Next.checkt: ‘Voor 1 kilo biefstuk is 25 kilo voer nodig’

Entomoloog Arnold van Huis in NRC Handelsblad op 16-4-2012

 Next.checkt: ‘Voor 1 kilo biefstuk is 25 kilo voer nodig’
In een artikel over het eten van insecten (‘Wen er vast maar aan’) in NRC Handelsblad van 16 april zegt Arnold van Huis, hoogleraar Entomologie aan de Wageningen Universiteit: „Om 1 kilo biefstuk te maken, is ongeveer 25 kilo voer nodig.” Hoe wordt dit cijfer berekend en waar komt het vandaan, vraagt lezer Mark Dijkstra uit Enschede zich af.

Next.checkt de uitspraak en beoordeelt die als waar.

 

Waar is het op gebaseerd?
Het vraagstuk draait om ‘voedselconversie’, oftewel: hoeveel voedsel moet een dier eten om 1 kilo in lichaamsgewicht toe te nemen? Daar zijn verschillende onderzoeksmethoden voor en die zorgen voor verschillende uitkomsten. Van Huis geeft niet aan welke methode hij heeft gebruikt. Deze onderzoeken zijn van belang omdat ze een indicatie geven van de milieubelasting die komt kijken bij het eten van vlees. Vaak wordt het eten van rund vergeleken met het eten van andere vleessoorten, zoals kip en vis, en het eten van melkproducten of vleesvervangers. In zijn artikel zet Van Huis het eten van vlees af tegen het eten van insecten, waarbij hij stelt dat je voor 1 kilo krekels slechts 2,1 kilo voer nodig hebt.

Interpretaties
Het gaat om: a. wat je als ‘voer’ definieert, en b. wat je als ‘gewicht’ beschouwt. Met voer kan worden gedoeld op vers voer of op ‘droge stof’ – dus het voer zonder water. Tevens kun je kijken naar hoeveel eiwit een dier moet consumeren om 1 kilo eiwit te produceren. Bij de meeste gangbare onderzoeken wordt gemeten aan de hand van vers voer, dus dat zullen wij hier ook doen.

Als we spreken van lichaamsgewicht, dan kun je kijken naar het gewicht van het levende dier, naar het karkasgewicht of het ‘consumeerbaar gewicht’ – het gedeelte van het dier dat we ook daadwerkelijk opeten. Omdat Van Huis spreekt over „1 kilo biefstuk” gaan we bij deze factcheck uit van het consumeerbaar gewicht van een vleesstier.

Nog één opmerking: het vlees dat een rund produceert, is natuurlijk niet uitsluitend biefstuk, maar dat beschouwen wij als Van Huis’ dichterlijke vrijheid.

En, klopt het?
Nu de cijfers. Daarvoor pakken we twee toonaangevende onderzoeken: Worldwide transformation of diets, burdens of meat production and opportunities for novel food proteins van de Canadese milieuonderzoeker Vaclav Smil en De humane eiwitbehoefte en eiwitconsumptie en de omzetting van plantaardig eiwit naar dierlijk eiwit van Leon Sebek en Liesbeth Temme van de Wageningen Universiteit.

Bij het onderzoek van Sebek en Temme hebben vleesstieren 12,4 kilo vers voer nodig voor 1 kilo groei in lichaamsgewicht, bij Smil is dat 10 kilo. Ter vergelijking: in het onderzoek van Sebek en Temme staat dat een vleesvarken 2,9 kilo vers voer nodig heeft om een kilo te groeien, een vleeskuiken 1,8 kilo voer en een tilapia 1,3 kilo.

Behalve naar de hoeveelheid voer moet ook worden gekeken naar welk gedeelte, welk percentage, van een rund daadwerkelijk eetbaar is. En dan blijkt: Smil stelt dat we 40 procent van een rund gebruiken voor consumptie, terwijl dat volgens het onderzoek van Sebek en Temme slechts 30 procent is. De botten, huid, ingewanden en het skelet van het dier worden hier niet in meegenomen.

Dat betekent voor het onderzoek van Sebek en Temme dat 12,4 kilo vers voer ongeveer 0,32 kilo eetbaar vlees oplevert. Voor 1 kilo vlees heb je dan ruim 35 kilo voer nodig – dus tien kilo meer dan Van Huis stelde.
Het onderzoek van Smil komt echter uit op 10 kilo vers voer voor ongeveer 0,40 kilo eetbaar vlees. Voor 1 kilo eetbaar vlees is dan inderdaad 25 kilo voer nodig. Het onderzoek van Smil correspondeert dus met de uitspraak van Van Huis dat „om één kilo biefstuk te maken ongeveer 25 kilo voer nodig” is.

Conclusie
„Om 1 kilo biefstuk te maken, is ongeveer 25 kilo voer nodig”, stelt entomoloog Arnold van Huis in een interview in NRC Handelsblad. De twee gangbaarste onderzoeken zijn dat van de Canadees Vaclav Smil en dat van de Nederlanders Leon Sebek en Liesbeth Temme. Omdat daarin allerlei variabelen meespelen – wat eet het rund, loopt hij rond in de wei, staat hij in een hok – lopen hun conclusies nogal uiteen. Volgens Sebek en Temme is er ruim 35 kilo vers voer nodig om 1 kilo eetbaar vlees te produceren, volgens Smil is dat inderdaad 25 kilo. Van Huis zat dus eerder aan de conservatieve kant met zijn stelling. Gebaseerd op het onderzoek van Smil beoordeelt next.checkt de uitspraak van Van Huis als waar.

92 reacties op "Next.checkt: ‘Voor 1 kilo biefstuk is 25 kilo voer nodig’"rss-icon

De omslag klopt niet. De gewichtstoename is absoluut, (vrijwel) geheel eetbaar, het gestel zal er niet van groeien. Als ik eet en aankom is elke kilo te vinden in meer eetbaar vlees, niet in dikkere botten of meer haar. Voor een extra kilo koe is dus gewoon 12,4 kilo graan (etc) nodig. Ook niet misselijk natuurlijk. Hoeveel mest is nodig voor zoveel graan eigenlijk?

De conclusie waar je heen wordt gestuurd is natuurlijk dat we die 25 kilo beter zelf kunnen opeten, maar wat is de conversiefactor -voor mensen- van 25 kilo gras?

“maar wat is de conversiefactor -voor mensen- van 25 kilo gras?”

Mooi woord, conversiefactor, lijkt bijna of weet waar het over gaat. Tot je over gras begon….

