next.checkt: ‘Nederlanders zijn oververzekerd en geven het meest aan verzekeringen uit’
Diverse media vorige week naar aanleiding van de verhoging van de assurantiebelasting
In het Herfstakkoord is een verhoging van de belasting op verzekeringen (assurantiebelasting) aangekondigd. In veel berichten hierover werd gesteld dat Nederlanders veel te veel verzekeringen hebben. ‘Veel consumenten fors oververzekerd’, kopte het ANP bijvoorbeeld. In het stuk zei een woordvoerder van de consumentenbond: „Wij hebben de indruk dat Nederland een zwaar oververzekerd land is.” In deze krant werd verzekeren een ‘nationale hobby’ genoemd. In het stuk stond dat in Nederland na het Verenigd Koninkrijk wereldwijd het meest aan verzekeringen wordt uitgegeven. Wij onderzoeken hier twee beweringen: (1) Nederlanders zijn oververzekerd en (2) Nederland is na het Verenigd Koninkrijk het land waarin wereldwijd het meeste aan verzekeringen uitgegeven wordt.
En, klopt het?
Er zijn meerdere vormen van oververzekeren: (1) je bent verzekerd voor een hoger bedrag dan de waarde van het verzekerde, (2) je kunt meerdere verzekeringen hebben die hetzelfde dekken en (3) je kunt risico’s verzekeren die je eigenlijk goed kunt dragen.
Er zijn zeker mensen die oververzekerd zijn. Bij vergelijkingssites Independer.nl en Verzekeringssite.nl krijgt de klantenservice vaak mensen aan de telefoon die hiermee zitten. „Er zijn bijvoorbeeld veel mensen die een tamelijk oude auto allrisk verzekerd hebben. De waarde van de auto is dan vaak lager dan het bedrag dat je aan allrisk kwijt bent. Een WA-verzekering zou voor hen voldoen”, vertelt Edmond Hilhorst van Independer.nl. „Voor hoeveel mensen dat geldt weet ik niet, maar het zijn er veel.” Ook Verzekeringssite.nl, de Consumentenbond en het Verbond van Verzekeraars geven aan dat zij voorbeelden kennen van oververzekeren. Maar niemand heeft onderzocht of er gegevens beschikbaar zijn over hoeveel mensen het betreft.
De Consumentenbond vindt ook mensen die een dure premie hebben die goedkoper kan oververzekerd. Volgens de bond zit er veel prijsverschil tussen vergelijkbare verzekeringen. Met hun uitspraak in het ANP-artikel doelden zij ook hierop. Maar of dit echt ‘oververzekeren’ is, vinden wij discutabel. De gangbare definities zijn er niet op van toepassing en bij welke verzekeraar iemand wil zitten is een keuze die ook afhangt van bijvoorbeeld service.
Dan de internationale lijstjes. Geven wij in vergelijking met anderen echt zo veel uit? Swiss Re maakt jaarlijks hun World Insurance Report. In de versie van 2012 staat Nederland inderdaad tweede met ongeveer 6.500 euro per hoofd van de bevolking per jaar. Zwitserland staat boven ons – niet het Verenigd Koninkrijk. Maar bij deze hoge notering zijn belangrijke kanttekeningen te zetten.
Nederlanders betalen per hoofd van de bevolking het grootste deel van het totale bedrag aan premies van zorgverzekeringen. Door de invoering van de basisverzekering Nederland in 2006 is het aandeel van de zorgpremie enorm gestegen en sindsdien staat Nederland zo hoog. „In andere landen zijn de premies heel anders geregeld, veel meer via belastingen. De zorgkosten zijn er in andere landen ook, maar de geldstromen lopen anders. Dat zie je in een grafiek over premies niet terug”, zegt Evert van Steenbergen, statisticus van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek. „Appels met peren vergelijken is hier nog zacht uitgedrukt.”
In het rapport European Insurance in Figures zijn typen verzekeringen uitgesplitst. Nederland is inderdaad een uitschieter in de grafiek over zorg. Maar qua levensverzekeringen is Nederland een middenmoter. Bij de eigendom- en schadeverzekeringen staat Nederland zesde met ongeveer 1000 euro. Ook dit beeld is niet zuiver. Van Steenbergen: „Hierin zitten niet alleen premies van particulieren, maar ook zakelijke premies, bijvoorbeeld voor brand. In de rijkere, geïndustrialiseerde landen wordt hiervoor veel meer premie betaald dan in de armere landen.” Steenbergen ontdekte daarnaast dat het bedrag dat bij Nederland staat niet klopt: dat moet 800 euro per hoofd van de bevolking zijn. Daarmee zou Nederland zakken naar plaats acht.
Conclusie
Wij onderzochten twee stellingen: (1) Nederlanders zijn oververzekerd en (2) Nederland is na het Verenigd Koninkrijk het land waarin wereldwijd het meeste aan verzekeringen uitgegeven wordt. Wat betreft de eerste stelling is er geen onderzoek of andere cijfermatige onderbouwing beschikbaar. Hoewel betrokkenen op basis van eigen waarneming stellen dat er mensen oververzekerd zijn, is niet te zeggen om hoeveel mensen het gaat. Deze stelling beoordelen wij daarom als niet te checken.
Wanneer we voor de tweede stelling naar de premieranglijst kijken, dan zien we dat Nederland inderdaad op de tweede plaats staat. Maar deze kale grafiek gaat voorbij aan belangrijke nuances. Zo loopt in veel andere landen de zorgpremie meer via belastingen. Hierdoor gaat elke vergelijking mank. Wij beoordelen deze stelling daarom als half waar.
Mooi dat sites als Verzekeringssite.nl en Independer.nl hier aandacht aan besteden!