Vandaag aflevering 7 van de serie ‘Dus ik ben’ op de Zinpagina van de papieren nrc.next. Filosoof Rob Wijnberg laat zien dat vereenzelviging met groepsgenoten voor een groot deel bepaalt hoe we over onszelf nadenken.

Bijna alle redenen kunnen aanleiding voor groepsvorming zijn: een gemeenschappelijke huidskleur, afkomst of traditie; een gedeelde overtuiging, smaak of interesse; dezelfde problemen, belangen of angsten.

De Brits-Poolse socioloog Henri Tajfel (wiki) ontdekte dat mensen zich associëren met gelijksoortige anderen om positieve bevestiging te krijgen van zichzelf. Dat gebeurt op twee manieren: door de eigen groep te prijzen en door de andere groep af te keuren. Dat laatste is met name bepalend. Hoe sterker het vijandbeeld, des te sterker de gezamenlijke identiteit. lees verder›

Vandaag in de papieren next de zesde aflevering van de serie ‘Dus ik ben’. Filosoof Stine Jensen legt uit dat de franse filosoof Emmanuel Lévinas (wiki) niet het ‘ik’ centraal stelde, maar juist de ‘Ander’. In zijn visie is liefde het ultieme appèl van de Ander op je ego. Het gaat niet om bezitsdrift, maar om de persoon zelf, die ook niet vervangbaar is. De belangen van je geliefde worden jouw belangen.

Maar waarom gaat het dan zo vaak mis? vraagt Stine Jensen zich af. Ze denkt dat Levinas niet meer in zwang is, door het individualisme dat het westerse gedachtegoed kenmerkt. Mensen willen tegenwoordig in een relatie ‘zichzelf’ blijven. Als het uitgaat wordt vaak gezegd dat ze bij de ander ’niet zichzelf konden zijn’.

lees verder›

Vandaag in de papieren next de vijfde aflevering van de serie ‘Dus ik ben’. Filosoof Rob Wijnberg laat zien hoe mensen zichzelf vaak vereenzelvigen met hun beroep. Vroeger was dat anders. De oude filosofen definiëerden zichzelf meestal in termen van eeuwige eigenschappen. Werk werd als iets toevalligs en als iets tijdelijks gezien. lees verder›

Vandaag in de papieren nrc.next aflevering drie van de serie ‘Dus ik ben’. Filosoof Stine Jensen legt uit waarom het zo moeilijk is uniek te zijn in tijden van massaconsumptie. Met bezittingen kun je je onderscheiden van anderen, maar vind je jezelf nog uniek wanneer je hetzelfde consumeert als iedereen?

Bedrijven proberen nog steeds de eigen identiteit te benadrukken, zoals Apple dat niet onsuccesvol probeert met de iPhone en de iPod. Maar critici vinden dat het niet werkt. Bedrijven verkopen niet het product zelf, maar de fantasie erover en het verlangen ernaar. De aankoop vervult dit verlangen niet, het is slechts een voorwerp dat het verlangen symboliseert.

Volgens de Amerikaanse filosofe Susan Sontag (wiki) lossen mensen het probleem op door massaproducten als camp te omarmen. Camp is massaconsumptie met een knipoog. Zo kun je trots zijn op het feit dat je een Billy boekenkast bezit. lees verder›

Vandaag in de papieren nrc.next aflevering drie van de serie ‘Dus ik ben’. In het stuk bespreekt filosoof Rob Wijnberg het zelfbewustzijn van de mens.

Hoe komt het dat alleen de mens zelfbewust genoeg is om te kunnen spreken van een ‘ik’? De filosoof Georg Hegel zoekt de verklaring in het verlangen van mensen om erkend te worden door anderen.

Een mens beseft pas dat hij een individu is in relatie tot andere mensen. Daarom, zo betoogt Wijnberg, zijn er kandidaten te over voor de audities van tv-programma’s als Idols en Sterretje gezocht. Ze zoeken naar bevestiging van hun zelfbewustzijn. Ook de echte twitteraars doen dat. Het aantal volgers geeft je als het ware bestaansrecht. ‘Ik word gevolgd, dus ik ben.’ lees verder›