In deel 1 van de tweedelige tv-documentaire The Trouble with Tolstoy, zondag op BBC One, vertelde een nazaat van de Russische schrijver Lev Tolstoj hoe hij als elfjarige door zijn moeder op de plank met Oorlog en Vrede werd gewezen. “Dat boek mag je pas op je vijftiende lezen.” Natuurlijk werd het boek verslonden zodra hij zijn kans schoon zag.

Het deed mij denken aan mijn vader, die er ook principiële denkbeelden op na hield. Behalve zijn werk sprak ook het pacifistische gedachtegoed van Tolstoj hem erg aan. Als ‘totaalweigeraar’ belandde mijn vader voor geruime tijd in de gevangenis. Het gebroken geweertje zat er zo diep in, dat zijn kinderen niet met pistooltjes mochten spelen. Als artistiek leider van een toneelgezelschap kende hij het repertoire en zijn vertolkers als geen ander, maar wie Wim Sonneveld was wist hij niet. Het was de tijd van de strikte scheiding tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur. Daarom mochten we ook geen stripverhalen lezen en kwam er geen televisie in huis. “De werkster heeft televisie.” lees verder›

Door Tom Rooduijn

5

reacties

op 29 maart 2011

“Het is een rotstreek”, zei de eindredacteur van Uitgesproken VARA over het uittreden van de EO uit het gezamenlijke actualiteitenprogramma, zaterdag in de Volkskrant. “Je kunt christenen blijkbaar niet meer vertrouwen.” Jan Tromp, presentator van de rode versie van Uitgesproken, beschuldigde vorige week op Radio 1 de EO al van ‘achterbaksheid’ en ‘hoogmoed’. Achterbaks omdat de EO al met de overkoepelende NPO het opdoeken van de rubriek zou hebben bekokstoofd. En hoogmoedig omdat de EO zijn journalistiek superieur achtte aan die van de partners VARA en WNL.

Welkom in Hilversum, waar het zoveelste identiteitsoorlogje is uitgebroken. Grappig is dat nu ineens de VARA – met nieuwkomer WNL – tot het kamp van de preciezen behoort en de EO tot de rekkelijken. Immers, de VARA en WNL houden graag vast aan hun linkse en rechtste ‘standpuntenjournalistiek’, terwijl de EO in deze ‘balk’ (Hilversums voor een gezamenlijke rubriek) wilde opereren vanuit ‘de eigen missie en identiteit’, maar, aldus eindredacteur Bertus Tichelaar, “zonder de kijker een mening op te willen dringen”. Het conflict lag natuurlijk al in het idee van de EO-, VARA- en WNL-balk besloten. Hetzelfde decor, maar dan beurtelings in een groen (EO), blauw (WNL) en rood (VARA) jasje.

Hoe verzin je het. lees verder›

Door Tom Rooduijn

8

reacties

op 15 maart 2011

Nederland staat dezer dagen weer volop in de internationale schijnwerpers. Eerst door de presentatrice van het tv-spelletje Lingo die het woord cumshot niet bleek te kennen. Toen door een bevrijdingsactie in Libië met achterlating van een helikopter en drie bemanningsleden. En vervolgens door de vijfhonderd animal cops die het kabinet wil aanstellen. Der Spiegel doet over dit originele plan bij monde van Mary Beth Warner nogal lacherig.

‘Dutch Police to Be Guinea Pigs on Unique New Beat’ kopt het Duitse weekblad op zijn Engelstalige site. De Guinea Pigs in de kop en op de foto verwijzen naar de honende kwalificatie ‘caviapolitie’, geïntroduceerd door de Amsterdamse hoofdcommissaris Bernard Welten. Hij vond dat de politie zich beter met vrij rondlopende criminelen kon bezighouden. Het artikel maakt verbaasd melding van het feit dat het beschermen van de ‘puppy next door’ is voorgesteld door dezelfde ‘bekende ultrarechtse partij die de Koran in de ban wil doen’. lees verder›

Door Tom Rooduijn

8

reacties

op 8 maart 2011

Nu volgens de Nederlandse Nieuwsmonitor de actualiteitenrubrieken zich, anders dan de bedoeling was, nauwelijks hebben geprofileerd, zijn we voor de onversneden standpunten van politieke partijen vooral afhankelijk van hun eigen filmpjes. Die laten zien en voelen hoe ze zelf hun ideeën graag uitdragen.

