Berichten met de tag Van Dale

SmokersOutside451 En de Belgen kozen voor het woord StoeprokenAfgelopen dinsdag werd ‘Tuigdorp’ verkozen tot Woord van het Jaar 2011. Althans, door woordenboekenuitgeverij Van Dale. Een maand geleden koos Het Genootschap Onze Taal een heel ander woord. Die van Van Dale, zeggen ze bij Onze Taal, is gekaapt door GeenStijl. Toen dat weblog in 2008 opriep om op ‘swaffelen’ te stemmen werd het ook swaffelen. Dit jaar maakte GeenStijl zich sterk voor ‘tuigdorp’ en werd het tuigdorp.

Toeval of niet? nrc.next-redacteuren Stéphane Alonso en Anne Dohmen zochten uit hoe een leuk bedoelde verkiezing de Nederlandse taalwereld verscheurde en tot op heden verdeelt. Drie vragen en antwoorden: lees verder

Niets zegt meer over een jaar, dan de Van Dale woord van het jaar-verkiezing. Het woord van 2010 is ‘gedoogregering‘, op de voet gevolgd door ‘daggeren‘. Het was een mooi jaar…

vandale Daggeren in de gedoogregering

Gedoogregering – door Van Dale omschreven als ‘minderheidsregering die voor besluitvorming op bepaalde beleidsterreinen gesteund wordt door een gedoogpartij, d.w.z. een partij die niet tot de regering behoort, maar een gedoogakkoord met de coalitiepartijen heeft gesloten, syn.: gedoogkabinet‘ won met 21 procent van de circa 20.000 stemmen. Daggeren – volgens Van Dale ‘erotisch dansen, waarbij de danspartners dansend ‘de daad’ nabootsen‘ kreeg 19 procent.

Dat maakte Van Dale vanochtend vroeg bekend.

Op de derde plaats eindigde het prachtige, door premier Rutte de wereld in geslingerde woord ‘bestuursobesitas‘ wat niets minder betekent dan ‘overdreven neiging om beleid te maken en op de uitvoering hiervan toe te zien, synoniem: bestuurlijke obesitas, bestuurlijke vetzucht‘.

Maar behalve de top-3, zijn ook in diverse sub-categorieën winnaars gekozen. Zo werd ‘pino‘  - volgens Van Dale en de jeugd van Oh oh Chersopotentieel interessant neukobject’ –  eerste in de categorie jongerentaal. Gevolgd door ‘chilaxxen‘ en ‘balkonduiker‘: ‘jonge toerist die tijdens zijn of haar verblijf in een hotel veelal in beschonken toestand vanaf het balkon van de hotelkamer in het zwembad van het hotel duikt (en daarbij soms gewond raakt of omkomt)‘. lees verder

De uitslag van de verkiezing van de vaagste term van het jaar, waarover ik eerder  blogde. De meest gehate term is: “ik heb zoiets van…” Mannen en vrouwen waren het hierover eens, maar over de andere termen liepen de gedachten  iets uiteen. Dat blijkt uit de tabel hieronder.

vaagtaal2010_mv_500 Doorpakken! Maar pas op voor de taalnazi

Maar er valt nog veel meer te stemmen, voor taalliefhebbers en taalhaters.  Een andere site wil de irritantste woorden en termen te kijk zetten. ‘Hun hebben’ staat bovenaan (maandag 13u), maar er kan nog een maand worden gestemd. Om een idee te krijgen is het ook leuk te grasduinen  door de suggesties die lezers van mijn nrcnext blog aandroegen. Een van de mooiste:

Er is in professionele omgeving letterlijk tegen mij gezegd: “… anders moeten we jullie twee even tegen elkaar aanhouden, kijken wat daaruit komt”.

Bij die reacties zat ook een link naar de ‘Bullshit Generator‘, die hoofdpijnzinnen (ik heb de typefout er maar even uitgehaald) uitpoept  als:

De organisatieontwikkeling hangt nauw samen met de definitie van eenduidige business units waarbij afstemming met de werkgroepen voldoende draagvlak heeft.

Van Dale verzamelt de komende twee weken suggesties voor de woorden van het jaar 2010, waarover dan later weer kan worden gestemd. lees verder

Ontvrienden Ontvrienden? Dat deden ze al in 1626 en 1658!

Ontvrienden

Volgens Van Dale is ‘ontvrienden’ hét woord van 2009. Maar het  blijkt in de zeventiende eeuw ook  al te hebben bestaan – zij het (uiteraard) in een iets andere betekenis. Dat heeft publicist Ed Schilders ontdekt, meldt de Taaladviesdienst van het genootschap  Onze Taal, vereniging voor taalliefhebbers.

Schilders „had het heldere  idee” om gewoon in het Woordenboek der Nederlandsche Taal te  kijken, vertelt Wouter van Wingerden, taaladviseur bij Onze  Taal. En daar bleek het in te staan,  in een lemma uit 1892 dat geïllustreerd wordt met citaten uit 1658  en 1626. Destijds betekende het   ‘van vrienden beroven’ of  ‘tot vijand maken’. lees verder