De grote moskee van Bobo Dioulasso, gebouwd in 1880, waar in de schaduw de gidsen wachten om hun diensten 'aan te bieden' aan iedereen die eruit ziet als een toerist (Foto Femke van Zeijl)
Alsof je voor een dropping met een blinddoek in een busje hebt gezeten terwijl iemand in je oor fluisterde wat je zou gaan aantreffen, enkel om te ontdekken dat het in niets lijkt op wat je had gedacht op het moment dat de blinddoek af gaat. Zo voelt de aankomst in een onbekende Afrikaanse stad. De laatste reisetappe van mijn stedenboek is aangebroken: tot begin december bivakkeer ik in Bobo Dioulasso, in het zuiden van Burkina Faso. En eerlijk gezegd: het idee dat ik hier in ruim een maand mijn weg moet zien te vinden, grijpt me bij de keel.
De meeste steden die Bobo voorgingen kende ik van tevoren, ik wist ongeveer wat ik kon verwachten en wie ik zou aantreffen. Deze Burkinese stad is echter voor mij onontgonnen terrein en dat maakt de onderneming extra spannend. Zoveel ik er vooraf over las en sprak met mensen die Bobo Dioulasso kenden, ter plaatse kan ik de stad pas daadwerkelijk ontdekken.
Nu is radeloos om me heen kijken en me afvragen waar ik aan ben begonnen een traditioneel onderdeel van het onderzoeksproces. Het is de beginstand, het moment waarop er zoveel vragen in mijn hoofd gonzen en nog geen enkel antwoord. Het is de modus van waaruit ik als een dolle aan de slag ga, omdat ik inmiddels weet dat dat het enige is dat me eruit helpen zal.
Ruim boven de dertig graden of niet, sinds ik hier vorige week aankwam haast ik mij van de ene afspraak naar de andere. Langzaam dempt de informatie die ik daarbij verzamel mijn paniek. Na een middag bij de rappers in Diarradougou, die me geheel in stijl muzikaal welkom heetten in Bobo, een lunch met een Française die me meer contacten opleverde dan ik in een jaar zou kunnen verzilveren en een paar dagen door de stad crossen op een gehuurde mountainbike, begin ik het gevoel te krijgen dat ik hier mijn weg wel vinden zal. En dat ik de gidsen niet nodig heb die rondhangen bij de grote moskee en die – of je wil of niet – hun diensten aanbieden aan iedereen die op een toerist lijkt.
Ik ga hier schrijven over de rol van cultuur in het dagelijks leven. Wat betekenen muziek en dans voor de stedelingen? En hoe houdt de traditionele cultuur zich staande tussen alle invloeden van buitenaf die de globalisering ook in de Afrikaanse stad met zich meebrengt? De komende maand begeef ik me tussen de dansers, muzikanten, bronsgieters en sieradenmakers, op zoek naar een antwoord op deze vragen.
