‘Blijf uit de buurt van de moskee’

Het vrijdaggebed in de vrouwenvleugel van de Ahmadiyya-moskee in Ibadan (foto: Femke van Zeijl)

De imam preekt over de zegen van onderwijs en de waarde van wetenschap voor de mens. ‘De profeet Mohammed – gezegend zij zijn naam – zei het zelf: als de kennis te halen is in China, ga dan naar China.’ Voorafgaand aan het vrijdagse gebed in de Ahmadiyya-moskee in Ibadan verwijst de voorganger impliciet naar de Boko Haram-sekte, moslimextremisten die westerse kennis en onderwijs juist afwijzen. Deze sekte houdt het noorden van Nigeria al een paar dagen in de greep van sektarisch geweld, en gevreesd wordt dat het overslaat naar de rest van het land.

Het eerste telefoontje dat ik vrijdagochtend krijg, is een waarschuwing. De Nederlandse ambassade in Nigeria adviseert alle Nederlanders binnen te blijven vandaag. Vorige week doodde de politie de Boko Haram-leider en het vrijdaggebed in de moskeeën zou kunnen worden aangegrepen om op te roepen tot geweld, is de redenatie. Niet de straat op dus, en helemaal niet in de buurt van de moskee komen.

Laat ik nou net vrijdag de afspraak hebben naar de moskee te gaan met het moslimgezin uit het straatje in Bashorun waar moslims en christenen vreedzaam bij elkaar wonen, niet zelden onder een dak. Ik wil die afspraak niet afzeggen, want de tijd begint te dringen nu mijn laatste dagen hier in Ibadan zijn aangebroken. Bovendien wil mijn journalistenhart juist wél weten wat er gebeurt in de moskee nu in het noorden geweld is uitgebroken.

Nou komt het vaker voor dat ik tegen het advies van de ambassade in besluit de deur uit te gaan. Ten eerste zijn diplomaten nogal erg aan de voorzichtige kant, en zou ik beter thuis kunnen blijven als ik me aan hun adviezen zou houden. Maar ten tweede is waar zij voor waarschuwen vaak juist dat waar je als journalist voor gekomen bent. Dat betekent echter niet dat ik hun raad zonder nadenken in de wind sla.

Ik vraag in dit soort gevallen altijd de mening van lokale mensen. Tijd voor een belrondje: een lokale journalist, een plaatselijke socioloog en de jagun, een hooggeplaatste traditioneel leider die tevens moslim is. Allemaal verzekeren ze me dat het volkomen veilig is om naar de moskee te gaan, dus zit ik vrijdagmiddag rond twee uur met de moslima’s op de rieten mat met de neus richting Mekka.

Ik ben blij dat ik gekomen ben, en de moskeegangers ook. Ze verwelkomen me en na afloop praten we over de situatie in het land. Het extremisme in het noorden wijten ze juist aan het gebrek aan onderwijs in dat gebied, en ze kunnen zich niet voorstellen dat dit geweld ooit hun eigen stad zal bereiken. Daarvoor zijn er in iedere familie te veel moslims, christenen en aanhangers van het traditionele geloof bij elkaar. Ze drukken me op het hart vooral verder te vertellen dat er in Nigeria ook plekken zijn waar mensen van alle religies harmonieus samenleven.

In Ibadan kom je echtparen tegen waarvan de man moslim is en de vrouw christen of andersom, en de kinderen een reli-mengelmoes. Op een katholieke missieschool trof ik een islamitische onderwijzeres. En het is vaak onmogelijk te zien wie moslim is en wie christen. Zo zat ik donderdagavond op het terras naast een ongesluierde moslima die een Smirnoff-Ice dronk.