Eerder blogden we over de verkiezing van de vaagste term van het jaar 2010. Een ‘verkiezing’ die was uitgeschreven door de website vaagtaal.nl. Deze strijdt tegen onduidelijke taal en jargon.

Op de website staat: ,,Vaagtaal is taal die verleidt, misleidt, verwart en voor ergernis zorgt”. En de twijfelachtige eer ging uiteindelijk naar ‘ik heb zoiets van‘.

Middels een brief suggereert lezer en freelance journalist Peter Roeffen vandaag in nrc.next, dat vaagtaal juist helemaal niet zo zinloos is als het lijkt. Sterker nog, het onduidelijk formuleren is misschien wel iets typisch Nederlands.

Met leuzen als ‘een soort van verrassing’, ‘een echt mensenmens’, ‘het nieuwe werken 2.0′ en ‘gewoon een stukje’ weet niemand wat er precies bedoeld wordt. Maar aan de andere kant zal ook niemand zich door een gesprek met veel vaagtaal beledigd voelen.

Ideaal voor het oer-Hollandse poldermodel. lees verder›

• George Orwell
• jargon
• newspeak
• vaagtaal

Bij de Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie zijn vijf van de zes Kamerleden pas aangetreden sinds de afgelopen Kamerverkiezingen, in 2006. Toch gaan zij niet mee in de ‘nieuwe’ omgangsnormen, die voorschrijven –weliswaar ongeschreven – dat je zegt wat je denkt, helder en stevig.

Want juist de debat-bijdrages van de Kamerleden van de ChristenUnie willen nog wel eens in jargon verzanden.

Niet dat ze dat willen. Het gebeurt gewoon. Gelukkig hebben ze een oud-journalist als voorlichter, Sjirk Kuyper. Als verslaggever van het Friesch Dagblad ergerde hij zich jarenlang aan het het omslachtig en vaak gewichtig-doenerige taalgebruik van leden van Provinciale Staten. In Den Haag hoeft hij zich niet louter machteloos te ergeren. Hier kan hij er iets aan doen. En dus stuurt hij regelmatig een mail met in de onderwerpregel ‘woorden die wij in spraak en geschrift niet zullen gebruiken’. De ontvangers: de zes Kamerleden van zijn partij.

Ze dienen zich te onthouden van lelijks als ‘een stukje’, ‘naar de toekomst toe’, ‘herprioritering’, ‘faciliteren’; enzovoorts. Kuyper is niet te beroerd de verboden toe te lichten. lees verder›

• ChristenUnie
• jargon
• Sjirk Kuyper
• Tweede Kamer
• voorlichter

De Troonrede van dit jaar was de kortste sinds 1981. Opmerkelijk, zeker omdat in 1981 de koningin een noodrede uitsprak, het kabinet was net gevallen.

Waarom sprak de koningin maar 1.591 woorden uit? We kunnen hier alleen maar naar gissen, maar laten we dat dan even goed doen. Volgens Frank Vermeulen, voormalig chef Politiek en Bestuur van deze krant, is de meest voor de hand liggende oorzaak dat er te weinig beleid is om uit te dragen. ,,Misschien heeft Rutte wel gelijk als hij zegt dat het kabinet is uitgeregeerd.” Een andere reden kan de modernisering zijn, zegt Vermeulen. ,,Er wordt altijd geklaagd over de troonrede als een saaie opsomming van weinig inspirerende beleidsvoornemens. En er wordt al jaren gezegd dat het korter en flitsender moet. Misschien is het een combinatie van beide dingen.”

Voormalig wereldkampioen debatteren Lars Duursma vermoed dat het met modernisering te maken heeft. Hij analyseert regelmatig toespraken en schijnt nu ook zijn licht over de Troonrede. ,, De Troonrede zelf is wat korter, de zinnen zijn wat korter, het jargon is iets minder”, schrijft Duursma op zijn blog. Maar dat maakt de Troonrede nog niet toegankelijk. De koningin richt zich namelijk uitsluitend tot de parlementariërs. lees verder›

• frank vermeulen
• jargon
• koningin
• lars duursma
• prinsjesdag
• troonrede

Stel: u bent als burger geïnteresseerd in welke plannen dit kabinet heeft om de economie te stimuleren. U zit al weken te wachten, terwijl de coalitiepartners het eens proberen te worden. Dan is het crisisplan eindelijk bekend. U surft naar www.minaz.nl, om, als betrokken kiezer eens met eigen ogen te zien op welke ideeën de politici zijn gestuit.

U leest snel over zinnen heen als:

Met het oog op versterkte werking van de automatische stabilisatoren worden de kaders voor het saldo van mutaties werkloosheids- (ww- en wwb-) uitgaven en ruilvoet in 2009, 2010 en 2011 ten opzichte van de Miljoenennota 2009 gecorrigeerd

U bent tenslotte op zoek naar die investeringen. Welke impulsen hebben CDA, PvdA en de ChristenUnie voor Nederland in gedachten?

lees verder›

• infra
• jargon
• onbegrijpelijk
• stabilisatoren

Grote kans dat de Britse burger lokale politici binnenkort beter begrijpt. De Vereniging voor Lokale Overheden heeft een zwarte lijst van clichétermen uit het politieke jargon opgesteld. Geen wollig taalgebruik meer in gemeenteraden. Voorzitter van deze club, Margaret Eaton, stelt aan de BBC de retorische vraag:

“Why do we have to have ‘coterminous, stakeholder engagement’ when we could just ‘talk to people’ instead?

Juist! Churchill hield tenslotte ook van klare taal. Voortaan dus “measuring” in plaats van “benchmarking” en je hebt geen “seedbed“, maar een “idea“.

In Nederland moedigt de Nationale Jeugdraad met de Klare Taalprijs kamerleden aan om heldere taal te spreken. In 2008 kreeg Alexander Pechtold deze prijs voor ,,zijn goede woordkeuze, heldere zinnen en enthousiasme”.

Binnenkort publiceren we in nrc.next een groot verhaal over jargon. Welke clichés en vaktermen mogen van jou verbannen worden uit de Nederlandse politiek? Ik stem voor het klassieke aanloopje: ,,Het kan toch niet zo zijn dat…”. We plaatsen een selectie van jullie reacties in de krant.

• Groot-Brittannië
• jargon
• taal