Next checkt: ‘Internet bestaat grotendeels uit porno’
„The internet is for porn”, zongen de muppets van de Broadwayshow Avenue Q. Het humoristische liedje werd een internethit en heeft misschien wel bijgedragen aan de wijdverbreide gedachte dat internet voor een groot deel uit porno bestaat. Deze stelling haalde onlangs zelfs het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden toen een Congreslid beargumenteerde dat de copyrightwet SOPA voornamelijk in het belang is van de porno-industrie. Een „hoog percentage” van internet is immers bedoeld voor porno, wist het Congreslid.
Tal van onderzoeken zouden aantonen dat internet voor de helft of ten minste eenderde uit porno bestaat. Onlangs becijferde technologieblog Extreme Tech nog dat pornofilmpjes goed zijn voor 30 procent van het dataverkeer op internet.
Next.checkt beoordeelt de bewering als onwaar.
Waar is het op gebaseerd?
De uitspraak kom je vaak tegen op nieuwsblogs. Daarnaast blijken webfilterbedrijven graag te adverteren met het aantal pornosites dat zij tegenhouden. Sommigen ervan trachten het ‘gevaar’ van porno op internet voor kinderen te overdrijven. Zo claimt webfilter N2H2 dat er liefst 260 miljoen pornosites zijn – bijna één voor elke Amerikaan. Volgens Optenet, aanbieder van een webfilter voor ouderlijk toezicht, bestaat 37 procent van alle pagina’s uit porno.
Maar wát er precies wordt onderzocht verschilt sterk per onderzoek. Grofweg zijn er drie benaderingswijzen: pornosites als aandeel van het totale dataverkeer, als aandeel van het internetverkeer of het totaal aantal websites.
Interpretaties
Welke benaderingswijze de juiste is, hangt af van wat er precies met de uitspraak wordt bedoeld. Dus wat beweren mensen precies als zij zeggen dat internet grotendeels uit porno bestaat? Eigenlijk gaat het dan altijd over de populariteit van porno op internet. Ga maar na: webfilterbedrijven willen aantonen dat kinderen vaak met porno worden geconfronteerd, bij nieuwsblogs draait het om het gegeven dat mensen internet grotendeels voor porno gebruiken.
Wat is dan de beste indicator voor populariteit op internet? Niet de hoeveelheid dataverkeer, uitgedrukt in megabytes: door de grote hoeveelheid streaming video krijgen pornosites nu eenmaal relatief veel dataverkeer. En dat er veel pornosites bestaan zegt wel iets over de populariteit van porno op internet, maar nog niet alles: er is maar één Facebook, en toch is het de populairste site op internet. Blijft over: het internetverkeer, oftewel de hoeveelheid unieke bezoekers per site. Wie kan uitreken hoeveel bezoek een site trekt, weet of die site populair is.
Maar ook die laatste indicator is niet perfect. Niemand weet immers hoe groot internet precies is. Zoekmachines indexeren namelijk niet alle pagina’s en dus ook niet al het verkeer op internet. En wat doen we met reclame voor pornosites op ‘gewone’ sites? Tellen we die mee als porno? En als we de populariteit van het zoekwoord ‘porn’ onderzoeken, hoe zorgen we ervoor dat nieuwssites waarop over porno wordt geschreven, niet worden meegeteld?
En, klopt het?
Next.checkt probeerde een gecombineerde aanpak. We selecteerden de twee meest betrouwbare databestanden over internetverkeer en bekeken de populairste zoekwoorden in 2012. Dat zou een indicatie moeten geven van het gebruik van internet voor porno. Dit zijn de resultaten.
Dankzij de Russische internetgek Ruslan Enikeev bestaat er een kaart van internet. Enikeev publiceerde deze zomer zijn interactieve kaart gebaseerd op het internetverkeer van de 350.000 meest bezochte sites. Het cluster pornosites evenaart wat betreft grootte ongeveer het Braziliaanse internet, nog geen vijf procent van alle sites.
Internetbedrijf Alexa houdt voor miljoenen sites op de wereld het aantal bezoekers bij. Het databestand van Alexa is volgens experts niet heel exact, maar maar geeft wel een betrouwbare indicatie van het aantal unieke bezoekers per site. In de top 100 meest bezochte sites staan drie pornosites, namelijk xhamster.com op nummer 45, xvideos.com op 50 en pornhub.com op 69. Voor hun boek A Million Wicked Thoughts analyseerden neurowetenschappers Ogi Ogas en Sai Gaddam in maart 2010 de miljoen meest bezochte sites van Alexa. Uit hun analyse bleek dat 42.337 van die sites pornografisch waren, oftewel vier procent.
Zoektermen geven een goede indicatie van de hoeveelheid internetverkeer. In Google Trends staan de meest gebruikte zoektermen van dit moment. Hoewel Google ‘porn’ als zoekterm censureert in de toptienlijst, kunnen we vrij makkelijk achterhalen hoe vaak er werkelijk op ‘porn’ wordt gezocht. Google geeft namelijk wel de onderlinge verhoudingen van zoektermen, en maakt bij die functie naar eigen zeggen geen gebruik van censuur. Via Google Trends konden we zo zien dat ‘porn’ als zoekterm in 2012 minder vaak voorkomt dan ‘yahoo’, de zevende plaats, maar vaker dan ‘mail’, nummer acht op de lijst. Porn staat dus officieus op de achtste plaats van de tien populairste zoektermen van 2012 , tussen ‘yahoo’ en ‘mail’ in. Er werd in 2012 acht keer zo vaak op de populairste zoekterm ‘facebook’ gezocht, dan op ‘porn’. In de top vijf staan verder nog zoektermen als ‘facebook’, ‘youtube’ en ‘hotmail’.
Conclusie
De grootte van het aandeel porno op internet is lastig te onderzoeken. De meest betrouwbare schattingen tonen aan dat pornosites vier of vijf procent van het totale internetverkeer voor hun rekening nemen. Daarnaast is de zoekterm ‘porn’ weliswaar populair, maar wordt er vele malen meer gezocht naar ‘facebook’, ‘youtube’ en ‘hotmail’. We concluderen dat mensen internet nog altijd meer gebruiken voor social media, filmpjes en e-mail dan voor porno. Alles overziend beoordelen we de stelling dat internet grotendeels uit porno bestaat als onwaar.
Met medewerking van Danny Mekic
Wat je hier niet meetelt is de grote hoeveelheid porno die wordt gedeeld middels torrents en dergelijk. De hoeveelheid porno op nieuwsgroepen ligt naar ruwe inschattingen tussen de 30 en 40%.
Ook is de gebruikersgroep er meer naar, want die is 80% mannelijk in verhouding met gebruik/hoeveelheid.