Dat is dus niet helemaal het probleem. Er zijn diverse gewassen die worden verbouwd ten behoeve van veevoer: voedermais, soja, div. soorten graan. Op de landbouwgrond die daarvoor nodig is, zouden we ook gewassen kunnen verbouwen die rechtstreeks door mensen kunnen worden gegeten. Daarbij komt nog dat er nog altijd veel nieuwe landbouwgrond voor veevoedergewassen wordt gecreëerd door bijv. regenwoud te kappen (zie Brazilië etc.). 
Plus de transportkosten van al dat spul: die soja wordt bijv. in Zuid-Amerika verbouwd, naar Europa getransporteerd, tot veevoer verwerkt, naar de boer gebracht, door de dieren gegeten. 
 
Het probleem is dus dat ten behoeve van onze biefstuk er een te groot beslag wordt gelegd op kostbare grond en er moeilijk tot niet-vervangbare natuur voor wordt vernietigd. We zouden veel efficiënter te werk kunnen gaan.

… en daarbij te bedenken dat je, al na het “genieten” van 1 kg gras, minstens hetzelfde voldane gevoel hebt dan van een lekkere malse biefstuk van 200 gram.

hoe had u uw gras gewild meneer, rosé, medium of doorbakken?

Ik wil ze best wel eens proberen die gefrituurde (gemarineerde) sprinkhanen en meelwormen. Als ik ze niet lust, spuug ik ze wel weer in een servetje uit. Maar ze zijn nog niet aangeboden in een proefkraampje in de supermarkt. Komt daar nog wat van dan?… 
 
En toch vind ik het raar dat de scheten en uitwerpselen van koeien en schapen zo slecht zijn voor het milieu. Die beesten lopen toch al heel lang rond op onze aarde. Ging heel lang prima… Maar het is wel waar, we moeten gewoon wat minder vlees eten. Alternatieven genoeg. Dat kan best wel een paar keertjes in de week, dus hardcore carnivoren moeten niet zo zeuren!

Ik denk dat het er door de bio-industrie een stuk meer koeien zijn dan vroeger (volgens mij zo’n 4 miljoen) en verder heeft de uitstoot dacht ik ook met het soort voer te maken. We hebben dat dus heel goed zelf in de hand!

“Die beesten lopen toch al heel lang rond op onze aarde.” 
 
Net zoals dat jagers en verzamelaars een lagere maximale populatiedichtheid hadden ten opzichte van de moderne stadsmens, zo hebben wilde dieren een heel andere maximale populatiedichtheid dan de moderne produktiedieren. 
 
Wat ik wil zeggen: Al die kuddes schapen, koeien en varkens zouden domweg niet bestaan als er geen vraag naar vlees was. De hoeveelheid wilde schapen, koeien en zwijnen is een fractie van deze dieren. (Afgezien van het feit dat een modern produktiedier in het wild nooit succsevol zou kunnen overleven met zo’n genetische voorkeur voor veel eten en dik worden) 
 
Deze dieren worden specifiek gefokt voor de vleesproduktie. Wanneer de vleesvraag niet zou bestaan, zouden deze dieren niet bestaan. 
 
Waar Johan op wijst, de botten en huid, zouden ze waarschijnlijk niet voor worden gefokt, omdat dit eigenlijk afvalprodukten zijn. Hierdoor zijn ze goedkoper dan andere grondstoffen voor lijm en leer. 
 
Kortom, de milieubelasting van wilde dieren staat in geen verhouding met de milieubelasting door produktiedieren.

Het ging goed, tot de wereldpopulatie tussen 1950 en 2000 verdubbelde (van 2.7 naar 6.0 biljoen mensen) en de vleesproductie in diezelfde tijd verVIJFvoudigde (van 45 naar 229 biljoen kilo vlees). 
 
De verwachting is dat de wereldbevolking met nog 1/3 zal toenemen in van 2000 tot 2050 en de vleesproductie in diezelfde tijd zal verdubbelen naar 465 biljoen kilo.

toen werden de dieren nog niet volgepropt met groeihormonen en antibiotica.
Bekijk de onlasting ‘s, altijd dunne mest(drijfmest), het lijkt verdorie wel of deze dieren chronisch aan de diarree zijn.

De stelling is niet waar. Aangezien een koe niet louter uit vlees bestaat, mag je de totale hoeveelheid voer ook niet toerekenen aan alleen maar de productie van het vlees. Dat zou namelijk betekenen dat voor de productie van leer (de huid) helemaal geen voer nodig is. Ook de botten worden gebruikt (productie van gelatine en lijm) en ook die zouden dus zomaar uit het niets ontstaan. Natuurlijk zijn dit restproducten, maar zeker het leer is geen waardeloze afval, dus daar moet ook een deel van het voer aan worden toegerekend.

Johan, wat je zegt klopt zeker. Echter, die 40% vertegenwoordigt wel richting 90% van de opbrengst schat ik zo (die orde van grote in ieder geval). Maar wel niet zo netjes om dat totaal te negeren in deze analyse!  
 
Verder moeten we ook niet vergeten dat het van belang is wat voor voer ze eten en waar het vandaan komt, kan ook nogal uitmaken (dat laatste vooral milieutechnisch) dan.

Feit blijft dat vlees niet duurzaam is. Voor die 25 kilo plantaardige voeding per kilo vlees is ook ontzettend veel landbouwgrond nodig. Ongeveer 1/3 van al het ijsvrije land wordt gebruikt om voedsel te produceren. Maar liefst 3/4 daarvan wordt gebruikt om voeding voor veedieren te produceren.

Wauw NRC checkt en jij rekent jezelf de kenner? Het gaat hier om voeding, niet om leer of andere restproducten.

Redenatie is vanuit voedsel, maar de vraag is naast die kg, hoeveel mineralen, hoeveel m3 biogas, hoeveel vruchtbare bodem kan onstaan… In de natuur is alles voedsel, niet alleen de input en de biefstuk…

Eens met johan : een koe zorgt bovendien voor werkgelegenheid van de boer/voerproducenten en produceert uitwerpselen die in de bio-gas installatie kunnen !

Johan, lees ik de stelling nu fout, of staat er: “Voor 1 kilo biefstuk is 25 kilo voer nodig”. 
 
Het gaat niet om de huid, het skelet, om de ogen of om wat voor meer of minder bruikbaar stuk van het rund. De stelling heeft betrekking op biefstuk/vlees productie, dus is de stelling waar…

Alleen al in Nederland zijn op dit moment net zoveel varkens en koeien als er de afgelopen duizenden jaren op aarde rond liepen.

Ik zie het probleem niet, wie verdienden toch lekker aan die dingen?

Vandaag hoorde ik op 3FM een uitspraak met dezelfde strekking, maar vond ik toch interessanter: 70% van alle landbouwgrond zou worden gebruik voor de productie van vlees. Dat lijkt mij wel een heel erg overdreven getal.

