Wanneer is het gebeurd? Dat ‘ja’ vervangen werd door ‘oké’? ‘Ik heb buikgriep.’ ‘Oké.’ Nou, niet zo oké, zou je zeggen, maar oké betekent hier niet meer dan ‘ik heb je begrepen.’
Oorspronkelijk betekende ‘oké’ iets als: ‘We gaan doen wat jij net voorstelde.’ (‘Zullen we een ijsco halen?’ ‘oké’.)
‘Oké’ is nu dus veel breder. Het kan bijvoorbeeld betekenen: ‘En nu houden we op met het gelul.’ (Ik voel toch een zekere weerstand bij de groep…’ ‘Oké, laten we dan nu lekker de schouders eronder zetten.’)
Je hebt ook het kritische oké, wat dan vaak wordt uitgesproken als ‘okééé!’ (‘Okééé, mevrouw dacht, ik zoom de gordijnen zélf wel even af! Lekker is dat!’)
Er is het verontruste ‘oké’, als iemand ineens gekker blijkt dan voorheen gedacht. (‘Ik vind dat de kat zelf ook moet aangeven waar haar grens ligt.’ ‘O…ké…?’)
Maar ‘oké’ kan ook botweg zijn: ‘Je gaat nu mijn wensen uitvoeren.’ (‘We beginnen met de stallen. Oké? Oké.’)
Of: ‘Ik heb niet geluisterd maar dat laat ik liever niet merken.’ Dan ligt de nadruk op de ‘o’. Dus: ‘Maar de fysio zei, als je je oefeningen niet doet, dan krijg je dus echt een probleem, en ik dacht toen, hé, ja, misschien moet ik die oefeningen dan ook echt maar doen…’ ‘O-ké…’ – met opengesperde ogen om interesse voor te wenden.
En dan kan ‘oké’ ook nog betekenen: ‘Ik ga nu het gespreksonderwerp drastisch veranderen, maar dat kan me niet schelen.’ (‘Maar ik hou nog steeds van je!’ ‘Oké, maar zullen we nou naar Frankrijk of naar Spanje?’)
‘Oké’ heeft een stille opmars gemaakt. Wie eerlijk telt, zal waarschijnlijk merken dat hij of zij minstens dertig keer per dag oké zegt. Eerlijk zijn! Oké kan ook worden uitgesproken als ‘mmmké’ of ‘nké’, maar het gaat om hetzelfde woord.
Alleen ‘oké dan!’, een populaire vage kreet van enthousiasme uit de vroege jaren negentig, dat hoor je niet meer.