Berichten in de categorie Half waar

De gecheckte bewering is half waar bevonden. Noot: tot 3 februari 2012 heette deze categorie ‘betwistbaar’. Voor de reden van de naamswijziging, zie deze blogpost

2012 was het jaar dat factchecken groot werd, zei Erik van Muiswinkel in zijn oudejaarsconference ‘2012: Het Eerlijke Verhaal’. Ook Van Muiswinkel kon de dans niet ontspringen. Ter plekke werden zijn beweringen gecontroleerd door ‘factcheckers’ Joep van Deudekom en Rob Urgert. Tijd voor next.checkt om die factchecks te controleren.

lees verder

stoplicht_c2-200x165 next.checkt: ‘Maar 0,25 procent van files wordt veroorzaakt door vrachtauto’s’Bij de verkeersinformatie op de radio worden vaak ongebruikelijke files genoemd. Die worden regelmatig veroorzaakt door geschaarde vrachtwagens, waardoor bij veel mensen het idee leeft dat vrachtwagens verantwoordelijk zijn voor veel files in Nederland. Maar de transportsector werkt aan zijn imago. Op de website ‘Zondertransportstaatallesstil.nl’ beweerde Transport en Logistiek Nederland (TLN) daarom dat „slechts 0,25 procent van alle files in Nederland wordt veroorzaakt door vrachtauto’s”. Een extreem laag percentage vindt nrc.next-lezer Vincent Gusdorf. Hij vraagt next.checkt daarom te onderzoeken of dit klopt.

lees verder

stoplicht_c2-200x165 Next checkt: ‘Muziek maakt slimmer’ Steeds meer muziekscholen sluiten de deuren, stond gisteren in nrc.next. Gemeenten verlagen subsidies en particuliere lessen zijn in opkomst als goedkoper alternatief, schreef muziekredacteur Mischa Spel, wiens kinderen muziekles krijgen. Ze schreef dat muziekonderwijs ‘extreem belangrijk’ is. Hoe meer muziekles, hoe meer bepaalde hersendelen ontwikkelen en hoe hoger en beter de scores op IQ, sociaal gedrag en concentratie. „Lees maar eens het onderzoek ‘Muziek maakt slim’ van muziekpedagoog Hans Günther Bastian onder basisschoolleerlingen.”

Next.checkt bekeek of muziek inderdaad ‘slimmer’ maakt en beoordeelt de stelling als half waar.

lees verder

stoplicht_c2-200x165 next.checkt: ‘Agenten worden niet getraind om op de benen te mikken, maar op het middenrif’  Vorige week schoot een politieagent de 17-jarige Rishi C. dood op perron 4 van station Hollands Spoor. Daarna barstte weer de discussie los die na elke dodelijke politiekogel volgt: hoe kan dit gebeuren? Zat de agent fout? En neemt het aantal doden door ‘politievuur’ toe? In die discussie deed Gerrit van de Kamp, voorzitter van politievakbond ACP, een opmerkelijke uitspraak in nrc.next. Hij wilde „een wijdverspreid misverstand” uit de wereld helpen. „Agenten worden niet getraind om op de benen te mikken, omdat die heel lastig te raken zijn. Daarom leren politiemensen om iemand in zijn middenrif te raken.” Lezers vroegen de redactie om deze uitspraak te checken. lees verder

stoplicht_c2-200x165 next.checkt: De inkomensverschillen in Nederland nemen al decennia toeDe PvdA wil de inkomensongelijkheid in Nederland verkleinen. Vandaar het ondertussen afgeschoten plan om mensen met een hoger inkomen meer zorgpremie te laten betalen dan de lagere inkomens. Na alle kritiek over te groot koopkrachtverlies voor de hogere inkomens werkt het  kabinet nu aan plannen om de nivellering dan maar gewoon via de inkomstenbelasting te regelen. De hogere inkomens kunnen de eerder voorgestelde belastingverlaging waarschijnlijk dus wel vergeten.

Dit wellicht tot genoegen van  Volkskrant-columnist Rens van Tilburg. Die schreef vorige week in een artikel met de kop ‘Pak aan die hardwerkende Nederlander’ dat toekomstige generaties weleens hard zouden kunnen oordelen over de huidige. „Een generatie die het nu al een week heeft over de vraag of tweemaal modaal er 0,6 of 6 procent op achteruit gaat. Een generatie die ondertussen stilzwijgend accepteert dat vanuit Nederland een kwart minder waterputten, basisonderwijs, zaden en inentingen beschikbaar komen voor de allerarmsten, de bijna één miljard mensen die hongerig naar bed gaan”, schreef Van Tilburg. En even daarvoor: „Het is blijkbaar even wennen, inkomensverschillen die na decennia van stijgingen weer afnemen”.