Het CDA zet haar kopstukken subtiel in het zonlicht als hoeders van natuur en gezin. Elco Brinkman leest zijn kleinkinderen voor en Henk Bleker streelt zijn paarden. Straks komt de boerenkool met rookworst op tafel, die sfeer. Staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten raakt de kern van de warmmenselijke campagne ‘Recht uit het hart’, door te pleiten voor “de juf die een slinger legt op de stoel van een jarig kind”. lees verder›

Door Tom Rooduijn

11

reacties

op 1 maart 2011

Zou Huub Oosterhuis net als een kwart van de PVV-stemmers denken dat Geert Wilders minister is? Hoe komt hij er anders bij dat de PVV-leider de jongste kersttoespraak van Hare Majesteit “zwaar gecensureerd” heeft? Uitspraken van het staatshoofd vallen onder de ministeriële verantwoordelijkheid, dus zal de premier zo’n kersttoespraak tevoren vast nog wel even inzien. Dat behoort waarschijnlijk al tot de standaardprocedure sinds de pacifistische, door Greet Hofmans ingefluisterde toespraak van koningin Juliana voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden in 1952. Maar zou Wilders zich daar óók nog tegenaan bemoeien? Ik denk dat Oosterhuis zo vervuld was van zijn centrum De Nieuwe Liefde, dat hij het zicht op de realiteit enigszins was verloren. lees verder›

Door Tom Rooduijn

6

reacties

op 22 februari 2011

Gisteren was de laatste aflevering te zien van de vierdelige tv-serie Rembrandt en ik. Alom geprezen, vooral omdat dit kostuumdrama er met zo weinig middelen zo fraai uitziet. Maar ik kan me bij zulke series nooit laten meeslepen, door een vervelende gewoonte: het letten op historische fouten en continuïteitsfouten.

Een voorbeeld. Aan het einde van zijn leven ontvangt Rembrandt (1607-1669) prins Cosimo, die een schilderij wil kopen. De Florentijnse edelman denkt die wens door het vleien van Rembrandts dochter Cornelia naderbij te brengen: “U bent de geur van bougainville in een woud vol netels.” Dat kan dus niet. Bougainvillea dankt haar naam aan de Franse ontdekkingsreiziger Louis Antoine de Bougainville (1729-1811), die de plant pas in de tweede helft van de achttiende eeuw van Zuid-Amerika naar Europa bracht. lees verder›

Door Tom Rooduijn

14

reacties

op 15 februari 2011

Khaled Said was misschien wel de belangrijkste katalysator van de Egyptische opstand. De 28-jarige zakenman werd in juni vorig jaar door twee politieagenten in burger uit een internetcafé in Alexandrië gesleept en doodgeslagen. Said werd ervan verdacht een filmpje te hebben verspreid waarop corrupte agenten met drugs waren te zien. Kort na zijn dood verscheen op Facebook de pagina We Are All Khaled Said met foto’s van de gehavende man in het mortuarium. Deze groeide binnen een paar maanden uit tot het grootste forum voor dissidente Egyptenaren.

Via Facebook, YouTube en Twitter werden meer gewelddadigheden van de Egyptische politie aan de kaak gesteld, schrijft The New York Times, en spraken activisten, mensenrechtenadvocaten en oppositiegroepen af te demonstreren. Maar de massale virtuele verontwaardiging over de moord op Said beschouwt de krant als “het sterkste voorbeeld van de bijzondere kracht van sociale netwerken in een politiestaat”. lees verder›

Door Tom Rooduijn

1

reactie

op 8 februari 2011

Na het uitkomen van The Deer Hunter vielen doden door het nadoen van de Russische roulette in de film. De film Natural Born Killers heeft een handvol moordenaars geïnspireerd. De om zich heen schietende leerlingen van de Columbine High School (1997) kwamen tot hun daad door de game Doom – en trouwens óók door Natural Born Killers. En de moordenaars van het Britse jongetje James Bulger (1993) deden hun ideeën op bij de film Child’s Play 2.