Stel dat jij 750 gram aardappelen, boterhammen, groente etc eet op een dag en 150 gram vlees. Dan zou je kort door de bocht 3,75kg veevoer moeten verbouwen. In verhouding met die 0,75 kg is dat 83%. Dus die 70% lijkt me best aannemelijk.

@mrtn: een koe eet natuurlijk niet alleen gras. Zeker niet de runderen die voor het vlees gehouden worden. Deze staan in stallen en krijgen heel veel andere voedingsmiddelen. Bijvoorbeeld soja. Bergen soja, waarvoor ruimte nodig is het te telen. Daar is een oplossing voor gevonden: het neerhalen van oerbossen, om er sojaproductieplantages van te maken. Als je kijkt hoeveel soja er in een sojaburger verwerkt zit en hoeveel soja er nodig is geweest voor een stukje vlees, dan kun je veel beter een sojaburger eten. Bovendien zit er in sojaburgers geen genetisch gemanipuleerde soja. Genetisch gemanipuleerde soja wordt aan de koeien gevoerd. Je kunt je afvragen of die 25 kilo klopt. Maar wat is er precies het belang van? is het niet erg meer als blijkt dat het om 15 kilo gaat? De boodschap is duidelijk: vlees is een heel ineffecient voedingsmiddel, waar ontzettend veel welzijns- en milieuproblemen mee samenhangen. Die worden alleen nog maar groter wanneer de rest van de wereld op een zelfde manier vlees gaat consumeren zoals dat hier gebeurd. We geven het slechte voorbeeld.

precies! En het geld ook voor andere dierlijke producten.

Ik kan me wel voorstellen dat voor verschillende delen van het dier de opbrengst van het voer niet gelijk is. Voor de opbouw van spierweefsel of de opbouw van vetweefsel zal niet evenveel voer nodig zijn. 
 
Rundvlees komt zeker niet alleen van vleesstieren, maar ook van bijvoorbeeld kalveren. Wanneer de ‘biefstuk’ echt dichterlijke vrijheid betreft dan is de check dus erg onvolledig, en wanneer inderdaad de gebruikelijke biefstuk wordt bedoeld ontbreken er ook enkele schakels…

Wanneer een heel rund wordt bedoeld, en niet de biefstuk, dan zou eventueel ook nog alleen de vleesstier bedoeld kunnen worden. Dat nuanceert mijn opmerking hierboven enigszins. 
Het is me echter nog niet duidelijk of biefstuk alleen van de vleesstier kan komen.

Het onderzoek zou relevanter zijn als men de voedingswaarde van het voer voor de runderen of stieren mee zou nemen. Waarschijnlijk is deze aanzienlijk lager dan de vegetarische voeding voor de mens die als vervanging dient voor consumptievlees. Als men dan ook nog de economische waarde van de restproducten meeneemt zal de uitkomst heel anders zijn, alhoewel vleesconsumptie per definitie slecht is voor het milieu, evenals auto rijden, op vakantie gaan en kinderen maken

…en hoeveel voer is er nodig om 1 kg mens te maken?

HEEL relevante opmerking.
De etische kant van de vleesindustrie ontbreekt volkomen in dit debat.

…en hoeveel voer is er nodig om 1 kg mens te maken?

Hulde, k ter berg ! De beste vraag die je in deze discussie kunt stellen. 1 kilo mens maken kost uiteraard evenveel voer als 1 kilo koe, kip of varken. Niet dat ik de consumptie van mensenvlees wil aanmoedigen, maar het eten van koeien of varkens is niks mis mee, vooropgesteld dat die dieren niet in een fabriek vetgemest zijn en een normaal leven hebben kunnen leiden.
De kern van de vraag van k ter berg is deze: de plaatsen die vrijkomen op aarde als de veeteelt zou verdwijnen zullen automatisch weer ingenomen worden door een explosief stijgend aantal mensen. Je schiet er dus niks mee op, integendeel: koeien rijden geen auto’s, gaan niet met het vliegtuig op vakantie, verbruiken geen andere natuurlijke hulpbronnen dan alleen voedsel. Met 20 miljard mensen ben je dus veel slechter af dan met 20 miljard koeien en/of varkens.
Vlees eten is niks mis mee. Het probleem met ons mensen is niet ons gedrag, het probleem is ons AANTAL. En met al dat idealistisch geklets over nooit meer honger, vrede op aarde etc. blijft het aantal mensen alleen maar explosief doorgroeien, totdat een allesvernietigende oorlog of epidemie er een eind aan maakt.
Wil je echt iets doen voor de planeet? Plant je dan niet voort. Het effect hiervan is vele malen groter dan idealistisch geklets over vrede of vegetarisme.

Dat is nog tot daar aan toe maar voor diezelfde kilo vlees is ook nog eens 7 kubieke meter water nodig, niet dat die koe zoveel drinkt of regelmatig douchet maar om die 25 kilo te laten groeien.

De schatting van 25 kilo voer voor 1 kilo biefstuk is veel te laag. Denk bijvoorbeeld eens aan het voer dat nodig is voor al degenen die betrokken zijn bij de productie van die kilo, zoals veeartsen, verzorgers, transporteurs, slagers en ga zo maar door. Vermoedelijk komt 50 kilo dichter in de buurt.

Zonder vlees industrie zouden die mensen denk ik niet meteen zelfmoord plegen…

Ingewanden, lees darmen worden wel degelijk gebruikt voor humane consumptie; als vel voor vele worstsoorten.

Ja maar, ja maar….
Jullie kunnen mooi zeuren over lijm en leer, of over kalfjes, maar realiseer je wel dat het eten van vlees bijzonder veel grondstoffen vergt en zorgt voor een behoorlijke milieubelasting, en dat deze gewoonte niet past bij een duurzaam bestaan. Ik vind bief- en klapstuk en ook karbonade en kip erg lekker, maar ik beperkt me wel een beetje. Misschien word ik nog eens een vegetariër.

Vollegig vegetarier worden hoeft ook niet, maar het zou al heel wat helpen als mensen een of twee dagen geen vlees aten. Als arm studentje beschouw ik vlees als een traktatie, en dat bevalt prima. Een bord kippenvleugeltjes is zelfs lekkerder geworden!

@Mrten wereldwijd is er een tekort aan landbouwgrond en voedsel. Het zou daarom beter zijn om minder rund en meer vis, vega en insecten te eten. Dat vraagt minder landbouwgrond, die dus beschikbaar blijft / komt voor door de mens eetbare gewassen.

@Johan lijm en leer zijn prima te vervangen door producten zonder dier. Koeien worden primair gehouden om het vlees, de rest is bijproduct en bijzaak, dus m.i. klopt de stelling wel.

