‘Hallo,’ zei ik tegen de medewerkster van de feestwinkel aan de Middenweg in Amsterdam. ‘Hebben jullie de Geert Wilderspruik?’ Ze dacht even na. Toen wierp ze een blik op haar collega. Die schudde nee. ‘Nee. We hebben wel een korte blonde krul’, zei ze.

Nee, een korte blonde krul wilde ik niet. Ik wilde de echte Geert Wilderspruik, een blonde pruik met een stukje zwarte uitgroei. Maar goed, ik was allang blij dat ze me niet hadden uitgelachen en ging dus maar even bij het rekje heliumballonnen kijken.

lees verder›

Wanneer is het gebeurd? Dat ‘ja’ vervangen werd door ‘oké’? ‘Ik heb buikgriep.’ ‘Oké.’ Nou, niet zo oké, zou je zeggen, maar oké betekent hier niet meer dan ‘ik heb je begrepen.’

Oorspronkelijk betekende ‘oké’ iets als: ‘We gaan doen wat jij net voorstelde.’ (‘Zullen we een ijsco halen?’ ‘oké’.)

‘Oké’ is nu dus veel breder. Het kan bijvoorbeeld betekenen: ‘En nu houden we op met het gelul.’ (Ik voel toch een zekere weerstand bij de groep…’ ‘Oké, laten we dan nu lekker de schouders eronder zetten.’)

Je hebt ook het kritische oké, wat dan vaak wordt uitgesproken als ‘okééé!’ (‘Okééé, mevrouw dacht, ik zoom de gordijnen zélf wel even af! Lekker is dat!’)

Er is het verontruste ‘oké’, als iemand ineens gekker blijkt dan voorheen gedacht. (‘Ik vind dat de kat zelf ook moet aangeven waar haar grens ligt.’ ‘O…ké…?’)

Maar ‘oké’ kan ook botweg zijn: ‘Je gaat nu mijn wensen uitvoeren.’ (‘We beginnen met de stallen. Oké? Oké.’)

Of: ‘Ik heb niet geluisterd maar dat laat ik liever niet merken.’ Dan ligt de nadruk op de ‘o’. Dus: ‘Maar de fysio zei, als je je oefeningen niet doet, dan krijg je dus echt een probleem, en ik dacht toen, hé, ja, misschien moet ik die oefeningen dan ook echt maar doen…’ ‘O-ké…’ – met opengesperde ogen om interesse voor te wenden.

En dan kan ‘oké’ ook nog betekenen: ‘Ik ga nu het gespreksonderwerp drastisch veranderen, maar dat kan me niet schelen.’ (‘Maar ik hou nog steeds van je!’ ‘Oké, maar zullen we nou naar Frankrijk of naar Spanje?’)

‘Oké’ heeft een stille opmars gemaakt. Wie eerlijk telt, zal waarschijnlijk merken dat hij of zij minstens dertig keer per dag oké zegt. Eerlijk zijn! Oké kan ook worden uitgesproken als ‘mmmké’ of ‘nké’, maar het gaat om hetzelfde woord.

Alleen ‘oké dan!’, een populaire vage kreet van enthousiasme uit de vroege jaren negentig, dat hoor je niet meer.

Een aandoenlijk itempje deze week in EénVandaag. Bezorgde moeders uit Friesland hadden zo’n honderdduizend handtekeningen opgehaald om kroegen en disco’s al om twee uur ’s nachts te laten sluiten.

In hun grappige naïviteit lijken ze sprekend op de symptoombestrijders die vanuit Den Haag hun tandeloze verboden afkondigen . Tandeloos, omdat jongeren de verboden middelen toch wel te pakken krijgen, maar vooral omdat dit militante optrekken van muren met prikkeldraad nog niet eens een zweem van mentaliteitsverandering teweeg kan brengen.

En die mentaliteit is er een van decadentie, zoals het Romeinse Rijk die kende na zijn hoogtepunt. Decadentie laat zich aanzien als een verlies van collectieve waarden en daarmee van een visie op de toekomst, een extreme aandacht voor seksualiteit als vlucht uit de realiteit, met achter de horizon een dreiging van geweld, ziekten en bloedvergieten.

De jongste generatie beweegt zich door deze wereld zoals een user door het internet: lukraak en richtingloos, ginnegappend de vermaakadressen aanklikkend die het povere surrogaat bieden voor ervaringen. Het morele vacuüm is verpletterend.

Nergens treffen ze bevredigende voorbeelden. De op religiositeit geschoeide ‘waarden en normen’ van Balkenende zijn achterhaald en ridicuul. Bovendien stuurt deze meneer hun leeftijdsgenoten op een alom als zinloos ervaren oorlogsmissie waarvan ze terugkeren in body bags.

De voornaamste culturele input komt uit de Verenigde Staten, een land dat schaamteloos op de pof leeft, waarvoor de prijs zo stilletjes aan in zicht komt. Rolmodellen zijn tienersterren met levens die fladderen tussen relatiecrises, drugsmisbruik en detentie.

Maar ach, je kunt het ook minder somber zien. Al die comazuip-kids zullen door vroegtijdige hersenverweking, onvruchtbaarheid en degeneratie evolutionair buitenspel worden gezet. In de VS is de levensverwachting door obesitas inmiddels flink gedaald. Dat dunt de boel aardig uit. Uit dit filter kan een sterke generatie overlevers tevoorschijn komen die een nieuwe beschaving mag bouwen. Op ruïnes en lege brandstofbronnen. Na ons…de zonne-energie.