Next checkt: ‘Van iedere euro die we in Nederland verdienen, komt zeventig cent uit het buitenland’
D66-leider Alexander Pechtold in zijn boek Henk, Ingrid en Alexander
Begin deze maand publiceerde D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold zijn boek Henk, Ingrid en Alexander waarin hij verslag doet van gesprekken die hij voerde met PVV-stemmers. In het boek treedt Pechtold meestal op als interviewer, maar soms wordt hem ook een vraag gesteld, bijvoorbeeld door PVV-stemmer Gerard Agterberg. Op diens vraag „Al die miljarden naar Griekenland? Worden wij daar beter van?” antwoordt Pechtold: „Van iedere euro die we in Nederland verdienen, komt zeventig cent uit het buitenland. Onze welvaart hangt af van de handel die we drijven met andere landen…Het is voor onze pensioenen, onze banen, ons spaargeld van groot belang dat we Europa overeind houden. Daarom helpen we Griekenland.” Lezer Tijmen Schipper vroeg next.checkt na te gaan in hoeverre die zeventig cent klopt.
Next.checkt beoordeelt de bewering als onwaar.
Interpretaties
Gerard Agterberg is verrast over het antwoord van Pechtold. „Zo wordt het nooit verteld”, zegt hij in Henk, Ingrid en Alexander. „Dat van die zeventig cent wist ik niet, dat zet me aan het denken.” Toch wordt het wel degelijk vaker zo verteld: in een Kamerdebat afgelopen november zei minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) bijvoorbeeld: „Wij moeten het voor 70 procent van onze welvaart hebben van export.” Premier Mark Rutte (VVD) noemde hetzelfde percentage tijdens een bezoek aan het Verenigd Koninkrijk, ook in november, en Maxime Verhagen (CDA) zei in 2009 en 2010 al „dat we 70 procent van ons geld in het buitenland verdienen.”
‘Verdienen’ betekent volgens Van Dale ‘als winst of loon verkrijgen’. Nederland ‘verdient’ aan het buitenland door goederen en diensten te exporteren. Ook toeristen pompen buitenlands geld in de Nederlandse economie, maar Pechtold heeft het in zijn boek specifiek over „de handel die we drijven met andere landen” – de export dus. Die zou goed zijn voor 70 procent van al het geld dat in Nederland wordt verdiend.
Hoe is er gemeten?
Pechtolds woordvoerder licht toe dat „de totale waarde van onze export even groot is als 70 procent van ons bbp”. Het bbp, het bruto binnenlands product, is de totale geldwaarde van alle goederen en diensten die een land produceert. De woordvoerder stuurt een tabel mee van het Centraal Bureau voor de Statistiek, waarin de „bijdrage van de export van goederen en diensten aan de Nederlandse economie” becijferd is voor 1990, 2000 en 2009. Hieruit blijkt dat de totale exportwaarde van goederen en diensten in 2009 – 396 miljard euro – zo groot was als 69,2 procent van het bbp. Bijna 70 procent dus.
Maar wat zegt die exportwaarde over wat we in Nederland verdienen? Om dat laatste te berekenen, moet je niet naar de totale exportwaarde kijken, maar naar de toegevoegde waarde van die export: de waarde van de export minus die van de in de export verwerkte producten uit het buitenland. Dat zit zo: wanneer een Nederlandse handelaar een computer inkoopt in China en die vervolgens in Duitsland verkoopt, dan is niet de verkoopprijs, maar de winst uiteindelijk relevant voor het bbp. Volgens het CBS was die toegevoegde waarde in 2009 164,7 miljard euro: dát was dus de bijdrage die de export aan de Nederlandse economie leverde. En die bijdrage komt neer op 28,8 procent van het bbp. Dit betekent dat niet zeventig cent van elke euro die we in Nederland verdienen uit het buitenland afkomstig is, maar ‘slechts’ 29 cent.