Net als van de week alweer zo’n vraag waarbij het niet alleen om de correctheid van het antwoord gaat maar ook om de relevantie van de vraag. 
 
Er zijn veel meer processen die maar een laag rendement hebben en tot aanzienlijk verliezen leiden. Minstens de helft van de energie die een elektriciteitscentrale verbruikt verdwijnt in het koelwater, en het rendement van een automotor is nog veel lager. 
 
Een volgend kritiekpunt is dat een kilo vlees en een kilo veevoer niet te vergelijken zijn. Als het veevoer al geschikt (te maken) zou zijn voor menselijke consumptie dan is het laagwaardiger voedsel dan vlees.

De relevantie van de vraag is hier vanzelfsprekend. Iedereen weet dat je voor 100 gram vlees meer dan 100 gram groente moet eten. 
Dat die factor niet 1 op 25 is weet ook iedereen. 
 
En het rendement van andere dingen, zoals energie centrales: die hoef je er toch niet elke keer bij te halen als je ergens anders het rendement van bespreekt?

Het verwijzen naar andere zaken doet niets af aan de relevantie van de vraag. 
En je volgende bewering mist onderbouwing.

Ik eet eigenlijk alleen insecten op de fiets, als bijproduct van het adenhalen

Beste Bas B, 
 
Jouw ‘en?…dus?’ vraag is te belangrijk om er niet even voor te gaan zitten. 
 
Het onderwerp van deze NextCheckt strekt een stuk verder dan een populair wist-je-datje. Het laat zich direct koppelen één van de grotere vraagstukken van dit moment, namelijk hoe de wereld zich de komende decennia in elementaire levensbehoeften kan blijven voorzien.  
 
Eiwitten en vetten maken een niet onbelangrijk onderdeel uit van ons dieet. Als je het nieuws een beetje volgt weet je dat we wat aanvoer van grondstoffen en middelen betreft al een tijd tegen de grens zitten van wat op dit moment mogelijk is, dit terwijl de vraag ook hier exponentieel blijft toenemen. Alweer klinkt een roep om transitie. 
 
Voor transities helpt een kritieke massa die begrijpt waar het om draait. En jij kunt daar deel van uitmaken.  
 
De cijfers in het artikel hebben te maken met de vraag waar beschikbare middelen het best op ingezet kunnen worden om in onze wereldbehoefte – van in dit geval eiwitten en vetten – te kunnen blijven voorzien. Gaan we meer bossen kappen? Hoe komen we aan voldoende water? Hoe lang kunnen we zeeën blijven overbevissen? Hoeveel efficiënter kan de landbouw? Welke alternatieve bronnen voor eiwitten en vetten zijn mogelijk? Kunnen we de bestaande bronnen anders en beter inzetten?  
 
De relevantie van het begrip voedselconversie, waar deze NextCheckt op inzoomt, raakt een essentieel en best complex maar ook zeer uitdagend onderwerp. Ik daag je uit. 
 
Nelis M

voorstel idee alstublieft: zie alstublieft de garnalen en van garnalen chips (kroepoek van garnalen). 
Dit is in Nederland als smakelijke voeding ervaren. 
die insecten die rijk zijn aan waardevolle voeding kunnen ook als de garnalen in form van chips gepresenteerd worden. 
Meel wormen en kleine garnalen lijken heel veel op elkaar. 
Op tv is ruim getoond in welke form insecten kunnen gepresenteerd worden bijvoorbeeld in kleine “loempia” gefrituurd, met groente samen. 
Vlees is in dieet niet voor elke mens geschikt, en insecten worden al lang gegeten in Azië en Afrika.

Als die 25 kilo voer voor de mens echt zo waardevol was, dan vind ik het wel erg vreemd dat het met de prijs van biefstuk/gehakt etc nog wel mee valt…

Bij het zoeken naar vleesvervangers is de enige ‘noodzaak’ de smaak. Op het gebied van voedingsstoffen is vlees in geen enkel aspect uniek of noodzakelijk. Gezien de manier waarop nu vlees geproduceerd wordt is het heel waarschijnlijk dat het weglaten van vlees gezonder is dan het niet weglaten. Je hoeft echt geen insecten te eten of sojaburgers om volwaardig te kunnen eten.

de bewering 25 kg voer nodig voor 1 kg biefstuk is schandelijke lezersmanipulatie, want wel waar, maar voor de niet-technicus verwarrend en misleidend, want 25 kg vers ongeoogst gras (er groeit meer gras op de wereld, savannes,llanos,poesztas, prairies, almen, dan wat dan ook, het rund oogst en verwerkt het voor je zonder energieslurpende machines) en voor een kg kip is minder voer (droog) nodig dan voor een kg insect. het probleem met die efficienties en conversies is dat er een (niet toegestane) link gelegd wordt met omzettingen in de techniek (km per liter brandstof) of de economie (rendement), totaal ongeoorloofd, daarom had je in mijn tijd in wageningen de studie landhuishoudkunde, die geheel is vervangen door allerlei vormen van landbouw-economie (die tot de bioindustrie en de voederconversie van plofkip leidde). waar moet dit heen?? uiteraard is er veel omzetting geweest van akker- in grasland, maar dat was gewoon om economische redenen, nog altijd de basis van alle soorten van landbouw, en niet, zoals het hoort, de ecologische overweging of noodzaak.

Mijns inziens moet in het onderzoek van nrcnext ook worden meegenomen hoeveel liters melk de koe heeft geproduceerd, gedurende de periode dat de koe een kilo zwaarder werd. De input is weliswaar 25kg voedsel, mar de output bestaat uit vlees en melk en restproducten. De energiewaarde van de melk in derhalve onterecht niet in de vergelijking meegenomen.

In deze check is uitgegaan van een vleesstier, die geeft geen melk… 
Of biefstuk enkel van de vleesstier komt, dat is maar de vraag…

Het valt me enorm op dat zodra het over vlees gaat, iedereen opeens een kenner is. Nee, het is niet waar, want… Relativeer. 
 
Relativeer, want zelfs ALS dit een halve waarheid zou zijn, dan nog! Kan je het dan verantwoorden dat er elke 3 seconden een kind sterft aan ondervoeding terwijl jij lekker een biefstukje eet? Misschien wel, als je alleen naar jezelf kijkt. Maar niet als je verder kijkt. De aarde is geen onuitputtelijke bron.  
 
Nu al wordt 33% van al het ijsvrije land gebruikt voor voedselgewassen, waarvan 75% van het land bestemd is om voedsel voor vee te produceren. Voor ons vlees, eieren en zuivel wordt in Zuid-Amerika jaarlijks een gebied ter grootte van 20.000 voetbalvelden ontbost alleen al voor de sojaproductie voor veevoer. 
 
