ART FAIR en RE: Rotterdam. Beurzen zijn het moment om nieuwe klanten te ontmoeten voor galeriehouders en tegenwoordig een must om omzet te maken. We zijn benieuwd.

Vorige week gingen we alvast een kijkje nemen bij de Realismebeurs in de Passenger Terminal in Amsterdam. “De enige kunstbeurs waar uitsluitend hedendaagse figuratieve kunst te zien is.” Een niche die stamt uit de tijd van Dirk Scheringa en beelden oproept van fijn gepenseeld naargeestig bloot. Gelukkig nemen flink wat deelnemende galeriehouders de figuratie niet te letterlijk en was er hier en daar echt goed werk te zien. Het grote voordeel van een beurs blijft dat je je in no-time kunt informeren. Het viel ons in dit geval niet helemaal mee. De mengeling van galeries met een frisse actuele programmering met hun hard-core realisme collega’s sloeg een beetje dood.

Beurstopper was voor ons Thijs Jansen met zijn piepkleine paneeltjes van komisch-trieste provinciale winkelinterieurs en bushokjes. Het werkje Oom Theo lijkt een huldebetoon aan de wat oudere vrijgezelle ooms van alle tijden.

• Atladóttir & d’Ors
• Ellen Mandemaker
• Hester Scheurwater
• Lilian Eliens
• Thijs Jansen
• We Like Art