Een avondje Nederlandse televisie

De Ster-reclame zie ik bijna altijd integraal. Niet omdat ik er van hou, maar omdat ik op uren dat ik naar nieuws wil kijken bijtijds de televisie aan doe, maar dan nooit het Journaal krijg. Vaak moet het Ster-blok nog beginnen. Zelfs mensen die hun toestel alleen maar voor de reclame aanzetten (en snel wegzappen als Sacha de Boer begint) moeten dikwijls nog een paar minuten wachten tot eindelijk de krimi is afgelopen. Het malst is het ’s avonds als Sacha of Philip of Gerard Arninkhof (grimasje) zelf moet zeggen dat ze het Tien Uur Journaal gaan voorlezen. Dan is het steevast vijf over.

In bijna alle beschaafde landen kunnen ze klokkijken. België, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië: overal begint het nieuws op het afgesproken uur. In Amerika ook, maar daar vooral omdat de commercials precies op tijd moeten. Ik was er in 1984 toen in New Delhi Indira Gandhi werd vermoord. Breaking News. ABC had voor het ochtendbulletin Peter Ustinov bereikt die nog in India zat, want hij was al de hele week bezig geweest met een filmportret van de premier. Via een radiolijn begon hij, met die unieke stem, omstandig te vertellen hoe ze gisteren nog samen in de tuin hadden gewandeld, en hoe geestdriftig alle mannetjeskrekels in hun vleugels hadden gewreven om de hele natuur als het ware te verzadigen van….

Midden in de zin werd hij weggedraaid, vanwege de reclame. Zelfs op 9/11 was die nog heilig. Dat kun je ongepast vinden, je kunt het ook discipline noemen. Ik ken te weinig derdewereldlanden om er nauwkeurig over te kunnen oordelen, maar ik denk dat Nederland een van de meest ongedisciplineerde televisielanden van de Verenigde Naties is. Eigenaardig is ook dat in Nederland ontzettend veel zendtijd wordt gestoken in aankondigingen van wat je over tien minuten te zien zult krijgen. Vóór het vijf-over-tien-Journaal begint vertelt Clairy Polak bijvoorbeeld al welke onderwerpen ze straks in Nova behandelt. Na het Journaal zegt ze dat nóg ’s, en je ziet fragmentjes: dat je blijft kijken. En als Nova dan om half elf eindelijk metterdaad begint, laat ze ten derde male eerst de fragmenten zien van de onderwerpen die eigenlijk al aan de orde zijn.

Tussen tien en half elf heb ik dan twee integrale Ster-blokken achter de rug. Ik bekijk ze de laatste paar weken met des te groter aandacht omdat ze toch een graadmeter voor de economie zijn. Dus opgelucht stelde ik vast dat de minidocumentaire over twee mensen die een huis zouden willen kopen maar het geld er niet voor hebben, en zich midden in hun gesprek een hartvergroting schrikken van een stem uit de hemel (god zelf?) die over het drukke verkeer DE HYPOTHEKER buldert – dat die boodschap nog bestaat.

En gisteren zag ik nog het echtpaar terug dat op straat loopt te tobben over een nieuwe autoverzekering, en terwijl ze het daar over hebben krijgt de man telkens een klap met een kussentje in z’n gezicht, en die brengt hem op het idee van de wereldberoemde firma Allsecur. Wie verzint zulke enigszins gestoorde spotjes? Interessanter is natuurlijk de vraag wie vervolgens de telefoon grijpt en het bijgevoegde 09-nummer draait. Ik denk de wethouders van Asten, Goes en Amstelveen, en iedereen die z’n hele hebben en houwen naar IJsland mailde.

Ik voel me daarna altijd weer dubbel veilig als Willem Lust z’n linkermondhoek tot aan z’n linkeroor heeft opgetrokken om Clairy over Obama te vertellen, en ons daarna – alsof zijn handen worden aangestuurd door een onder hem geknielde poppenspeler – gedag zegt zoals Tante Hannie van de KRO vroeger naar de kindertjes zwaaide.

Ot en Sien: nog bij moeder thuis.

Jan Blokker