Nu al is de wereldbevolking van 1950 – 2000 verdubbeld en de vleesproductie vervijfvoudigd in dezelfde periode. Straks in 2050 zal de bevolking nog eens met 1/3 toenemen tot 9 biljoen mensen en de vleesproductie t.o.v. 2000 verdubbelen tot 465 biljoen kilo. Vis, ei en zuivel nog buiten beschouwing gelaten. 
 
Ook buiten beschouwing gelaten: zoönosen die een gevaar vormen voor dieren en mensen, welvaartsziektes als diabetes, obesitas en hartproblemen, de impact op het milieu door o.a. vervoer, landbouwgiffen en lachgas en dierenwelzijn. 
 
Dus nogmaals: relativeer. Denk niet alleen aan je eigen bord, maar ook aan die van een ander.  
 
Albert Einstein wist het in ieder geval al: 
“Nothing will benefit human health and increase chances for survival of life on Earth as much as the evolution to a vegetarian diet.”

Deze rubriek heet ‘Next.check’ en de stelling luidt ‘Voor 1 kilo biefstuk is 25 kilo voer nodig’. Jouw cijfers over wereldbevolking en ontbossing en wat al niet meer zijn zorgwekkend, zeker, maar niet relevant voor de stelling. 
 
Ik vind het jammer dat mensen overal conclusies aan moeten verbinden. Iedereen weet dat voor vlees veel grondstoffen nodig zijn, deze stelling gaat over hoeveel precies.

sorry dat ik het niet met je eens ben, maar dit zijn toch echt wereldwijde problemen.

Wat ook telt is hoe we moeder aarde gebruiken of misschien misbruiken. Cultuurgrond gebruikt voor vegetariers kan vele malen meer mensen voeden, dan wanneer gebruikt voor pure carnivoren, al bestaan die onder mensen niet. 
Maar…  
Als we allen zouden gaan vegetarien (vegeteren) en verder onze levensstijl zouden handhaven zou de ramp nog vele malen erger worden dan die nu al is.  
Stel je voor drie keer zoveel vegetariers als nu mensen en hun consumptiebehoeften en alvalproduuctie…

Probeert u nou te beweren dat het goed is om vlees te eten zodat we nu met 7 miljard mensen een hongersnood krijgen i.p.v. volgende eeuw met 20 miljard mensen? 
Zo niet, dan graag uitleg.

De oplossing voor dit probleem is al in 1973 bedacht! Zie Wikipedia voor de film Soylent Green. Met Charlton Heston en Edward G. Robinson in de hoofdrollen. Een klassieker. 
 
http://nl.wikipedia.org/wiki/Soylent_Green

De discussie daar gelaten. Ik vind het idee van insecten eten voor de voedingstoffen wel interessant. Al zal je/ik ongetwijfeld even een zetje nodig hebben om het te proberen.

kom ik op de website: http://www.insecteneten.nl/ins.....timent.php
blijkt dat die krengen 8,50 zijn voor 50g. Dat is 170 euro per kilo… 10 keer de prijs van biefstuk…

Voordat ik mijn biefstukje inruil voor een McKrekel mag die prijs wel wat omlaag. (uiteraard is vega en soya een optie, ik richt me nu alleen even hierop

En als die prijs in verhouding is met de kosten van de productie van meelwormen en krekels… dan is dat dus kennelijk al helemaal niet efficient.

Enfin, doet u mij dan maar een kaassoufle!

Dus supermarkten, kom maar op met die proefkraam met gefrituurde sprinkhanen en meelwormen!

A, bij de NRC zijn alle dieren mannetjes; woordgeslacht? Nooooooit van gehoord.  
 
Het rund – hij loopt.  
Dan ook de koe – hij geeft melk zeker? 
 
——- 
Dat slaat op uw zin:  
wat eet het rund, loopt hij rond in de wei, staat hij in een hok

De aangehaalde onderzoeken gaan over vleesstieren. Die specifieke runderen zijn inderdaad mannelijk…

Bij de NRC zijn alle dieren mannetjes; woordgeslacht? Nooooooit van gehoord.  
 
Het rund – hij loopt.  
Dan ook de koe – hij geeft melk zeker?

Als we nou met zijn allen meer focussen op zeewier als voedsel: groeit supersnel, is geen landbouwgrond voor nodig en alle voedingsstoffen zitten er in. Voedselprobleem 3e werled ook meteen opgelost. Zeewier wordt altijd vergeten en kan dienen als de oplossing!

Het valt me op dat zodra het over vlees gaat, iedereen opeens een kenner is. Nee, het is niet waar, want… Relativeer. 
 
Relativeer, want zelfs ALS dit een halve waarheid zou zijn, dan nog! Kan je het dan verantwoorden dat er elke 3 seconden een kind sterft aan ondervoeding terwijl jij lekker een biefstukje eet? Misschien wel, als je alleen naar jezelf kijkt. Maar niet als je verder kijkt. De aarde is geen onuitputtelijke bron.  
 
Nu al wordt 33% van al het ijsvrije land gebruikt voor voedselgewassen, waarvan 75% van het land bestemd is om voedsel voor vee te produceren. Voor ons vlees, eieren en zuivel wordt in Zuid-Amerika jaarlijks een gebied ter grootte van 20.000 voetbalvelden ontbost alleen al voor de sojaproductie voor veevoer. 
 
Nu al is de wereldbevolking van 1950 – 2000 verdubbeld en de vleesproductie vervijfvoudigd in dezelfde periode. Straks in 2050 zal de bevolking nog eens met 1/3 toenemen tot 9 biljoen mensen en de vleesproductie t.o.v. 2000 verdubbelen tot 465 biljoen kilo. Vis, ei en zuivel nog buiten beschouwing gelaten. 
 
Ook buiten beschouwing gelaten: zoönosen die een gevaar vormen voor dieren en mensen, welvaartsziektes als diabetes, obesitas en hartproblemen, de impact op het milieu door o.a. vervoer, landbouwgiffen en lachgas en dierenwelzijn. 
 
Dus nogmaals: relativeer. Denk niet alleen aan je eigen bord, maar ook aan die van een ander.  
 
Albert Einstein wist het in ieder geval al: 
“Nothing will benefit human health and increase chances for survival of life on Earth as much as the evolution to a vegetarian diet.”

