Next checkt: ‘Er zijn regelmatig Nederlandse wanbetalers in Griekse restaurants’
Gemeld door persbureau ANP en diverse Nederlandse media
Dit curieuze bericht dook twee weken geleden opeens overal op: „Nederlandse bezoekers van Griekse restaurants weigeren regelmatig te betalen voor hun maaltijd.” Persbureau ANP meldde het bericht en Nu.nl en allerhande andere sites, zoals die van Elsevier, de Volkskrant en RTL, namen het nieuws over. „De wanbetalers vinden dat ze via de Europese Unie (EU) al genoeg geld aan Griekenland hebben afgedragen. Dat meldt het vakblad Misset Horeca op gezag van de Federatie van Griekse Gemeenschappen in Nederland.” next.checkt zocht uit: weigeren Nederlanders inderdaad regelmatig te betalen in Griekse restaurants?
Nee, next.checkt concludeert dat deze bewering ongefundeerd is.
Waar is het op gebaseerd?
De oorspronkelijke bron van het nieuws blijkt niet vakblad Misset Horeca te zijn. In een eerder bericht van persbureau ANP deed de voorzitter van de Federatie van Griekse Gemeenschappen deze uitspraak. Misset Horeca nam de uitspraak over, en vervolgens verwezen ANP en andere media op hun beurt weer naar dat bericht.
Voor het originele bericht had het ANP gesproken met de voorzitter van de Federatie van Griekse Gemeenschappen in Nederland, Pavlos Kerasavopoulos. Aan de telefoon meldt Kerasavopoulos aan deze krant dat hij „geen cijfers” en „geen onderzoek” ter beschikking heeft. Wel zouden hem de afgelopen zes maanden zo’n dertig klachten van restauranthouders ter ore zijn gekomen over Nederlandse wanbetalers. Dat is veel meer dan eerder, zegt hij. En het gebruikte argument – „We betalen al via de EU” – is nieuw. In de praktijk zullen er veel meer wanbetalers zijn, denkt Kerasavopoulos, want de meeste restauranthouders melden nergens een niet-betalende klant.
De klachten bereikten de voorzitter soms per telefoon en soms „via via”. Kerasavopoulos heeft geen lijst bijgehouden van de klachten. De namen of contactinformatie van getroffen restauranthouders wil hij niet geven, want „die vinden het niet prettig om hierover benaderd te worden”.
En, klopt het?
Of er inderdaad dertig klachten binnenkwamen bij de Griekse federatie, kunnen we niet natrekken. Maar misschien zijn er wel andere meldpunten die klachten hebben gehoord over wanbetalers?
Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland heeft geen klachten over Nederlandse wanbetalers in Griekse restaurants binnengekregen, zegt een woordvoerder. De hulpdienst van Horeca Nederland, die assisteert bij fraude in deze sector, ook niet. De Nederlandse Kamer van Koophandel doet geen onderzoek naar wanbetalingen in de horeca. Meldingen hebben ze in ieder geval nooit binnengekregen. Ook het Kenniscentrum Horeca verzamelt geen cijfers over wanbetalingen, net zo min als Stichting Onderzoek Horeca, Recreatie en Catering en het bedrijfschap Horeca en Catering.
Ook verschillende incassobedrijven beschikken niet over dit soort cijfers. De Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen houdt wel globaal trends in fraude en wanbetalingen in de gaten, maar niet specifiek in de horeca. En ook Intrum Justitia, een groot incassobureau dat regelmatig onderzoek uitvoert, heeft geen informatie over wanbetalers in de horeca, laat staan in Griekse restaurants.
Daarom bellen we tien willekeurige Griekse restaurants verspreid over heel Nederland. Tien restaurants is natuurlijk een verre van representatieve steekproef – in Nederland zijn volgens het bedrijfschap Horeca en Catering 388 Griekse restaurants – maar het is een begin.
Dan blijkt: er is steeds vaker sprake van vervelende opmerkingen over de kosten van het reddingspakket en „flauwe humor” van klanten. Dat zeggen meerdere restauranthouders. Dat proberen ze dan vaak met een grapje op te lossen, want een slechte sfeer in het restaurant is niet goed voor de klandizie. Eén restauranthouder: „Dan zeg ik: als je net zoveel belasting betaalt als ik, mag je wel een gratis drankje van mij.” Een restauranthouder uit Deventer, Vasilis Michailidis van restaurant Kreta, heeft wel negatieve ervaringen. „Ik werd vorig jaar door de telefoon met de dood bedreigd”, zegt hij aan de telefoon. In de bus lagen briefjes over de Griekse economische malaise.
Maar geen van allen heeft ooit een Nederlandse klant gehad die niet betaalde vanwege de eurocrisis of de redding van Griekenland, en geen van allen kent een collega die dat ooit heeft meemaakt.
Conclusie
Pavlos Kerasavopoulos van de Federatie van Griekse gemeenschappen in Nederland kreeg naar eigen zeggen dertig meldingen over Nederlanders die vanwege de crisis weigeren te betalen in Griekse restaurants. Niemand kan bevestigen of dat inderdaad zo is, en Kerasavopoulos wil geen namen van ‘gedupeerden’ delen. Geen van de door ons benaderde instanties in Nederland beschikt over bruikbare cijfers over wanbetalers.
Een kleine peiling onder tien restaurants leert: een aantal restauranthouders hoort vaker flauwe grappen van klanten, maar geen van hen heeft ooit een wanbetaler vanwege de crisis gehad. We beschouwen de uitspraak dat „Nederlandse bezoekers van Griekse restaurants regelmatig weigeren te betalen voor hun maaltijd” als ongefundeerd.
Als de stelling is dat het met regelmaat gebeurt kun je wel concluderen dat het niet waar is. Ik vond het tamelijk onbegrijpelijk dat dit journalistieke werd niet gewoon is gedaan op de dag dat het ‘nieuws’ naar buiten kwam.
Misschien omdat iedere journalist ook wel voorvoelde dat het verhaal met checken om zeep zou zijn geholpen.