Carola Houtekamer

Berichten door Carola Houtekamer

Carola Houtekamer (1980) blogt over wetenschap. Ze werkt sinds september 2007 bij nrc.next. Ze maakt 's avonds het laatste nieuws en schrijft over robots, digitaal bewijsmateriaal, vingerafdrukken en Duitse reuzenkonijnen. Houdt van verlaten industrie en thee met melk.

stoplicht_a-200x165 Next checkt: Joran van der Sloot is de meest gehate persoon in de VS, na Bin Laden
Het ochtendjournaal van de NOS van 9 mei besteedt een item aan Joran van der Sloot in Peru, die zijn uitlevering aan de Verenigde Staten wil aanvechten. De VS willen hem vervolgen omdat hij de moeder van Natalee Holloway zou hebben afgeperst. Zijn advocaat Máximo Altez zegt tegen de camera: „Volgens statistieken is hij de meest gehate persoon in de Verenigde Staten, na Osama bin Laden.” Liliane Nanninga uit Utrecht wil weten of dat klopt. 

Next.checkt beoordeelt de uitspraak als onwaar. lees verder

stoplicht_a-200x165 Next checkt: 70 procent van de bevolking heeft meerdere schulden„Een groeiend aantal consumenten heeft moeite met het betalen van rekeningen. Ruim 30 procent van de Nederlanders loopt achter met betalingen en ruim 70 procent heeft meerdere soorten schulden.” Dat zou blijken uit onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Lezer Peter Riksen wees ons op dit bericht dat vrijdag 16 maart in dagblad De Pers had gestaan. RTL Z, de Volkskrant, PowNed en diverse streekbladen hadden het bericht ook. De percentages lijken Riksen „onwaarschijnlijk hoog”.

Next.checkt zocht het uit en concludeert: de bewering is onwaar.

lees verder

sm_duplo_1 Zes identieke toiletdeuren. Welke kies je?Laatst wilde Roland Mönnink uit Huizen naar de wc op het vliegveld. Hij kon kiezen uit zes deuren. Gedachteloos koos hij er een. Toen vroeg hij zich af: “Worden deze toiletten wel even vaak gebruikt? Of is de buitenste favoriet?” Hij wil graag weten of mensen een voorkeur hebben, “op het gevaar af dat ik daarna nooit meer spontaan een toiletdeur open.”

Het idee dat een lezer levenslang aan je zal denken bij iedere wc-deur is een aanlokkelijke gedachte voor een journalist. Op onderzoek uit, dus.

De oppertoiletdame in het redactiegebouw – overal drie wc’s op een rij – begint te schateren. Nee, linkerwc’s zijn volgens haar niet viezer dan rechterwc’s, of andersom. Wel hebben mensen vaak een voorkeur voor een bepaalde wc, weet ze. “En als dat een viezerd is, is die wc ook viezer.”

Een rondvraag leert dat veel mensen liever de buitenste wc kiezen. Als je dan “lawaai gaat maken” hoef je maar met één kant rekening te houden, oppert iemand. Een ander zegt voor de buitenste te kiezen, omdat ze denkt dat de middelste vaker gekozen wordt, en die wil ze dus niet.

Gelukkig heeft de wetenschap zich over de kwestie gebogen. lees verder

MIER-200x200 Waarom waaien mieren niet weg?Het moet een lome vakantiedag zijn geweest waarop Robert Doggers uit Amsterdam zijn vraag voor de rubriek Next Question instuurde vanuit Frankrijk. Robert dacht een mier weg te kunnen blazen die over een gladde tafel liep. Kan niet moeilijk zijn. “Niets is minder waar: ondanks dat de mier niet gewaarschuwd is, weerstaat hij mijn geblaas dat voor hem een plotselinge orkaan moet betekenen.” En daarna loopt hij weer door. Hoe kan dit?