Van de 3 miljoen ha grond in NL zijn er ongeveer 1 miljoen voor akkerbouw (aardappels, tarwe, suikerbiet, maar ook veel snijmais voor de veestapel) en 1 miljoen gras voor onze schapen en koeien. Behalve dat hebben we 5x onze grond nodig in buitenland om onze veestapel(koe varken kip)te onderhouden en af te mesten. wie regelt dat? niemand! kwestie van vraag en aanbod en economie! wereldvoedselproblemen hebben daar niets mee te maken! het gebeurt gewoon!

Ik weet niet zo goed of je serieus bent met je opmerking “wereldvoedselproblemen hebben daar niets mee te maken! het gebeurt gewoon!”. Ik hoop het in ieder geval niet. 
 
Nederland heeft alles te maken met wereldvoedselproblemen. We zijn een belangrijke veroorzaker van het feit dat heel veel anderen niets te eten hebben, omdat we het aan ons vee geven. Van de eiwitten die een veedier via plantaardige voeding binnenkrijgt, kan hij slechts omzetten in eiwitten voor menselijke consumptie (vlees). Dat is een verlies van 85%.  
Daarnaast eten we ook te veel eiwit. Per dag hebben we 50 – 60 gram eiwit nodig, terwijl de gemiddelde consumptie op 103 gram per dag zit (waarvan 70 gram dierlijk eiwit). 
 
De helft van al het voedsel dat Nederlanders consumeren, kunnen wij niet zelf produceren. We zijn dan ook een echt doorvoerland. We zijn voor een groot deel afhankelijk van de rest van de wereld. Als er iets verandert in de distributiestromen, dan zullen onze voedselprijzen snel gaan stijgen.

Stel, we worden allemaal vegetarier, dan hebben we minder grond nodig en kunnen we nog even doorgroeien tot pakweg 20 of 30 miljard, maar dan? Dat hebben we zo gehaald als we met 1% per jaar doorgroeien, dus fundamenteel gaat het om enkele generaties meer of minder.lood om oud ijzer!

Nee, dat kunnen we dus niet. We kunnen niet doorgroeien naar 20 miljard mensen. Het is een kwestie van en – en. Mensen moeten minder dierlijke eiwitten consumeren, omdat dit relatief zeer belastend voor het milieu is en mensen moeten minder kinderen krijgen.

Het aantal mensen dat hier kan wonen op aarde wordt bepaald door de hoeveelheid stikstof. Zonder kunstmest zouden er op de hele aarde maximaal 3 miljard mensen kunnen wonen. Dat is minder dan de helft van de huidige wereldbevolking (vanwege de natuurlijke cyclus met onweer). Gevolg is dat er veel stikstof in de grond en in het water komt met alle gevolgen van dien. 
 
Dat betekent dat vandaag de dag ruim de helft van de wereldbevolking afhankelijk is van kunstmest.

Zo zie maar weer hoe belangrijk het groene hart van Nederland is. Gras is zo gezegd de grondstof voor een malse biefstuk maar in die 25 kg zitten ook een aantal liters melk. Gras laten groeien kost niks. Het groeit vanzelf. Enkel voor het wintervoeder is extra inspanning en energie nodig. Ik vind het dus wel meevallen.

Vleeskoeien moeten in 2 jaar tijd van 40 kilo (geboorte) naar 650 kilo (dood) gaan. Daarvoor krijgen ze krachtvoer met onder meer granen, soja en mais. Het is vrij naïef om te denken dat ze enkel gras eten, als alles om geld draait en dus om de zo snel mogelijke groei van het dier. 
 
Daarnaast zeg ik ‘vleeskoeien’, omdat het bestaansrecht van deze koeien louter bestaat uit hun vlees. Melk is bijzaak en als ze een kalfje krijgen, mag dit kalfje ook bij hen zogen (in tegenstelling tot een melkkoe die haar kind niet mag zogen).

@ L: one billion is in het NLs= 1 miljard, let daar wel even op, scheelt factor 1000. 
one trillion is ons 1 biljoen, verwarrend maar zo is het nu eenmaal!

Dirk, je hebt helemaal gelijk. Ik had nog de Engelse ‘billion’ aangehouden. De verhoudingen blijven hetzelfde, maar het gaat dus om: 
 
“Nu al is de wereldbevolking van 1950 – 2000 verdubbeld en de vleesproductie vervijfvoudigd in dezelfde periode. Straks in 2050 zal de bevolking nog eens met 1/3 toenemen tot 9 miljard mensen en de vleesproductie t.o.v. 2000 verdubbelen tot 465 miljard kilo. Vis, ei en zuivel nog buiten beschouwing gelaten.”

Aangezien ik niet van plan ben gras te gaan eten en ook geen soja, eet ik wel gewoon mijn grasgevoedde runder biefstuk. Koeien zouden geen soja en granen gevoerd moeten worden, worden ze echt niet gezonder van. Buiten dat smaakt grasgevoed nog beter ook. Jammer dat dat hier nog geen keurmerk is, zoals het dat wel is in de USA. Google Polyface farm eens, dan wordt wel duidelijk hoe het wel moet.

Albert Einstein wist het in ieder geval al:
“Nothing will benefit human health and increase chances for survival of life on Earth as much as the evolution to a vegetarian diet.”

Je zou toch verwachten dat Albert Einstein kan rekenen. Maar ook bij hem benevelt zijn idealisme zijn verstand. Want de grootste ramp voor de planeet is een vegetarische leefwijze. In slechts 100 jaar tijd is de wereldbevolking vervijfvoudigd: van 1,2 miljard in 1900 naar 6 miljard in 2000. Oorzaak: betere voeding. Begin voor mijn part met rekenen met dat onzinverhaaltje van Adam en Eva, 6000 voor Christus, met slechts twee mensen op aarde. Reken dan eens uit hoeveel mensen er zijn als dat aantal elke 100 jaar vervijfvoudigd. De planeet zou volledig dichtgroeien met mensenvlwees.

Zoveel mensen de planeet kan voeden, zoveel mensen zullen er zijn. Bij een vegetarische leefwijze kunnen er 20 miljard mensen op aarde leven, dat aantal zou dan al vele eeuwen geleden bereikt zijn. Met alle gevolgen van dien: armoede, versneld opsouperen van natuurlijke hulpbronnen, oorlogen.
Eet zoveel mogelijk vlees! Dit beperkt de omvang van de wereldbevolking en is dus een zegen voor het milieu.

