Het leven als dagelijks gevecht

Open riolen, watergebrek, geen elektriciteit en onveiligheid: de gemiddelde Ibadanner heeft wel iets anders aan zijn hoofd dan het nieuws (foto: Femke van Zeijl)

Wanneer het nieuws ineens komt uit het land waar ik verblijf, volgen in de regel binnen een paar uur de berichten van het thuisfront om te informeren of ik nog wel veilig ben. Toen de rebellen uit de Niger-delta vorige maand een olie-installatie in hoofdstad Lagos opbliezen, hoorde ik dat eerder via de bezorgde sms’jes uit Nederland dan dat ik het kon lezen in een Nigeriaanse krant. Het sektarisch geweld van de Boko Haram-sekte afgelopen week maakte Nigeria weer voorpaginanieuws. ‘Het zal bij jou daar wel het gesprek van de dag zijn’, veronderstelde een vriend uit Utrecht daarom in een mailtje. Niets is minder waar.

Niet alleen is het epicentrum van het geweld ruim duizend kilometer van Ibadan vandaan, het leven van alledag is voor het gros van de Ibadanners zo ingewikkeld, dat er weinig tijd overschiet voor het volgen van het nieuws, laat staan politieke analyses.

Publieke voorzieningen zijn hier zo goed als afwezig, dus iedereen moet voor zichzelf zien te zorgen. Dat is een dagtaak. In de meeste wijken is al maanden geen stroom. Wie het zich kan veroorloven, heeft een generator, brandstofslurpers die een gat slaan in het toch al minimale familiebudget. Waar je je water vandaan haalt, is een andere dagelijkse zorg. Verder leven de stedelingen in de oude wijken tussen hun eigen vuil, met open riolen en vuilstortplaatsen tussen hun huizen en heerst er enorme werkloosheid. Daarnaast is er de openbare onveiligheid waardoor de hele stedelijke gemeenschap, rijk en arm, zich verschuilt achter muren en hekken.

De universiteitscampus waar ik woon is een paradijs in vergelijking met de onderontwikkelde binnenstad van Ibadan. Toch had ik de afgelopen vijf weken ook mijn eigen hindernissen te nemen. Het gesjouw met emmers water iedere ochtend, als er überhaupt water was; het gedoe met de generator als de elektriciteit het weer eens liet afweten; de hopeloze telefoonverbindingen waardoor ik de helft van de tijd niet bereikbaar was en de rest van de tijd niet kon verstaan wat de persoon aan de andere kant van de lijn zei, al deze ongemakken verslonden tijd en energie.

Ook de beruchte Nigeriaanse onveiligheid liet me niet ongemoeid. Twee weken geleden kwam mijn huisgenoot net op tijd thuis om te voorkomen dat inbrekers er vandoor gingen met mijn laptop of fototoestel. En toen ik vorige week tomaten stond af te rekenen bij een marktkraampje in Agbowo, schoten gewapende overvallers op een paar honderd meter van me vandaan twee mannen neer.

Ik klaag niet, want ik heb ervoor gekozen hier te zijn en verkeer in tegenstelling tot 125 miljoen Nigerianen in de luxe uiteindelijk weer te vertrekken. Maar de dagelijkse beslommeringen hadden ook op mij het effect dat alles wat daar niet direct mee te maken had, minder belangrijk leek. Dus toen de Nederlandse radio belde voor mijn commentaar op het sektarisch geweld in het noorden, lag die wereld van het nieuws voor mijn gevoel mijlenver weg.

Morgen ga ik terug naar Nederland. Ik heb hier bijna uitsluitend gastvrije, behulpzame mensen ontmoet en ik weet dat ik de Nigerianen ga missen. Maar de Nigeriaanse omstandigheden zeker niet.