Rob Wijnberg: Welke film?
Het begint er onderhand op te lijken alsof atheïsten niet bestaan.
„De atheïst is dood”, sprak God tot zijn schepping. En Hij zag dat het goed was. Want mensen zijn verzot op dingen die niet bestaan. Laat ik dus dit zeggen over de Wilders-film.
Welke film? Precies.
Daar wilde ik het eigenlijk bij laten. Maar omdat het kabinet, de AIVD, de recherche en één of andere grootmoefti uit Syrië hun recensies al klaar hebben nog voordat de kaskraker op dvd is uitgebracht, kon ik niet achterblijven.
Maar ja. Géén script. Géén trailer. Ik heb me suf gegoogled. Ik heb me gek gezapt. Ik ben zestig keer naar de sneak preview geweest.
Zestig keer Saw 4 gezien, verdomme.
Het enige wat ik kon vinden, waren de deleted scenes. Ik kan u alvast verklappen: de film gaat niet over het verband tussen geweld en de natiestaat (nationalisme), geweld en groepsdruk (sektarisme), geweld en huidskleur (racisme), geweld en geslacht (seksisme), geweld en sport (hooliganisme) en geweld en liefde (crime passionnel).
Waar de film wél over gaat, weet niemand.
Hoewel, er zijn vermoedens. De ambities van de amateurregisseur in kwestie zijn bekend en niet zuinig: in tien minuten een plot van 491 pagina’s dik erdoor jagen. Dat rekensommetje gaat als volgt: de Koran (535 pagina’s) minus de Donald Duck (44 pagina’s) = 491 pagina’s dood en verderf. In rondjes 31 vlak. Kortom, veel creatief knip- en plakwerk.
Slechte film dus? Ik wil niet voorbarig zijn. In potentie ligt hier een filosofisch pareltje in het verschiet. Als de film de Koran na twee scènes laat voor wat het is – een boek – en zijn pijlen richt op de psyche van de mens en diens neiging om de eigen denkbeelden te verwarren met absolute waarheden. Als de film laat zien wat er gebeurt als overtuigingen in het brein de status van onaantastbaarheid bereiken, waardoor er geestelijk ruimtegebrek ontstaat voor opvattingen die er haaks op staan. Als de film verbeeldt hoe iedere ideologie, van welke soort dan ook, onverenigbaar is met de westerse noties van vrije meningsuiting en gedachtegoed.
Maar ja, daar gaat de making of ook al over.
Rob Wijnberg