Je kan ondertussen een lange lijst van films opstellen waaraan gewelddadig gedrag wordt toegeschreven. Onderaan die lijst staat sinds vorige week New Kids Turbo. Rob van Gijzel, burgemeester van Eindhoven, wijt een grotere gewelddadigheid in zijn stad aan de speelfilm met de Brabantse outlaws: “De fiets die het dichtste bij de bioscoop staat, gaat er gegarandeerd aan.” Op school wordt volgens de burgemeester gedrag en woordgebruik van de New Kids gekopieerd en op straat op de politie uitgeprobeerd. Maar kort na Van Gijzels uitspraken ontkenden Eindhovense docenten en agenten alweer een toenemende agressie in hun stad. lees verder›

Door Tom Rooduijn

14

reacties

op 1 februari 2011

In 1866 schilderde de Fransman Gustave Courbet l’Origine du monde, waarop pontificaal een vrouwelijk geslachtsdeel is te zien. Het schilderij veroorzaakte een schandaal en werd geruime tijd alleen afgedekt getoond. 145 jaar later maakt de Italiaanse fotograaf Oliviero Toscani een kalender met close-ups van vagina’s. Ook nu schandaal: de Italiaanse Reclame Code Commissie en een feministische organisatie protesteren. In de papieren nrc.next vraagt Tom Rooduijn zich daarom af: zijn we truttiger geworden?

Je zou zeggen dat we ondertussen wel wat gewend zijn. In 1967 verscheen Phil Bloom naakt een krant lezend op de Nederlandse televisie (zie filmpje). Vier jaar later poseerde op een verkiezingsaffiche van de PSP een vrouw naakt voor een koe. De grafisch ontwerper Anthon Beeke maakte decennialang affiches voor toneelvoorstellingen waarop niet zelden geslachtsdelen waren te zien. Zijn affiche voor Troilus & Cressida – gespeeld door Toneelgroep Globe in 1981– toont de vagina van een voorovergebogen vrouw die als een paard is opgetuigd. Tussen het naakt van Courbet en dat van Toscani zat een periode dat ‘het tonen van de schoonheid van het vrouwelijk lichaam’ – aldus Toscani over zijn kalender – minder eng was.

lees verder›

Door Tom Rooduijn

3

reacties

op 25 januari 2011

In de roman Liza beschrijft Ivan Toergenjev de escapades van een vrouw, die haar man via de roddelpers ter ore komen. Toergenjev noteert over de roddelkoningen van zijn tijdperk: „In die tijd (het was 1836) had het gilde der roddeljournalisten, dat tegenwoordig overal krioelt als mieren in een verstoorde mierenhoop, zich nog niet in die mate weten te vermenigvuldigen.” Uit de nrc.next-mediarubriek van deze week.

Ruim 150 jaar na het verschijnen van de roman is het beeld van de mierenhoop nog even actueel. Wie vandaag een première bezoekt, verbaast zich over de enorme hoeveelheid cameralieden, fotografen en vragenstellers langs de rode loper. Als al die mieren daarvoor betaald krijgen, moet er in Nederland wel een verdomd goed renderende roddelindustrie bestaan.

Het gaat niet goed met de roddelpers, blijkt uit de jongste oplagecijfers. In vergelijking met het derde kwartaal van 2009 daalden de oplagen van alle vier de roddelbladen. Privé ging van 223.379 naar 204.054, Weekend van 197.220 naar 176.939, Story van 160.406 naar 134.901 en Party van 68.007 naar 63.582. lees verder›

Door Tom Rooduijn

6

reacties

op 13 januari 2011