Rob Wijnberg: Conceptvisie

De VVD? Wat was daar ook alweer mis mee? Oh ja, de partij was in de vergetelheid geraakt, omdat ze geen profiel, geen visie en geen gezicht had. En een leider die geen leider was. Die geen daadkracht toonde. Die het liefst met zijn grootste concurrent op een tandem zat. Hoog tijd dus voor een stevig statement. Een ideologisch vergezicht. Een getuigenis die voor eens en voor altijd duidelijk maakt: híer sta ik voor. Vorige week was het zover. Mark Rutte presenteerde in Den Haag een gloednieuwe beginselenverklaring.

Dat wil zeggen: de conceptversie.

Alleen dat al doet je afvragen of Rutte wel begrepen heeft wat het probleem van zijn partij is. Wie komt na jaren van ideologische neergang nou met een voorlopige verklaring? Een conceptvisie is géén visie; dat is een contradictio in terminis. Kunt u zich het voorstellen? Martin Luther King die zegt: „I may have a dream. But I still have to discuss it with Hans Wiegel.” Rutte toonde zich niettemin tevreden: dit beginselenprogramma was volgens hem een „uitwerking van het verhaal waarop ik tot leider ben gekozen”. Nou, ik heb de verklaring uitgeprint en tel drie pagina’s. Als dit al de uitwerking is, hoe veel omvattend was dan in hemelsnaam het gedachtegoed waarmee hij voorman werd?

Een bierviltje?

En in die drie schamele pagina’s die zijn visie nu omvat, toont Rutte zich ook nog eens een allemansvriend. Hij pleegt plagiaat bij zo’n beetje iedere partij waar de VVD zich juist van moet onderscheiden. Als een ware PVV’er noemt hij „het bevorderen van de veiligheid” in één adem met het tegengaan van „ongewenste immigratie”, als een trouwe D66’er bombardeert hij het „onderwijs in een kleinschalige omgeving” tot oplossing van alle problemen en met de „verheffing van de onderklasse” toont hij zich nog Joop den Uylser dan Wouter Bos. Zelfs Rita kan nu Trots op Rutte zijn: hij noemt de joodchristelijke traditie ons „beschavingsfundament” en de vaderlandse geschiedenis en de Nederlandse taal „de grondslag voor onze nationale identiteit”. Maar wat Rutte van de écht prangende kwesties vindt, blijft onduidelijk: de woorden ‘globalisering’, ‘klimaatverandering’ en ‘privacy’ komen in het hele stuk niet voor.

Mijn conceptconclusie: dat wordt voorlopig niks met de VVD.