Marijke die eet LIJKE 
Bas houdt van KARKAS 
Trees eet gemalen vlees, van HERSENEN en BULLEPEES (= stierenlul) 
Kniertje eet een DOOD diertje 
Mark een vark … 
Alle gehersenspoelden mensen eten ORGANEN en PENSEN 
LIJKEPIKKERS bereiden met peper en zout, wie zegt dat ik NIET van dieren houdt 
SCHIJT aan de wereld, en na mij de zondvloed, maar een LIJK op mn bord; dat MOET 
Enzovoort….. 
Naast alle milieutechnische aspecten zijn er ook nog ETHISCHE kanten aan het verhaal…! 
KIJK Marietje, daar lopen leuke LAMMETJES in de wei, zeg schat, heb je de LAMSRACK nog opgehaald bij de BUTCHER…? 
Wij leven in een HYPOCRIETE wereld en belazeren vooral ONSZELF… bord voor de kop wb dierenleed maar nog ernstiger MENSENLEED, want miljoenen mensen LIJDEN aan HONGER omdat het in en op HUN land geteelde voedsel(gewassen) via de magen van de INTENSIEVE veeteeltkoeien op het bord van de VLEESCH-ETER belandt en daarna weer uitgescheten wordt…. 
SCHIJT aan andermans ver van mn bed LEED, als IK maar mn met hormonen en antibiotica gemarineerde biefstukkie heb… 
Ikke en de rest kan stikke … 
En beste menschen…. vergeet niet dat het 24/7 RECLAMEBOMBARDEMENT… u DWINGT om dat vlees te consumeeeeeeeren, het wordt u letter-lijk en figuur-lijk door de strot geduwd!!! 
SLAAF…??? consumptieslaaf…???  
Of VRIJE en BEWUSTE keuze…? 
U BESLIST !

Hansz Pint:

Marijke die eet LIJKE
Bas houdt van KARKAS

Dit gebeurt overal in de natuur; er is geen reden te bedenken waarom mensen dat niet zouden mogen. Het probleem met de mens in niet ons GEDRAG, het probleem is ons AANTAL.

Nog maar een paar duizend tijgers, panda’s, walvissen, en zo nodig ZEVEN MILJARD mensen.
En als we dan vegetarisch gaan leven, worden dat er TWINTIG MILJARD. Voor de dieren waar Hansz Pint voor denkt op te komen, is er dan helemaal geen plaats meer.

Ik herhaal: het probleem is niet ons gedrag, het probleem is ons AANTAL.

daarom hebben mensen ‘ethiek’ uitgevonden, helaas volslagen willekeurig te gebruiken.

Jullie zijn al veel langer de weg kwijt. De combinatie van bio industrie van mens en dier maakt dat alles wordt overbelast. Elke redenering over voerconversie gaat hieraan voorbij. Het is niet houdbaar en niet duurzaam. Dat is jammer voor al die dieren. Hier in Uruguay lopen er 1 a 2 runderen op een hectare, en krijgen de meeste dieren alleen gras. Het is dan ook paradijselijk voor hen, en wij, wij genieten daarvan.
Groeten vanaf Estancia Wekerom, Uruguay.

B.W.: 
Een verandering van eetpatroon gaat niet per definitie samen met een toename van het bevolkingsaantal. Er zijn nu al ruim 2x zoveel mensen als mogelijk is, omdat we kunstmest hebben uitgevonden. Met andere woorden: we verzinnen er wel iets op als we dat willen. Aan de andere kant zullen mensen niet opeens meer kinderen nemen als ze vegetarisch gaan eten. En als ze vegetarisch gaan eten, dan maken ze al een bewuste keuze voor dier, mens, milieu en natuur en lijkt het me onwaarschijnlijk dat er geen rekening gehouden wordt met een natuurlijke balans tussen voedsel en populatie. 
 
Maar goed, niet iedereen GAAT vegetarisch eten. Wel zal er een verschuiving plaats moeten vinden van dierlijke naar plantaardige eiwitten om überhaupt nog voldoende voedsel te kunnen produceren met ons huidige consumptiepatroon.

B.W. 
Het probleem is het AANTAL EN de MANIER waarop het nu gebeurt, die verre van NATUURLIJK is. Nergens in de natuur sluiten dieren elkaar op, fokken ze dieren en verhandelen ze hun vlees, alleen bij mensen. Nergens in de natuur wordt voedsel verhit, behalve bij mensen.  
 
Wil je natuurlijk eten? Ga dan rauw eten. Helaas is het menselijke darmstelsel met 14 meter alleen niet geschikt voor rauw vlees…

Link bij uitleg van net: 
http://www.pbl.nl/publicaties/.....consumptie 
 
Het probleem is het AANTAL EN de MANIER waarop het nu gebeurt, die verre van NATUURLIJK is. Nergens in de natuur sluiten dieren elkaar op, fokken ze dieren en verhandelen ze hun vlees, alleen bij mensen. Nergens in de natuur wordt voedsel verhit, behalve bij mensen.  
 
Wil je natuurlijk eten? Ga dan rauw eten. Helaas is het menselijke darmstelsel met 14 meter alleen niet geschikt voor rauw vlees…

Hee B.W. 
Wij… leven niet meer in “de NAtuur”.Toch? 
Dieren eten dieren en mensen zijn Top predators dus eten die ook dieren… 
Mijn gekscherende stukje met ernstige ondertoon drijft even de spot, maar wijst ook op de GEKTE van de hedendaagse wereld. 
Als er in het (verre) verleden geen dieren meer waren om te eten trok men verder om DAAR dieren te doden en te eten, dat was nodig voor voedsel maar ook omdat het dier voor pezen zorgde voor bogen, voor huiden voor kleding en tenten enz.enz. het dier gaf heel veel. 
Tegenwoordig hebben we huizen en kleding en ons natje en droogje, maar is het de COMMERCIE die dieren fokt om er GELD aan te verdienen, de NOODZAAK van ‘toen’ is er NIET meer, maar omdat men het KAN… gaat men er mee door. 
Vlees eten is natuurlijk, toen de natuur nog Natuur WAS, NU, is het dat niet meer. 
Nu is het slechts stompzinnig consumentisme, slaafs en stompzinnig de reclameboodschappen opvolgend, want mevrouw… vleesch.. U WEET WEL WAAROM…!!! 
En; KIP het ZIEKSTE stukje vlees…wat trouwens lang-za-mer-hand wel begint DOOR te dringen tot de CONSUMENT…. 
Dus door dit soort volksmennerij ten gunste van de eigen industriele portemonnee,( en vergeet de regering niet, die houden van een GROOT Bruto Nationaal Produkt!) wordt er een destructieve vleesindustrie in stand gehouden die niet alleen schade toebrengt aan het dier, maar ook aan milieu en de mens zelve…. 
Want mevrouw….. vlees uit de bio-INDUSTRIE ofwel de INTENSIEVE veetelt,heeft desastreuze uitwerkingen op uw Eigen vlees, en op de orgaantjes van uw bloedjes van kinderen die dd jaren heen allemaal op de ernstige welvaartsziektenstatistieken terechtkomen met; Hart en vaat ziekten, met Reumatische ziekten en DarmZiekten en Kanker…. 
Ja, Duuuurt even, maar dan HEB je ook wat!!! 
Dieren doden en vlees eten WAS Natuurlijk in de daartoe geeigende omstandigheden, NU, is vlees eten een misdadige gewoonte.(over het algemeen gezien) 
U vernietigd niet alleen de wereld maar ook uzelf en als liefhebbende moeder ook uw echtgenoot en uw kinderen. 
Wie hore wil die hore en wie wil zien die ZIET! 
Maar ja, Struisvogelpolitiek ( dus je kop in het zand steken terwijl je het ei-gen-LIJK wel WEET) viert HOOGTIJ ! 
ZO ! dat is maar weer even gezegd!

