Voor hun huis spelen buurtkinderen op het graf van de in 2000 begraven tante van Biola. (foto: Femke van Zeijl)
Over de stenen omheining van het graf van zijn grootvader hangen kleurige wikkeldoeken en kinderondergoed te drogen. Ik ben met Biola op weg naar zijn ouderlijk huis. Op een familiecompound in Odeolo, een traditionele wijk in de binnenstad van Ibadan, betekent zo’n wandeling een tocht langs de voorouders. Letterlijk. Biola’s overleden familie ligt verspreid over het terrein begraven.
De meeste ruzies en rechtszaken gaan hier over land. Gedoe over de erfenis, een broer die familiepercelen verkocht zonder de rest van de kinderen op de hoogte te stellen, zowel bij de rechtbank als bij de traditionele conflictbemiddeling zoals het tv-programma ‘S’ó dáa béè?‘ maken dit soort kwesties het gros van de zaken uit. Dat is beter te begrijpen als je weet dat een lap grond niet enkel een lap grond is, maar de plek waar je voorouders hun laatste rustplaats vonden. De emoties en tradities die daarmee gepaard gaan, maken landkwesties ingewikkeld.
Biola en ik lopen tussen de huizen door, balancerend langs het groen uitgeslagen water in de goten met rottend afval. Bij ieder huis moeten we wel over een graf heen stappen. De graven liggen soms tegen de muur van de woning of zelfs naast de ingang van het huis. Ik vind het een vreemd idee om een dode opa naast je voordeur te hebben liggen, maar de Ibadanners weten niet beter. De buurtkinderen die spelen op het graf van Biola’s tante die in 2000 overleed na een verkeersongeluk, vinden de grafsteen vooral een handige zitplek.
Voor moderne Ibadanners hoeft het niet meer zo nodig. De 25-jarige Biola wijst om zich heen, naar de vervallen huizen en het open riool. ‘Hier wil je toch niet begraven worden? Later is hier niets meer van over.’ Biola wil een voetbalcarrière en dan verhuizen naar Bodija Estate, een goedbewaakte rijkeluiswijk waar om ieder huis een muur staat en je niets met je buren te maken hoeft te hebben. En bewoners van Bodija Estate, die laten zich eigentijds begraven op de begraafplaats.
