next.checkt: ‘De schade van de rellen in Haren loopt in de miljoenen’
Het Verbond van Verzekeraars in diverse media
De rellende jongeren waren vorig week op vrijdagnacht nog maar net uit Haren vertrokken, toen er zaterdagochtend in het nieuws al de mededeling opdook dat de schade van de vernielingen en de plunderingen „één of enkele miljoenen euro’s” zou bedragen. Het nieuws verspreidde zich over websites en kranten en ook in nrc.next en NRC Handelsblad stond op maandag: „Ze richtten voor meer dan 1 miljoen euro schade aan, becijferde het Verbond van Verzekeraars.”
Interpretaties
Het woord ‘becijferen’ is niet correct. Op de website van het Verbond van Verzekeraars staat dat het om een schatting gaat. Het is volgens de brancheorganisatie een schatting van alle materiële schade die de jongeren in Haren hebben aangericht. Kosten voor het uitrukken van de politie en de ME rekent het Verbond niet mee. Aansprakelijkheid en letselschade ook niet.
In de schatting van de schade in Haren is niet enkel gekeken naar verzekerde schade, maar naar alle schade. Dus ook kapotte wegen en verkeersborden, waarvoor mogelijk geen verzekering loopt. Hiermee wijkt deze schatting af van de schattingen die het Verbond doet na stormen. Die zijn wel gebaseerd op concrete schadeclaims die bij de aangesloten verzekeraars zijn ingediend.
We lezen de schatting als volgt: de materiële schade, verzekerd en onverzekerd, van de rellen in Haren bedraagt één of enkele miljoenen euro’s.
Hoe is er gemeten?
Daarvoor bellen we met Richard Oets van Delta Lloyd. Hij beheert de „commerciële brandportefeuille” van de verzekeraar. Het was Oets die zaterdagochtend na de rellen de schade op circa één miljoen schatte. Of dat ook enkele miljoenen kon worden, wilde het Verbond vervolgens weten. Ja, dat zou kunnen, zei Oets toen, als er bijvoorbeeld ook elektronicazaken waren geplunderd, of als er brand zou zijn ontstaan, dat zou moeten blijken. En zodoende kwam de schatting uit op „één of enkele miljoenen”.
Oets baseerde zich op „het journaal, persberichten en de radio”. En toen ging hij in zijn hoofd tellen. „Eén Albert Heijn naar de gallemiezen. We verzekeren veel Albert Heijns en C1000’s, we weten wat dat kost.” Hij zag kapot dubbelglas en omgevallen stellingen, en telde er de kosten voor dagenlang dichtgaan bij op.
Oets zag dat er puien van andere winkels waren ingeslagen. „Eén hamer op een etalage, dan moet je een hele nieuwe ruit op maat laten maken en vervangen.” Hij zag dat er auto’s vernield waren. Hij zag tuinhekjes die omgingen. „Die moeten opgemeten worden, op maat gemaakt, ingegraven. Kost zo 10.000, 15.000 euro.” Hij zag kapotte voordeuren, hij zag schade aan het wegdek, schade aan verkeersborden. „Als je dat op een rijtje zet, kom je zo tot een miljoen.”
Oets belde daarna een makelaar, „als onafhankelijke bron”, en een concurrerende verzekeraar om zijn schatting te toetsen. En toen bracht het Verbond het bedrag naar buiten. Na de vraag van nrc.next om toelichting heeft Oets ook bij de schadeafdeling van Delta Lloyd en het NIVRE, het Nederlands Instituut Van Register-Experts die de schade op komen nemen, nagevraagd hoe hoog zij het bedrag inschatten. Die kwamen ook uit op één tot anderhalf miljoen.
En, klopt het?
Dat zullen we nooit weten. Omdat deze schatting naast verzekerde ook onverzekerde, dus niet ingediende, schade meetelt, is zij niet te verifiëren. Ook zijn incidenten als ‘Haren’ heel schaars. In tegenstelling tot Oud en Nieuw, daar is na zoveel jaar wel duidelijk wat het de verzekeraars ongeveer kost.
Bij storm wordt wél heel precies bijgehouden hoeveel windkracht hoeveel schade oplevert, maar dan gaat het enkel om geclaimde schade. Twee statistici van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek van het Verbond tonen een computermodel waarin windsnelheidmetingen van de KNMI op tien verschillende plekken zijn gekoppeld aan gegevens over eerder ingediende schadeclaims.
De schattingen van dit model zijn wel te verifiëren en het model wordt elk jaar bijgesteld aan de hand van aangeleverde schadeclaims. We zitten altijd in de juiste orde van grootte, zegt statisticus Alex Hoen erover, „en we zitten er zelden een factor twee naast”. Stormschadeschattingen zijn dus veel nauwkeuriger dan schadeschattingen van incidenten als Haren.
Alhoewel het stormmodel er ook flink naast kan zitten, vooral als er onverwachts veel regen of hagel valt. Het model kwam bij de januaristorm in 2007 uit op 200 miljoen euro. De daadwerkelijke (geclaimde) schade bleek 330 miljoen euro, mede door de zware regenval en omdat alsnog de agrarische schade mee werd geteld.
Voor de rellen in Haren komt er een commissie onder leiding van voormalig PvdA-leider Job Cohen. Oets gaat de commissie wel vragen om een betere inventarisatie van de verzekerde en onverzekerde schade.
Conclusie
De schade na de rellen in Haren zou één en mogelijk enkele miljoenen euro’s bedragen, schatte het Verbond van Verzekeraars. Alhoewel de schatting op basis is van veel ervaring met schadeclaims, is de schatting niet systematisch en is er geen manier om te verifiëren of het bedrag klopt. We beoordelen de uitspraak dat de schade in Haren na de rellen in de miljoenen loopt als niet te checken.
Lieve checkers,
Is onverzekerde schade geen schade? Het komt me nogal onbetrokken, economisch zal ik maar zeggen, over.