@ gerritjan m.: tot 2 dieren op 1 ha op uw estancia? dat moet dan wel met veel kunstmest op het gras, in Brazilie en Argentinie (maar ook in zd afrika en australie) ligt het gemiddelde lager (vaak veel)dan die 1, op onbemest gras, en ook daar meest zonder afmesten op graan. in europa kan zoiets helaas niet vanwege de grondprijzen!wij moeten wel intensiveren en afmesten.alleen ver weg kan het dus nog met puur gras en zonder kunst, tot de grond ook daar duurder wordt!

Het Aantal en de manier waarop het gebeurt is natuurlijk al jaren een vast terugkerend debat in de 2e kamer..zucht.. Ook de volgende ronde weer aan de beurt. Wedde?

Denk je nu echt dat als ik morgen 10 kilo mager rundvlees haal bij de grote slager hier, dat ik me dan afvraag wat ik me op mijn hals haal voor 25 Real? Weet je wat ik me afvraag als ik met het vlees achterop mijn fiets naar huis rijd, hoe zal ik het klaarmaken en heb ik wel genoeg bier in huis. Als het morgen gezellig is en iedereen peuzelt lekker van het vlees gaan de discussies heel ergens anders over. 
Teresina, Piaui, Brazilie

Daarom moet een overheid ook zijn verantwoordelijkheid nemen, want niet alle burgers zijn hier toe in staat. Eigenlijk net als met andere ( ;) ) criminelen: die zitten ook niet in over wat ze anderen aandoen. Denk je dat een topcrimineel tijdens het geld tellen zich afvraagt wat hij op de hals heeft gehaald? nee, zijn discussie gaat ook over iets heel anders…

@ Dirk en rick: er zijn natuurlijk producenten/veeboeren (hun gesprekken over prijzen,hormonen,grassoorten en grasbeheer, omheiningen die gerepareerd moeten etc ken ik maar al te goed), consumenten/barbecuers, burgers (die al of niet hun verantwoordelijkheid nemen) en politici, allemaal met hun eigen onderwerpen en werpjes en taken,dat is de humane diversiteit, en grijpt ook miraculeus overal in elkaar. Proost Dirk!

gisteren leuk programma op canvas over de dominantie eninvloed van gras op onze aarde: 25% van alle land staat ermee vol, een groot deel(qua oppervlak) wordt genuttigd door wilde dieren, een ander deel door nomadisch gehouden vee, maar het meeste verrot gewoon of droogt op en verbrandt. hoeveel tonnen en tonnen vlees zou daarvan gemaakt hebben kunnen worden,als je maatregels treft, maar nu?? alles zomaar ins blaue hinein?

Je wilt zeggen dat je het anders rottende gras beter door dieren kunt laten opeten? Je laat andere aspecten wel heel makkelijk buiten beschouwing: Dat zal toch een behoorlijke ecologische achteruitgang met zich meebrengen. Maar belangrijker denk ik: Al die dieren gaan het gras, naast vlees, omzetten in methaangassen en mest. Met grote gevolgen voor het broeikaseffect en de vermesting van het land, wat ook weer grote gevolgen heeft.  
 
OVerigens wordt er ook steeds vanuit gegaan dat men hier vlees eet wat gras eet dat van zulke velden vandaan komt. Dat is natuurlijk niet het geval. Alle het vleesvee moet zo snel mogelijk groeien en wordt allemaal in grote schuren gehouden. Veel belangrijker dan het gras is het krachtvoer dat zij krijgen.

@ Rick: je hebt gelijk, dat krachtvoer (soja, cassave, graan, afval vd brouwers) is belangrijker, voor situaties nu, en bij ons, maar niet voor Gertjan in Uruguay en Dirk in Piaui, want die eten vlees van echte grasdieren,puur grassfed dus, dat bestaat bij ons niet helaas, maar vroeger, pakweg een eeuw geleden, nog wel, wist je dat een ree of een moeflon veel meer methaan aanmaakt per kg gewicht dan een koe?Al 100en, miljoenen jaren lang? Geen centje pijn! Kun je mensen die eindelijk wat rijker worden (China,India,Afrika) het recht ontzeggen om ook eens wat meer vlees te gaan eten? Dat doen ze ook wel ongeacht van wat wij daarvan vinden! Globaal zitten we op een stuurloos schip!

Het gras zelf kan zelfs ook door mensen geconsumeed worden het is zeer gezond en er zijn al mensen die dat doen.

@ ineke: heb je ook recepten? Grasburger? 
Kalfswang met graspuree? Grascroquetten? Wel eerst even zelf uitproberen voor je ermee komt!

TOT … het industriele tijdperk was het ECOSYSTEEM wat onze wereld is, in harmonieus evoluerend evenwicht cq wisselwerking… 
De wereld is een LEVEND systeem, met klimaten, tectonische platen, met maal en straalstromen, met bergen en rivieren, met orkanen en tsunamis, met droogtes en overstromingen, enzovoort. 
DAARMIDDENIN en MEE… leven de mens en het dier en die hebben zoals gezegd altijd een rol gespeeld in redelijke balans MET de natuur waar de mens NATUURLIJK zelf ook toebehoord. 
TOTDAT de mens zich met KUNSTMATIGE TECHNISCHE middelen zichzelf de macht creeerde om de wereld, de natuur naar haar hand te zetten met alle desastreuze gevolgen vandien. 
Deze al Tig…miljoen bestaande planeet IS onderhevig aan haar eigen ecosysteem en de Kosmische invloeden en de natuur ging haar vormende gang…. 
Maar omdat de mens OOK natuur is en Die dingen kan en doet die mensen nu eenmaal doen vanwege al de middelen die haar ter beschikking staan, is en zal de invloed die de mens op deze planeet uitoefent BEHOREN tot de onvermijdelijke gang van zaken die deze wereld nu eenmaal voortbrengt, of dat nu groei of destructie is, de tijd zal het leren. 
Utissoalsutisensoissut…