Berichten met de tag Geschiedenis

De vondst

De vondst

Ruben Schalk van de Universiteit Utrecht is living the dream. Tenminste, die van een geschiedenisstudent. Hij vond tijdens zijn scriptieonderzoek naar bedrijfsfinanciering het oudste tot nu toe bekende aandeel van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). In het Westfries Archief te Hoorn stuitte hij op het document dat op 9 september 1606 is uitgegeven door de VOC Enkhuizen. Dat is 18 dagen ouder dan het oude record. Het aandeel is gisteren gepresenteerd in de Westerkerk in Enkhuizen. Dat moet een goed feestje zijn geweest. Details op nrc.nl.

In de film Ocean’s Twelve jatten de heren onder leiding van George Clooney trouwens het oudste aandeel ooit (hier staat het script). In Amsterdam, en volgens Wikipedia was die ook van de VOC, en wel uit 1602. Maar daar klopt dus niks van.
YouTube Preview Image

Hendrik Enno van Gelder

Hendrik Enno van Gelder

Hij gaat morgen open: het Biografisch Portaal. Zet ‘m dus alvast in je bookmarks. Met 42.470 biografieën van Bekende Nederlanders van het jaar nul tot nu.

In 1937 verscheen de laatste uitgaven van het Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek, (kun je nu al in neuzen) met 23.000 kopstukken. Dat moest worden bijgewerkt tot nu. Een flinke klus, maar dan heb je ook wat.

De geschiedenisadept kan er z’n lol op. Je kunt er lezen dat de japanoloog Johann Joseph Hofmann uit 1805 eerst nog een kunstenaarsleven leefde. En dat museumdirecteur Hendrik Enno van Gelder van het Haags Gemeentemuseum de kleinzoon is van schrijver Nicolaas Beets. En ook dat deze mensen vandaag jarig zijn.

Wat opvalt, zegt historica Els Kloek, projectmanager van het portaal, is dat voor 1973 vooral staatslieden, ingenieurs, kunstenaars en wetenschappers ‘kopstuk’ werden. Nu zijn het criminelen, tv-persoonlijkheden en sporters. Kunnen we alvast gokken welke moderne BN’ers er morgen instaan?

Van de oerknal via Jezus en de ontdekking van vuur tot de atoombom. De Britse Jamie Bell (17) maakte dit geweldige animatiefilmpje over de geschiedenis van ‘pretty much everything’. Het project heeft hem 3 weken en 50 blocnotes (en ik gok een paar ballpoints) gekost. De student heeft er – terecht – ‘full marks’ van zijn tekenleraar voor gekregen.

YouTube Preview Image

Wat weten wij  nu eigenlijk precies over wat er duizend jaar geleden gebeurde? Wat klopt er? Wat weten we niet? Missen we niet per ongeluk het hele punt? Melig filmpje over hoe we ons The Beatles herinneren in het jaar 3000.

“Even 1000 years after they’ve died, the world will still remember the incredible talent of John, Paul, Greg, and Scottie.”

YouTube Preview Image

Van Scott Gairdner

Anousha Nzume

Anousha Nzume

In de papieren nrc.next vandaag een opiniestuk over het ‘n-woord’, zoals de auteur van het stuk, Anousha Nzume, het omschrijft. het woord ‘neger’ dus. Niets mis mee toch, om dat af en toe te gebruiken? Nzume vindt dat te makkelijk. Steeds vaker merkt ze dat mensen in haar omgeving het woord losjes hanteren, om bijvoorbeeld iemand duidelijk te omschrijven (“Die neger daar helemaal links”). Nzume, één van de deelnemers aan De Tafel van Vijf, betoogt dat een woord met zo’n pijnlijke geschiedenis – het dook voor het eerst op in de 17e eeuw om Afrikaanse slaven te beschrijven – niet zomaar   ‘neutraal’ kan zijn.