Conclusie
Alexander Pechtold zegt dat de gezondheid van de Griekse economie ook voor Nederland belangrijk is, omdat van iedere euro die we in Nederland verdienen, zeventig cent afkomstig is uit het buitenland. Hij baseert zich op cijfers van het CBS. De totale waarde van de geëxporteerde goederen en diensten in 2009 was volgens het CBS inderdaad gelijk aan 69 – bijna 70 – procent van het bbp. Maar Pechtold heeft het over verdienen, winst, en niet over omzet. Uit dezelfde cijfers van het CBS blijkt dat de toegevoegde waarde van de export niet 69 maar 28,8 procent van het Nederlandse bbp is. Daarom beoordelen we de bewering dat „van elke euro die we in Nederland verdienen 70 cent uit het buitenland komt” als onwaar.
Correctie: In het oorspronkelijke artikel werd over het bruto binnenlands product gezegd dat dit is „wat we in Nederland verdienen, dus.” Daarbij leek het – door misplaatste aanhalingstekens – alsof de woordvoerder van Alexander Pechtold dit had gezegd. Beide ten onrechte.



Prima analyse. Maar voordat je geld kunt verdienen, moet je wel omzet halen. Hoe je het ook wendt of keert, het buitenland is nog steeds erg belangrijk voor Nederland.
70% van het BBP wordt OMGEZET in het buitenland. Petje af voor onze handelsgeest!
Zowel Jos Theelen en Lizzie hebben een zeer valide punt. Naar mijn mening zou de bewering als halfwaar bestempeld moeten worden. 70% van de bedrijvigheid in Nederland (waar mensen hun baan en salaris aan te danken hebben) is afkomstig uit de export sector. De winst gaat naar bedrijven en haar aandeelhouders. Nederlanders (Henk, Ingrid, Mohammed, etc.) verdienen dus zeker wel aan de export, namelijk het salaris. Deze analyse is de meest slappe van de NRCnext tot nu toe, beetje jammer aangezien het uitermate belangrijk is dat mensen begrijpen hoe afhankelijk Nederland is van het buitenland (En dan voornamelijk Duitsland, Frankrijk en Engeland). Het punt dat Pechtold maakt heeft dan ook veel waarde voor de publieke discussie over de economie die op dit moment gevoerd wordt in Nederland. De vandale bij dit soort economische analyses halen is ook middelbare school niveau; daar mag de NRCnext geen genoegen mee nemen.
Je kunt alleen inkomen uitkeren (of het nu loon of winst is) als er toegevoegde waarde is. Aan omzet alleen verdienen we niets. Verdienen is waarde toevoegen. Van de toegevoegde waarde in Nederland komt bijna 30% uit export (incl toerisme). Dus bijna 30% van ons inkomen verdienen we aan het buitenland. Het enige waar u gelijk aan heeft is dat er geen toegevoegde waarde is zonder omzet. Dat is meer een schrale troost dan half waar.
er gaat een aantal zaken door elkaar in mijn optiek.
1 is het belang van import en export voor Het Nederlandse verdien model. Wij zijn een klein land met weinig grondstoffen. Wij halen onze grondstoffen uit het buitenland en verkopen een groot deel van onze producten weer door naar het buitenland. Het punt dat Pechtold wil maken, nlk dat het buitenland zeer belangrijk voor onze welvaart is, is zeer valide in mijn optiek (al heb ik de juiste cijfers hiervoor niet bij de hand)
2 de argumentatie die Pechtold gebruikt. BBP is een optelsom van toegevoegde waarden. Als je dit gaat vergelijken met Omzet, meet je met twee maten. Hieruit kan je concluderen dat hij het of niet snapt, of hij snapt het wel maar hij manipuleert de cijfers om zijn punt kracht bij te zetten richting iemand die het niet snapt. Hoe dan ook zijn argumentatie is onjuist.
3 NRC next weet dit niet zo duidelijk naar voren te brengen. omdat zij ook met de termen winst, omzet, verdienen en toegevoegde waarde stuntelen.
Nee Lizzie, dat is nou appels met peren vergelijken! De totale omzet van Nederlandse bedrijven is vele malen groter dan het BBP.