Rol van de koningin herzien in kabinetsformatie?
Daar mag het parlement zich over buigen, volgens Tjeenk Willink
Foto: Peter Hilz
Het zou ‘misschien goed’ zijn als het parlement zich buigt over de rol van het staatshoofd, zei informateur Tjeenk Willink vanmorgen. Zelf hecht hij aan een ‘bovenpartijdig element’ in de rol van een koning of koningin, zodat geen enkele partij gepasseerd wordt in het verwerven van de macht.
Tjeenk Willink, vice-voorzitter van de Raad van State, is door koningin Beatrix aangesteld om de formatie weer op de rails te krijgen. Op aanraden van hem kan oud-informateur en VVD-voorzitter Opstelten nu zijn werk hervatten. Eigenlijk was Tjeenk Willink dus een soort tussen-informateur: iemand die onderzoekt wat de slagingskans is van bepaalde coalitiewensen. Het proces dreigde te ontsporen nadat VVD-leider Rutte zelf het initiatief naar zich toe wilde trekken en PVV-leider Wilders terugkwam op zijn besluit de onderhandelingen met CDA en VVD af te blazen. D66-leider Alexander Pechtold noemde de consultatieronde op het Paleis, die toen nog gaande was, met terugwerkende kracht een ‘koffieronde’ voor de fractievoorzitters.
In de ogen van Tjeenk Willink moet een informateur zich niet baseren op dit soort politiek gehakketak, maar naar eigen inzicht zaken vaststellen. Hoe de koningin tot de benoeming van een informateur is gekomen moet volgens Tjeenk Willink „controleerbaar terug te vinden zijn”. Persoonlijke voorkeuren tellen niet, meent hij. „Alles wat niet in mijn advies staat, bestaat niet.”
Wat vinden jullie? Is Tjeenk Willink het staatsrechtelijk geweten dat we nodig hadden? Of is de noodgreep van de koningin – hoe legitiem ook – onwenselijk? Zou de strijd om de macht na de verkiezingen beter in alle openheid gevoerd kunnen worden?