Een goede vraag voor mierenkenner Peter Boer. De gepensioneerde biologieleraar is vrijwilliger op de insectenafdeling van Naturalis en auteur van het naslagwerk Mieren van de Benelux, waarin 106 mierensoorten worden beschreven. lees verder

 

Een app om je te helpen trouw te blijven aan je geliefde. Waarom niet? Of voel je je er oncomfortabel bij? En waarom dan wel? Omdat de app meer van je weet dan jijzelf? Omdat jij zelf wil blijven kiezen, en je keuzes niet wil overdragen aan een stukje software?

Roel Venderbosch

Illustratie Roel Venderbosch

 

Wanneer komt techniek te dichtbij? Samen met het Rathenau Instituut, dat dit jaar 25 jaar bestaat, organiseert nrc.next een wedstrijd ‘Ontwerp je eigen intieme technologie’. Hoe ziet de techniek van de toekomst eruit, die naar jouw smaak  akelig dichtbij komt? Wat is de app die jouw grenzen overschrijdt? Van welke techniek word je ongemakkelijk?

Stuur je beste ontwerp op A3 (of nog beter: een werkend prototype) met een tekst van maximaal 200 woorden voor 18 juli naar de redactie van nrc.next, postbus 8987, 3009 TH, Rotterdam.  Of stuur een scan van je ontwerp naar vraag@nrc.nl.Vermeld op de envelop: Techniekwedstrijd! De winnende ontwerpen worden afgedrukt in de krant. De winnaar mag kiezen tussen een Wake-up Light óf een slaapfasewekker, die je wekt als je uit je diepe slaap bent.

Ter inspiratie hieronder een paar grenzen die we soms voelen bij nieuwe technologieën waar we bang van worden.

lees verder

sharma-obesity-tap-water1-200x200 Next Question: Hoe lang is water houdbaar?Het noodpakket dat de overheid adviseert bevat onder meer drie liter water per persoon, per dag, voor minstens drie dagen, weet Wim Bender uit Zuidhorn. “Stel je hebt dat noodpakket in 2007 aangelegd en in 2015 breekt de ramp uit. Kun je dat water dan nog gebruiken?”

Nou, nee lezen we vandaag in de rubriek Next Question. Niet als dat water gewoon uit de kraan in een fles of jerrycan is gedaan.

“Kraanwater moet je zien als een dagvers product”, zegt Kim van Gameren, woordvoerder van waterbedrijf Vitens. “Wij raden aan om ongekoeld water hooguit tot de volgende dag te bewaren.”

Zuiver H2O, water dus, blijft eindeloos goed. Ook mineralen zoals calcium bederven niet. De boosdoeners zijn de bacteriën. Die zitten sowieso al in kleine hoeveelheden in kraanwater. Maar door een vieze kraan, of doordat je de fles aan je mond zet, komen er nog meer bij.

Komt er bij dat water zuurstof, dan gaan de bacteriën na verloop van tijd groeien en bederft het water. Van Gameren: “En als je het noodpakket, zoals wordt aangeraden, in de warme meterkast plaatst, dan gaat dat proces nog sneller.” Geen goed idee dus. lees verder

chemical_plant-200x140 Was jij je haar met douchegel? Is er een verschil tussen douchegel en shampoo? Die vraag voor de rubriek next question kreeg de redactie van Sanne Kempers uit Utrecht. Zij zelf denkt van wel. Volgens haar zijn het twee écht verschillende producten, „goed voor haar óf huid”. Maar haar vriend denkt van niet. Hij meent dat het verschil „puur marketing” is en wast zijn haar gewoon met douchegel. Wie heeft gelijk?

We haalden voor deze vraag drie flessen Palmolive uit de supermarkt: Elke Dag Shampoo, Aroma Therapy Douchegel en Pure Arctic 2 in 1 body & hair. Een blik op de verpakking leert dat zo’n derde van de ingrediënten hetzelfde is, dan begint de variatie.

Maar de stoffen die hetzelfde zijn, zijn de stoffen die ertoe doen, zegt hoogleraar organische chemie Leo Jenneskens van de Universiteit Utrecht, die de lijst chemicaliën op verzoek bestudeert. Jenneskens wast zijn haar soms ook met douchegel.

