47 procent van de schaakkampioenen is van joodse afkomst. Dat is slechts een van de vele wetenswaardigheden die de Fransen sinds begin deze maand konden downloaden op hun iPhone of iPad, dankzij de functie ‘statistieken’ van de applicatie ‘juif ou pas juif’. Kostprijs in de Apple store: 79 cent. De app bevatte gegevens over 3.501 Fransen en enkele bekende niet-Fransen met joodse wortels.
Maar nu is de app verwijderd uit de Franse winkel van Apple. Een woordvoerder wilde gisteren niet antwoorden op vragen. Zij zei alleen dat er een probleem bleek met lokale wetgeving.
Dat probleem werd aangekaart door de Franse Raad van Joodse Organisaties. Samen met de Unie van Joodse Studenten en SOS Racisme dreigde de Raad een klacht in te dienen tegen de bedenker en tegen Apple voor het beschikbaar stellen van de databank. Reden: in Frankrijk staat een boete van 300.000 euro en een celstraf tot vijf jaar op het bekendmaken van persoonlijke informatie van derden, zoals hun religie of achtergrond, zonder hun toestemming vooraf. Volgens de joodse organisaties is er bovendien een nieuwe heksenjacht aan de gang; zij vinden het onaanvaardbaar dat ze worden ‘gecatalogiseerd’. „Dit doet me denken aan La France juive, een antisemitisch boek dat eind negentiende eeuw een bestseller werd”, zegt de Parijse rabbijn Haïm Korsia.
De vrije-tijdsprogrammeur die de app had bedacht, was zich van geen kwaad bewust. Johann Lévy, zelf een Frans-Britse jood, bedacht de applicatie juist omdat er binnen de joodse gemeenschap vaak wordt gevraagd of deze of gene bekendheid joodse wortels heeft of niet. Daarom bundelde hij gegevens die hij op het net kon vinden in één app. „Racisten hebben deze applicatie heus niet nodig om hun antisemitische boodschap te verspreiden”, aldus Lévy, een 35-jarige ingenieur.
Voor mij is er geen enkele negatieve connotatie verbonden aan het publiekelijk zeggen dat je joods bent. Integendeel, ik ben trots op mijn achtergrond.
Levy heeft begrip voor de beslissing van Apple, omdat er een probleem is met de Franse wet waar hij niet bij had stilgestaan. In Amerika en Groot-Brittannië geldt dat probleem niet. Ook in Nederland was de app vanmorgen nog te koop, voor 1,59 euro. Met als opmerking:
Deze app [...] is niet bedoeld om de superioriteit van enige raciale groep te bewijzen. Denk eraan dat er voor iedere jood in de verschillende categorieën vele, vele even talentvolle niet-Joden zijn. De app laat simpelweg zien dat veel Joden, vaak uit immigrantengezinnen, door hard werken erkenning hebben gekregen.
