Hoe vaak moet een mens bidden om een beetje mee te tellen bij de Voorzienigheid?

Voor moslims is dat duidelijk: vijf keer per etmaal. Ik weet nog wat ik als Nederlander uit de joods-christelijke traditie dacht toen de keurige Iraanse chauffeur die me naar Persepolis zou brengen, ineens stopte en uitstapte. Ik dacht: zeker panne. De sjah zat toen nog op de pauwentroon. Afshin Ellian was al bijna een communistische jongere.

Tot m’n verwondering liep de chauffeur niet naar voren maar naar achteren, opende de klep van de koffer, en haalde er een kleedje uit. Hij keek me even half verontschuldigend aan, alsof hij wilde zeggen dat het nou eenmaal tijd was, ging door de knieën, boog, en bad. Vijf minuten later reed hij gesterkt weer verder.

lees verder›

Het weekeinde is er al overheen, maar ik moet iets kwijt over de kunstenares die ik vrijdag bij De wereld draait door zag. Zij had haar kat gewurgd en van de vacht een handtasje gemaakt.

Deze kunstenares – ze heet Tinkebell en ze draagt de hele tijd roze jurken en roze oogschaduw (klinkt in deze beschrijving iets van intense geërgerdheid door? Dat is de bedoeling!) – enfin, deze Tinkebell dus, praatte het wurgen van haar kat goed door te zeggen dat die kat depressief was.

Ja, mijn kat is ook depressief, als je het puur op de symptomen bekijkt: ze slaapt de hele dag, ze eet te veel en als ik een leuk balletje voor haar in de lucht gooi, kijkt ze me aan met een blik van ‘wat moet je van me, mens?’ Dit, mijn lieve Tinkebell, heet: het gedrag des kats. Het heeft niets met depressie te maken.

lees verder›

Het onpraktische van een postuum pardon is dat de gepardonneerde er geen lol van heeft. De doden hebben ook niets om te vieren. Ouder dan 24 zal de Nederlandse communist Marinus van der Lubbe nooit worden. Maar het was hem wel gegund, weten we nu. Ook het leven ná zijn dood is weerbarstig verlopen. In 1967, 33 jaar nadat zijn hoofd van zijn romp werd gescheiden, werd hij (of is het ‘het’, een lijk is immers onzijdig) tot acht jaar gevangenisstraf veroordeeld. In 1980 werd hij vrijgesproken. Maar binnen een jaar werd die uitspraak in hoger beroep weer ongedaan gemaakt. De Duitse rechtsstaat heeft het er maar druk mee gehad.

Als alle van staatswege omgebrachte zielen toch eens zo’n behandeling zouden krijgen. Een juridisch apparaat louter bestemd voor de onterechte doden. Afgehakte koppen die er jaren later toch weer aan mogen. Dodelijke injectienaalden die het gif weer opzuigen. Fatale stroppen die weer kunnen worden afgedaan.

Wie durft er dan nog te beweren dat de virtuele spelletjes een verspilling zijn van wereldse tijd?

Nee, dan het pardon bij leven. In de bovenwereld wordt er duidelijk meer genoten van gratie. Vooral in de Verenigde Staten zijn ze daar meesters in. Presidenten, bovenmenselijk van nature, gunnen waslijsten veroordeelden de vrijheid als hen dat goeddunkt. Richard Nixon was daar een kampioen in en ontnam meer dan 800 mensen hun schande. Zelf werd hij nota bene gepardonneerd door opvolger Gerald Ford, want die was van mening dat zijn voorganger genoeg had geboet voor zijn betrokkenheid bij spionage en complot.

Wat moet het heerlijk zijn om gratie te verlenen. Geen doodstraf, maar levenslang. Niet zitten, maar gaan. Geen oordeel, maar vrijheid. Toch had Bill Clinton er veel last van toen bleek dat hij op een van de laatste dagen van zijn presidentschap de criminele vrienden van zijn zwager had gerehabiliteerd. Daar was het presidentieel pardon toch niet voor bedoeld?

Dan is een onterechte dode de vrijheid gunnen veel rechtvaardiger, en wel zo veilig.

Floris-Jan van Luyn