“Dat neger na bijna vierhonderd jaar een soort geuzennaam is geworden, vind ik een mooie breuk met de pijnlijke historie van het woord. Maar het maakt wél uit wie het woord gebruikt tegen wie, en in welke context. Ieder woord kan een negatieve connotatie hebben. Het kan dus beledigend zijn als iemand in een bepaalde situatie neger tegen mij zegt of het over negers heeft, terwijl ik helemaal niet beledigd ben als een ander persoon in een andere situatie zwartjoekel tegen me zegt. lees verder

Dit weekend werd de Amerikaanse senator Edward ‘Ted’ Kennedy begraven. Hij overleed op 77-jarige leeftijd aan kanker. Ted stond erom bekend met zijn people skills de kloof tussen links en rechts in de Amerikaanse senaat te overbruggen. En dat kwam voor Obama goed uit, want die wil de Amerikaanse gezondheidszorg hervormen. Iets wat nogal gevoelig ligt bij de conservatieve garde. Republikein Alan Keyes noemde Obama in februari dit jaar zelfs “een radicale communist”:

YouTube Preview Image

Veel Amerikanen vrezen een te sterke overheid en zetten zich schrap tegen de ‘socialistische’ maatregelen van hun president. Nu Ted dood is, heeft Obama een probleem. Hij moet zijn plan zien te verkopen aan de rechtse meerderheid in de Senaat. De vraag is dus: what would Teddy do om de partijen bij elkaar te brengen? lees verder

the-last-mughal-150x150 Geschiedpockets voor op het strandDeze zomer selecteren nrc-boekenredacteuren fijne boeken voor op het strand. Deze week de favoriete geschiedpockets van Roelof van Gelder.

  • William Dalrymple:
    The Last Mughal.
    The Fall of a Dynasty, Delhi, 1857

    Bloomsbury, 578 blz. € 16,95
    Dalrymple beschrijft  de laatste opflakkering van de grote Indiase mogolbeschaving, dat in de eerste helft van de 19de eeuw bezweek onder het agressieve Engelse imperialisme.  Dalrymple heeft zich grondig ingelezen en maakte gebruik van talloze nooit eerder bestudeerde Indiase en Perzische bronnen.
  • Christopher Clark:
    Iron Kingdom. The Rise and Downfall of Prussia 1600-1947
    Penguin, € 17,95
    Hoe zat het ook alweer met Pruisen? Met zijn ambtenaren, officieren en zijn onvoorwaardelijke trouw aan de overheid? Het is allemaal waar: het plichtsgevoel, de soldatentrouw, de loyaliteit aan de vorst. Veel aandacht voor das Militär en de staat, iets minder voor de cultuur.
  • lees verder

Deze zomer tips van nrc-boekenrecensenten voor fijne strandboeken.  Maartje Somers kiest haar favoriete zware kost:  „juist in de schaduw van een boom, op een strandlaken, ja zelfs in een hangmat kan het eenmaal ontspannen brein meer aan dan gebruikelijk.”
pauperparadijs Ideale non-fictie op het strand

  • Suzanna Jansen: Het pauperparadijs. Een familie-geschiedenis
    Balans, 255 blz.; 17,95.
    Geschiedenis van twee eeuwen armoede en armoedebeleid in Nederland, beschreven aan de hand van vijf generaties van Jansens eigen familie die zich staande moest houden in de Drentse bedelaarskolonies te Veenhuizen, waar sinds 1818 arme stedelingen werden „heropgevoed.”
  • Annet Bleich: Joop den Uyl, 1919-1987. Dromer en doordouwer
    Balans, € 15,-
    Alom geprezen biografie over een politiek leven tussen religie en ratio, poëzie en proza, loyaliteit en opportunisme, kortom, tussen theorie en praktijk. Een stimulerend boek, zeker voor de lezer die politiek en ideologie geen vieze woorden vindt.
  • lees verder

Malia Obama in Rome Foto AP / Pier Paolo Cito

Malia Obama in Rome Foto AP / Pier Paolo Cito

Terwijl Barack Obama de grote wereldproblemen bespreekt met de zeven grootste industrielanden in het Italiaanse l’Aquila, heeft zijn dochter Malia haar eigen politieke agenda. Terwijl ze  gisteren door Rome slenterde met haar moeder en zusje, werd het elf jaar oude meisje gespot met twee T-shirts met het logo van de Campagne voor Nucleaire Ontwapening.

Aangezien Malia’s ouders zich aan strikte kledingcodes moeten houden, is het bijna niet voor te stellen dat zij de shirts per ongeluk in haar tas heeft kunnen stoppen, laat staan aan heeft kunnen trekken. Zou ze echt op zo’n jonge leeftijd al politiek bewust zijn? Of zou ze door haar vader zijn ingezet als  uithangbord voor zijn  beleid om alle kernwapens de wereld uit te helpen? Zie hier zijn toespraak over nucleaire wapens in Praag.

Maar zal Malia zelf wel weten waar het logo voor staat? lees verder