Even wat scheikunde.

lees verder

krakers-200x144 Kraken is voor neoliberalen Vorige week begon de politie in Amsterdam met de eerste ontruimingen van kraakpanden. Krakers rechtvaardigen kraken door te wijzen op de grote leegstand in grote steden.  Onzin, als je het Jelle Menges, voorzitter van de Jonge Socialisten in de PvdA, vraagt. Vandaag schrijft hij over kraken op de opiniepagina van nrc.next.

De manier waarop krakers de schaarse kraakruimte verdelen is typisch neoliberaal, betoogt Menges, geen fan van de krakersbeweging die “zich totaal onmogelijk heeft gemaakt.”

In het systeem dat de kraakbeweging graag ziet, kunnen zij lekker hun gang gaan en staan alle mensen die geen kennis hebben over het kraken of geen connecties hebben met een kraakwereld buitenspel. Een totaal ongereguleerde, vrije markt waar het recht van de sterkste geldt. Als Reagan-econoom Milton Friedman dan toch het eigendomsrecht zou moeten aantasten, zou hij waarschijnlijk ook de krakersmanier kiezen om de schaarste te verdelen. 

 Er is een veel eerlijker alternatief, vindt hij.

lees verder

@BarackObama
De losgeslagen acteur Charlie Sheen is energiek, analytisch ingesteld, arrogant en een tikje depressief. Dat is niet zo verrassend. Wat wel verrassend is, is dat hij veel lijkt op president Barack Obama. Die scoort ook hoog op energie, arrogantie, analyse en depressie.

Op de site analyzewords.com kun je de persoonlijkheidskenmerken van deze mannen achterhalen aan de hand van wat zij (of hun persvoorlichters) twitteren. Wie op de site het twitteraccount van Britney Spears invult, ziet dat ze depressief is en hoog scoort op de ‘Valley girl’ schaal, het stereotype van rijke, hedonistische, Amerikaanse Westkustmeisjes. De Britse tabloid The Sun is energiek, boos en sociaal betrokken, The New York Times scoort op alle kenmerken laag of gemiddeld.

Het lijkt een gimmick, maar achter de site zit jarenlang serieus onderzoek van de Amerikaan James Pennebaker. lees verder

Ook jij weet waarschijnlijk niet waarom je computer vastloopt, hoe Words werkt, hoe het spelletje op je mobieltje is geprogrammeerd. Nou èn, denk je, ik kan er toch mee werken?

Spelletje gemaakt door kinderen in Scratch

Spelletje gemaakt door kinderen in Scratch

Mediatheoreticus Douglas Rushkoff vindt dat wel een probleem, staat vandaag in nrc.next. Hij schreef recent het boek Program or be Programmed, ten commands for a digital age.

Iederéén moet leren programmeren, vindt hij. Te beginnen met kinderen, de screenagers. Zij zitten hun hele leven tussen de digitale apparaten. Maar tegelijkertijd zijn ze compleet computeranalfabeet. Dus stelt Rushkoff een prangende vraag: ‘beheers jij de code, of beheerst de code jou?’

Kies het eerste, dan krijg je toegang tot de control panel of civilization. Kies het laatste, dan zou het wel eens de laatste werkelijke keuze kunnen zijn die je maakt.

Software, zegt Rushkoff, is namelijk niet ‘neutraal’. Het verandert, bedoeld of onbedoeld, ons gedrag.

Zo duwen digitale media ons richting afgebakende keuzes, zegt hij. Profielsites dwingen je te kiezen tussen man of vrouw, homo of hetero, getrouwd of single. Behavioral targeting neigt naar hokjesdenken: X heeft geld, Y houdt van zingeving. Digitale media hellen over naar versimpeling: mensen in hokjes, hapklare feitjes onder de googleknop. En de apparaten eisen, met hun piepjes en ringtones, dat we altijd klaarstaan. Het kan niet anders, denkt Rushkoff, dan dat wij ook zo gaan denken en doen. Maar wie kan programmeren, loopt minder gevaar zelf ‘geprogrammeerd’ te worden.

Dat moet natuurlijk nog maar blijken.
lees verder