Dat laatste is natuurlijk een belangrijk punt. Als de inkomensverschillen in Nederland al decennia toenemen, dan is de PvdA-wens tot een correctie daarop natuurlijk best te begrijpen. next.checkt onderzoekt daarom of de inkomensverschillen in Nederland inderdaad decennialang zijn gegroeid.

lees verder

stoplicht_c2-200x165 ‘Koopkracht keldert tot wel 20 procent’Afgelopen vrijdag bracht RTL Nieuws in de uitzending van half acht verontrustend nieuws over de koopkracht onder het kabinet-Rutte II. Ook op hun site stond het nieuws in een bericht met de kop ‘koopkracht keldert tot wel 20 procent’. ‘De koopkracht van grote groepen Nederlanders gaat de komende kabinetsperiode veel meer achteruit dan VVD en PvdA beloven. Sommige burgers zullen de komende vijf jaar tot wel 20 procent minder te besteden hebben. Gepensioneerden gaan er tot 25 procent op achteruit en een deel van de mensen met een uitkering moet het zelfs met 30 procent minder koopkracht doen’, viel er te lezen. Is dit inderdaad zo? Keldert de koopkracht tot wel 20 procent? En geldt dat voor grote groepen Nederlanders, zoals RTL Nieuws suggereert? lees verder

stoplicht_c2-200x165 next.checkt: De ASN Bank investeert het geld duurzaamOp de radio hoorde nrc.next-lezer Martin van Berloo een spotje van de ASN Bank, waarin wordt gezegd dat niet in kinderarbeid en de wapenindustrie wordt belegd. Op de ASN-site en in advertenties staat dat de bank het geld van klanten „duurzaam” investeert, „bijvoorbeeld in groene energie en in eerlijke handel”. Hoe kunnen ze dat zeker weten, vraagt Van Berloo zich af. „Ik neem aan dat ze bij veel bedrijven/fondsen beleggen, die vervolgens ook weer uit kleinere onderdelen bestaan. Hoe weten ze zeker dat alles in die keten duurzaam is?” Next checkt daarom: investeert de ASN Bank het geld van spaarders en beleggers duurzaam?

lees verder

stoplicht_c2-200x165 next.checkt: ‘De wet dwingt de publieke omroep cookies te plaatsen’Verontwaardiging alom. Internetters kunnen de sites van de publieke omroep, onder meer uitzendinggemist.nl en de websites van radiozenders, niet bekijken als zij geen cookies accepteren. „De wet dwingt ons hiertoe”, zei een woordvoerder van de publieke omroep (NPO) in de Volkskrant van 11 oktober. Op de website van de NPO is de uitspraak genuanceerder. Onder het kopje ‘webstatistieken’ staat: „Het is verder onderdeel van de wettelijke taak van de publieke omroep om te rapporteren over onze prestaties. Daarvoor is het nodig om webstatistieken bij te houden.” Bij de uitleg over andere typen cookies staat niets over wettelijke plicht. Correspondent Zuidoost-Europa Marloes de Koning mailde: ‘Ik voel me gechanteerd. Als ik zelfs bij een website van de publieke omroep geen ‘nee’ kan zeggen tegen cookies, waar dan wel? Ik vraag me af of die wettelijke plicht er is.” next.checkt onderzoekt of de wet de NPO dwingt cookies te plaatsen”. lees verder

stoplicht_c2-200x165 Next checkt: ‘Het fietsverkeer in de stad is enorm toegenomen’ De stadsfietser raakt in het gedrang, meldden onder meer Trouw, Radio 1 en Het Parool begin deze maand. Vooral in de grote steden zou het fietsverkeer de afgelopen tien jaar flink zijn toegenomen met ‘fietsfiles’ en kettingbotsingen tot gevolg. Aanleiding voor de berichtgeving was het symposium ‘Meer fiets, meer ruimte’ dat kenniscentrum Platform31 en de Fietsersbond organiseerden.

Het Amsterdamse D66-gemeenteraadslid Gerolf Bouwmeester vroeg zich tegenover de lokale nieuwszender AT5 af of de geldende normen voor fietspadbreedte en grootte van de opstelstrook nog wel passen bij het „enorm toegenomen” fietsverkeer in de stad. „We horen cijfers als verdubbeling, verdriedubbeling in de afgelopen tien jaar in Amsterdam.” Lezer Paul Treanor wil weten of de toename werkelijk zo groot is.

Next.checkt beoordeelt de bewering als half waar.

lees verder

stoplicht_c2-200x165 next.checkt: ‘Nederlanders zijn oververzekerd en geven het meest aan verzekeringen uit’  In het Herfstakkoord is een verhoging van de belasting op verzekeringen (assurantiebelasting) aangekondigd. In veel berichten hierover werd gesteld dat Nederlanders veel te veel verzekeringen hebben. ‘Veel consumenten fors oververzekerd’, kopte het ANP bijvoorbeeld. In het stuk zei een woordvoerder van de consumentenbond: „Wij hebben de indruk dat Nederland een zwaar oververzekerd land is.” In deze krant werd verzekeren een ‘nationale hobby’ genoemd. In het stuk stond dat in Nederland na het Verenigd Koninkrijk wereldwijd het meest aan verzekeringen wordt uitgegeven. Wij onderzoeken hier twee beweringen: (1) Nederlanders zijn oververzekerd en (2) Nederland is na het Verenigd Koninkrijk het land waarin wereldwijd het meeste aan verzekeringen uitgegeven wordt. lees verder